Page 72 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖๑
แผนภูมิ ที่ ๒ แสดงการสืบทอดละครชาตรีในฐานะศิษย์ สายแม่ครูแช่ม จิตตเสวี
หลังจากที่ ได้เรียนละครชาตรีกับแม่ครูแช่ม จิตตเสวี ศิษย์หลายคนสามารถก่อตั ้ ง
คณะละครของตนขึ้ น เช่ น นางสําเนียง เมืองแก้ว ตั้ งคณะสําเนียง ป ่าโมก นางทองเลี่ยม ม่วงงาม
ตั ้ งคณะทองเลี่ยม (วัยรุ่ น) ป ่าโมก นางทองเจือ เปรมจิตร ตั้ งคณะทองเจือ เปรมจิตร ที่อําเภอผักไห่
จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ส่วนชาวละครอื่น ที่ร่วมเรียนด้วยกัน ต่างแยกย้ายร่วมแสดงละครให้กับ
ทั ้ ง ๓ คณะ ส่งผลให้ละครของอําเภอป ่าโมก มีชื่อเสียง โดยทั ่ วไปทั ้ งในและนอกพื้นที่
หลังจากนั ้ น ราว พ.ศ. ๒๕๑๐ คณะสําเนียง ป ่าโมก ของนางสําเนียง เมืองแก้ว
ได้พัฒนาคณะโดยเชิญครูละครจากกรมศิลปากร กรุงเทพมหานคร มาสอนให้กับบรรดาศิษย์ในคณะ
เช่ น แม่ครูน้อย ร ัตประกิจ แม่ครูรําแพน หม่อมลิ้ นจี่ แม่ครูเกษร เป็นต้น ซึ่งการพัฒนาในคร ั ้ งนั ้ น
ส่ งผลให้ชาวละครคณะสําเนียง ป ่าโมก ได้ร ับรางวัลพระราชทาน การประกวดศิลปิน สาขา
นาฏศิลป์ไทย จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช ณ พระราชวังบางปะอิน จังหวัด
พระนครศรีอยุธยา (ทองหล่ อ กลิ่นขจร , ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์)
หลังจากนั ้ น นางสําเนี ยง เมืองแก้ว ได้ถ่ายทอดการแสดงละครชาตรีให้กับผู ้ สนใจ
จํานวนมาก และมีศิษย์คนสําคัญ คือ นางพเยาว์ ต้องประสงค์ ซึ่งต่อมาได้ตั ้ งคณะละคร พเยาว์
ป ่าโมก ขึ้น ป ัจจุบัน นางเพยาว์ เสียชีวิต นางสาวกฤษณา ต้องประสงค์ บุตรสาว เป็ นผู ้ ดูแลคณะ
ส่ วนนางบุญเรือง สถิตโชติ ได้ถ่ายทอดการแสดงละครชาตรีให้กับ บุตรสาว
ป ัจจุบัน ได้ตั ้ งคณะละคร สําเภา ป ่าโมก โดยมีนางไพเราะ มีพร้อม เป็นผู ้ ดูแล
๓.๒.๒ พ่อครูถนอม ปานทอง นับเป็นครูละครชาตรีพื ้ นบ้านอีกท่านหนึ่ง ที ่เป็น
ผู ้ ถ่ายทอดให้กับศิษย์ในพื้นที่ อํ าเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง จากคําบอกเล่าของบุ ตร หลาน
นายถนอม ได้ร ับอิทธิพลรูปแบบวัฒนธรรมการแสดงละครชาตรี จากกรุงเทพมหนครด้วย เนื่ องจาก
มีบรรพบุรุษเป็ นนักร้องประจําวงดนตรีไทย สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระพันปี หลวง
ในพระบาทสมเด็จพระจุ ลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และมีความสามารถด้านการแสดงละครด้วย
แม่ครูแช่ม จิ ตตเสวี
นางสําเนียง นางทองหล่อ นางทองเจือ นางจําร ัส นางทองเลี่ยม
นางเสริม นางบุญเรือง นางเวก นางชะลอ
นางพเยาว์ นางไพเราะ น.ส.กฤษณา