Page 20 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๑
ใช้และการกระจายทรั พยากรธรรมชาติ ตลอดจนปั จจัยการผลิ ตที่มีอยู่ในสังคม เพื่อให้เกิด
ประโยชน์ต่ อการดํารงชีพทางเศรษฐกิจและสังคม ซึ่ งเป็ นการมี ส่ วนร่วมของประชาชนตามแนว
ทางการปกครองในระบอบประชาธิปไตยที่เปิ ดโอกาสให้ประชาชนพัฒนาการรับรู ้สติ ปัญญา และ
ความสามารถในการตัดสินใจกําหนดชีวิตด้วยตนเอง ดังนั้นการมี ส่ วนร่วมของประชาชนจําเป็ นทั้ง
วิธีการ (Means) และเป้ าหมาย (Ends) ในเวลาเดี ยวกัน
ซีฮ์ มู ว์ ( WWW.isc.ru.ac.th,๒๕๕๑0 )ได้เสนอแนวคิดเกี่ ยวกับการมีส่ วนร่ วมว่า
หมายถึง การนําประชาชนมาเป็ นผู้พัฒนา หรื อเป็ นผู ้ เปลี่ยนแปลงแทนการเป็ นผู ้ ถูกเปลี่ ยนแปลง จะ
ทําให้พวกเขาได้รับรู ้ขั้นตอนต่างๆ ทุกขั้นตอนในการพัฒนาและเปลี่ยนแปลง นับตั้ งแต่การ
ตั้งเป้ าหมายและวัตถุประสงค์ในการปฏิ บัติ การวางแผนขั้ นตอนในการปฏิบัติ ซึ่ งจะนําไปสู่
ความสําเร็ จในการพัฒนา
สัญญา สัญญาวิวัฒน์ (WWW.isc.ru.ac.th,๒๕๕๑0)ได้เสนอแนวคิดเกี่ ยวกับการมี
ส่ วนร่วมว่ าในกิจกรรมทุกอย่าง ควรให้ประชาชนมีส่ วนร่วมให้มากที่สุ ดเท่าที่จะมากได้ เพื่อให้เขา
ได้เป็ นผู้ ตัดสินใจทํางานได้ตามที่เขาได้ตัดสินใจไปแล้วด้วยตนเอง ซึ่ งจะทําให้เขาได้ปฏิบัติ ตาม
ความสนใจและความต้องการของเขา
จรัญญา วงษ์พรหม ( พรประภา สินธุ นาวา และคณะ, ๒๕๔๙, น.๙) กล่าวว่า
แนวคิดการมี ส่ วนร่วมของประชาชนในงานพัฒนา (People Participation for Development) ได้รับ
การยอมรับและใช้เป็ นแนวทางปฏิบัติ ในงานพัฒนา กระบวนการมีส่ วนร่ วมมิได้ขึ้ นอยู่กับการริ เริ่ ม
หรื อการวางแผนโดยรัฐ แต่ ความสําเร็ จอยู่ที่ประชาชนในชุมชนต้องเข้ามามีส่ วนร่ วมใน
กระบวนการอย่างเป็ นอิสระ เน้นการทํางานในรู ปกลุ่มหรือองค์กรชุ มชนที่มีวัตถุประสงค์ในการเข้า
ร่วมอย่ างชัดเจน พลังกลุ่มจะเป็ นปั จจัยสําคัญทําให้งานพัฒนาต่างๆ บรรลุผลสําเร็ จตามความมุ ่ ง
หมาย นอกจากนี้ การพัฒนาจําเป็ นต้องมีการรวมพลังในลักษณะเบญจภาคี ได้แก่ ภาครัฐ ภาคเอกชน
องค์กรพัฒนาเอกชน นักวิชาการ และประชาชนเพื่อร่ วมกันแก้ไขปัญหาท้องถิ ่น
นิรั นดร์ จงวุฒิเวศย์ (๒๕๒๗, น. ๑๘๘) กล่าวถึ งรูปแบบการมีส่ วนร่วม อาจ
จําแนกได้ ๓ ประการ ตามลักษณะการมีส่ วนร่ วม ดังนี้
(๑) การที่ประชาชนมีส่ วนร่วมโดยตรง (direct participation) โดยผ่ านองค์กรจัดตั้ ง
ของประชาชน เช่ น การรวมกลุ่มของเยาวชนกลุ ่มต่างๆ
(๒) การที่ประชาชนมีส่ วนร่ วมทางอ้อม (indirect participation) โดยผ่านองค์กร
ผู ้ แทนของประชาชน (representation organization) เช่น กรรมการของกลุ่ม หรื อชุ มชน กรรมการ
กลุ่มเลี้ยงไหม กรรมการหมู่บ้าน
(๓) การที่ประชาชนมีส่ วนร่วมโดยการเปิ ดโอกาสให้ (open participation) โดย
ผ่านองค์กรที่ไม่ใช่ ผู ้ แทนประชาชน (non - representation organization) เช่น สถาบันหรือหน่ วยงาน
ที่เชิญชวนหรื อเปิ ดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามี ส่ วนร่วมเมื่อไหร่ ได้ทุกเวลา