Page 22 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๓
เกิดขึ้ นกับสื่ อพื้นบ้านในวัฒนธรรมมอญ อําเภอพระประแดงว่า สามารถสื บทอดต่อไปหรื อค่อยๆ
ลดลงและหมดไปนั้ น สามารถสรุ ปเป็ นแนวคิดตามหลักนิเทศศาสตร์ ได้ ดังนี้
ปัจจัยภายในที่เกี่ยวกับลักษณะของสื่อพื้นบ้านแต่ละประเภท แบ่งเป็ นปัจจัยที่
สนับสนุ นและปัจจัยที่เป็ นอุปสรรค
(๑) ปัจจัยสนับสนุ น คือ เป็ นสื่อพื้นบ้านที่ใช้สื่ อสารอย่างสมํ่าเสมอและมี
ความต่อเนื่องในการถ่ายทอด เปิ ดกว้างสําหรับทุกเพศทุกวัย ง่ายต่ อการเข้าร่ วมและปฏิ บัติไม่ ยุ ่งยาก
ซับซ้อนและไม่ต้องอาศัยความสามารถพิเศษ หรทือความพยายามในการเข้าร่ วมสื่ อสารมาก
สะท้อนเอกลักษณ์ของชุมชนและเชื้อชาติเด่นชัด มีบทบาทต่อบุ คคล ชุมชนและสังคมทั่วไปอย่าง
เด่นชัด ได้รับการสนับสนุ นจากชุมชนหรื อหน่วยงานของรัฐและสื่อมวลชน
(๒) ปัจจัยที่เป็ นอุปสรรค ส่ วนมากจะตรงข้ามกับปัจจัยที่สนับสนุ น
ปัจจัยภายนอก ที่ส่ งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงของสื่ อพื้นบ้าน ได้แก่
(๑) การเปลี่ ยนสภาพความเป็ นอยู ่ของชาวมอญพระประแดงจากสังคม
เกษตรกรรมมาเป็ นสังคมอุ ตสาหกรรมและธุ รกิจ ส่ งผลให้สื่ อบางประเภทหมดไป
(๒) นโยบายของรัฐในบางสมัยทําให้สื่ อบางอย่างลดลงไปหรื อ
เปลี่ยนแปลง เช่น การสั ่งปลดเสาหงส์ ทําให้ประเพณี แห่งหงส์ ธงตะขาบเปลี่ยนแปลง คื อ เกือบ
หมดไป เมื่อนํากลับมาปฏิบัติใหม่ ก็มีการแห่ร่ วมกันในหมู่บ้านต่างๆ แทนการแห่กันเองในแต่ละ
หมู่บ้าน
(๓) การกําหนดวันร่ วมประเพณี ตามจันทรคติ นับตามข้งขึ้ น ข้างแรม ทํา
ให้วันที่ มีประเพณี ตรงกับวันทํางาน ซึ่ งผู้ ที่ทํางานตามระบบธุ รกิจและราชการไม่สามารถมาร่วมได้
หรื อไม่ สะดวกจะเข้าร่ วม เพราะทางราชการมิได้กําหนดให้เป็ นวันหยุด
(๔) ผลจากการเปลี่ ยนชีวิตความเป็ นอยุ ่จากสงคมเกษตรกรรมมาสุ ่สังคม
อุตสาหกรรม ทําให้การร่ วมแรงร่วมใจและบริ จาคของต่างๆ เพื่อใช้ในประเพณีลดลง และอุปกรณ์
เครื่ องใช้ตลอดจนแรงงานต่ างๆ ต้องเสี ยค่าใช้จ่าย ทําให้ชาวมอญส่งนใหญ่ที่มีรายได้น้อยไม่อาจเข้า
ร่วมได้สะดวก
(๕) วัสดุตามธรรมชาติเริ่ มลดลง และหายากขึ้ น
(๖) ความเจริ ญต่างๆ ทําให้สื่ อพื้นบ้านบางอย่างหมดความจําเป็ น
(๗) การศึ กษากับส่วนกลาง ทําให้เด็กรุ ่ นใหม่ไม่มีโอกาสได้รับการ
ถ่ายทอดภาษาแลประเณี บางอย่าง
(๘) การแพทย์และสาธารณสุ ขที่เจริ ญขึ้ น ทําให้การรักษาโรคแผนโบราณ
ลดลง
(๙) ความเชื่อของคนรุ ่ นใหม่ เปลี่ยนไป ซึ่ งเป็ นผลมาจากการศึ กษาทําให้
สื่ อบางอย่างขาดคนสนใจและไม่เชื่อถื อ