Page 14 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕
มักจะมี “สื่อพื้นบ้าน” รวมอยู่ด้วย และถือเป็ นโครงสร้ างพื้ นฐานของการสื่อสาร
ในแต่ละท้องถิ่น ซึ่ งได้มีการสืบทอดมาแต่โบราณโดยรวมอยู่ในรู ปแบบของคําพูด ความเชื่อ วิถี
ชีวิตที่แสดงออกถึงประสบการณ์ และข้อมูลต่างๆ ผ่านสื่ อพื้นบ้านในรู ปแบบของสื่อประเพณี สื่ อ
พิธีกรรม สื่ อการละเล่น เป็ นต้น สื่ อต่างๆ เหล่านี้ ใช้เป็ นช่องทางการสื่ อสารในท้องถิ่นของ
สังคมไทยมาช้านานก่อนที่จะมีสื่ อสมัยใหม่เกิดขึ้ น โดยมีแหล่งที่ชาวบ้านจะสามารถมาร่ วมได้อย่าง
เต็มที่ตามแต่โอกาสและสถานที่จัดให้มีสื่ อพื้นบ้านเหล่านี้ ขึ้น เช่น วัด ตลาด งานเทศกาล งานบุญ
ต่างๆ เป็ นต้น
จากความคิดข้างต้นแสดงให้เห็นว่ามี การนําสื่ อพื้ นบ้านมาใช้ให้เกิดประโยชน์
ตั้งแต่สมัยโบราณ และปัจจุ บันสื่อพื้นบ้านก็ย ังมีบทบาทในการสร้ างประโยชน์ให้ กับสังคม
การเมือง และเศรษฐกิจ ดังจะพบได้จากการนําสื่อพื้นบ้านมาใช้ในการสํานึกชาตินิยม หรื อเป็ นจุด
สนใจในการเชิ ญชวนให้ชาวต่างชาติมาท่ องเที่ยว
สื่ อพื้ นบ้านหรื อสื่อประเพณี จึงมีความเป็ นมาและวิ วัฒนาการควบคู ่มากับสังคม
ไทยมาช้านาน และเป็ นที่นิ ยมในระดับท้องถิ่น ซึ่ งถ้าได้รั บความนิยมกว้างขึ้ นในระดับภูมิภาค ก็
เรี ยกเป็ นสื่อพื้นเมือง และหากได้รั บความนิยมขยายถึ งระดับประเทศก็เรี ยกว่าเป็ นสื่อประจําชาติ
และเมื่อใดที่ได้รั บความนิยมขยายออกไปจนเป็ นที่ ยอมรับในระดับสากลก็เรี ยกว่าเป็ นสื่อสากลดังที่
สมควร กวียะ (๒๕๔๗) ได้เสนอไว้เกี่ยวกับพัฒนาการของสื่ อพื้นบ้านเป็ นแผนภูมิ ดังนี้
แผนภาพที่ ๑
แผนภูมิแสดงพัฒนาการของสื่ อพื ้ นบ้ าน
สื่ อสากล (Universal Media)
สื่ อประจําชาติ (National Media)
สื่ อพื้นเมือง (Local Media)
สื่ อพื้นบ้าน (Folk Media)
ที่มา : เอกสารประกอบการสัมมนาเชิงปฏิบัติ การ มิติใหม่ของสื่ อพื้นบ้าน : บทบาทของศิลปิ น
พื้นบ้านในฐานะนักสื่อสารเพื่อการพัฒนาและถ่ายทอดวัฒนธรรม สํานักงานคณะกรรมการ
วัฒนธรรมแห่ งชาติ และมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์,๒๕๔๗