Page 33 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

25
เปลี่ยนแปลงความเข้าใจเป็ นอย่างยิ่ง เช่ น หากเรารู้ข้อมูลว่า ถ้าเราดับไฟคนเดียวสัก 1 นาที เราอาจจะ
ประหย ัดไปได้ 20 สตางค์ แต่ หากทุกครัวเรื อนในประเทศไทยดับไฟพร้อมๆ กันใน 1 นาที จะ
ประหย ัดไฟไปได้หลายสิ บล้านบาท (วิธีการสื่อสารแบบนี้ รายการ “กรองสถานการณ์” เคยทดลองใช้
แล้วครั้ งหนึ่ ง) และหากผู ้ รับสารทุ กคนได้รับทราบข้อมูลแบบหลังด้วยการสร้างปริ บทการสื่ อสารแบบ
ร่วมกันก็จะมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงความเข้าใจและการกระทํามากทีเดียว
ในวงการพัฒนาได้นําเอาวิธีการสื่ อสารแบบมีส่ วนร่ วมนี้ มาใช้ โดยจัดให้มีปริ บทของการั บ
สารแบบร่ วมกันเพื่อสร้างการสื่ อสารที่มีเป้ าหมายจะสร้างความตระหนักร่ วมกัน (communication for
consensus) เช่น การจัดให้ชาวบ้านทุกคนของหมู ่บ้านเอาข้อมู ลรายได้และรายจ่ายมานํ าเสนอต่อที่
ประชุ มร่วมกัน นําเอาตัวเลขของประเภทรายการใช้จ่ายมาแสดงให้เห็นตั วเลขรวมว่า ในแต่ละเดื อน
ชาวบ้านได้ใช้จ่ายในรายการอะไรมากที่ สุ ด (ที่ น่าสนใจ คื อ บรรดาค่าใช้จ่ายเพื่ออบายมุข เช่น กิ น
เหล้า เล่ นการพนัน จะสู งมาก) เราจะพบว่า เมื่อเราเห็นข้อมูลแบบแตกแยกเป็ นส่ วนๆ เช่น รายจ่ายของ
เราเพียงคนเดียวในแต่ ละวัน หรื อรายจ่ายทั้ งเดือนของคนเพี ยงคนเดียว กับการเห็นภาพรวมของข้อมู ล
เช่น รายจ่ายของเราคนเดียวแต่รวมเป็ นเดือน/ปี หรื อรายจ่ ายทั้งเดือนของคนทั้ งหมู่บ้านข้อมูลแบบหลัง
จะทําให้ความเข้าใจของผู้สื่ อสารแตกต่างจากข้อมูลแบบแรกอย่ างมาก และในการนําเสนอข้อมูลแบบ
หลังนั้ นต้องกระทําในปริ บทของการสื่อสารแบบมี ส่ วนร่วมเท่ านั้น
การสื่ อสารกับการมีส่ วนร่ วม : แบบจําลองกระบวนการสื่อสาร
สําหรับในแบบจําลอง S-M-C-R นั้น เราอาจจะมีวิธีแยกองค์ประกอบทั้ ง 4 ของแบบจําลอง
นี้ โดยใช้เกณฑ์เรื่ อง “ปั จจัยที่เป็ นมนุษย์/ไม่ใช่ มนุษย์” มาแบ่งเราก็จะแบ่งองค์ประกอบทั้ง 4 ได้เป็ น
2 กลุ่ม คื อ กลุ่ มปัจจัยมนุ ษย์ อันได้แก่ ผู้ ส่ งสาร(S) และผู ้ รั บสาร (R) และกลุ ่ มที่ไม่ใช่ มนุษย์ คือตัว
สาร/ช่ องทาง (C) และตัวสาร(M) จากนี้ จะตั้งข้อสังเกตเกี่ ยวกับกลุ ่มทั้ งสองกับเรื่องการมีส่ วนร่วม
ดังนี้ คือ
(1) กลุ่ มผู้ส่ งสารและกลุ่ มผู้รั บสาร