Page 22 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๑
การแต่ งกายทุกคนไม่สวมเสื้ อ ตัวยืนเครื่องแต่งอาภรณ์กับตัวเปล่า ป ัจจุบันมี
ผู้หญิงแสดงร่วมด้วย และจํานวนผู ้แสดงมีเพิ่มมากขึ้นไม่จํากัด การแต่งกายมีการสวมเสื้อ ประดับ
ด้วยลูกป ัดจํานวนมาก
เรื่องที่แสดง นิยมแสดงเรื่อง มโนห์รา และรถเสน
เครื่องดนตรี เป็ นเครื่องเบา เหมาะที่จะขนย้ายเร่ร่อนไปแสดงที่ ต่าง ๆ
ประกอบด้วย ปี่ ใน ทับ ๒ ลูก ฆ้องคู ่ ฉิ่ง และกร ับ ป ัจจุบันใช้ดนตรีอย่างละครนอก
เพลงร้ อง ผู้ แสดงเป็ นผู้ด้นกลอนและร้องเอง ร้องเป็นทํานองเพลงร่าย เพลงร้อง
มักมีคําว่ า ชาตรี อยู่ด้วย เช่น ร่ายชาตรี ร่ายชาตรีกร ับ ร่ายชาตรี ๒ ร่ายชาตรี ๓ ชาตรีตะลุ ง
โรงสํ าหร ับแสดง ปลูกอย่างง่าย ๆ มีเสา ๔ ต้นเป็น ๔ มุม และเสากลางสําหร ับ
ผูกซองใส่เครื่ องอุปกรณ์ การแสดง เช่น ธง อาวุธ เรียกว่า ซองคลี ป ัจจุบันใช้โรงอย่างละครนอก
การแสดงเริ่มด้วยการไหว้ครู รําซัด แล้วจึงจับเรื่อง ผู้แสดงร้องเองบ้าง มีต้นเสียง
ร้องให้บ้าง นักดนตรีร้องเป็นลูกคู่ด้วย(www.banramthai.com/htm/lakhon1.html, ๒๕๕๐)
๒.๑.๒ ละครนอก เป็นละครที่มีมาตั้ งแต่คร ั้ งกรุงศรีอยุธยา แต่เดิมคงมาจาก
การละเล่ นพื้นเมือง และร้องแก้กัน ต่อมาภายหลังจับเป็นเรื่องเป็นตอน และดัดแปลงวิวัฒนาการมา
จากละครชาตรี โดยปร ับปรุงวิธีการแสดงต่าง ๆ ตลอดจนเพลงร้อง และดนตรีประกอบให้แปลก
ออกไป
การแสดง มีความมุ่งหมายตามเรื่องที่แสดง มากกว่าความปราณีตในการร่ายรํา
โดยดํ าเนินเรื่องอย่างรวดเร็ว ตลกขบขัน ไม่พิถีพิถันในเรื่องขนบธรรมเนี ยมประเพณี มักใช้ถ้อยคํา
“ตลาด” เป็ นละครที่ชาวบ้านเรียกว่า “ละครตลาด”
ผู้ แสดงในอดีตใช้ผู้ชายแสดงล้วน โดยผู้แสดงจะต้องมีความคล่องแคล่ว ในการรํา
และร้อง มีความสามารถหาคําพูดมาใช้ในการแสดงได้อย่างทันท่วงทีกับเหตุการณ์ เพราะในขณะ
แสดงต้องเจรจาเอง
การแต่งกาย เดิมแต่งตัวอย่างธรรมดาสามัญ ให้ร ัดกุมเพื่อแสดงบทบาทได้
สะดวก ตัวแสดงบทตัวนาง นําผ้ าขาวม้ามาห่มสไบเฉียง ให้ผู้ชมทราบว่าผู้แสดงคนนั้ นกําลังแสดง
เป็ นตัวนาง ถ้าแสดงบทตัวยักษ์ จะเขียนหน้าหรือใส่หน้ากาก ต่อมามีการแต่งกายให้ดูงดงามขึ้น
โดยเลียนแบบจากละครใน ที่เรียกกว่า แต่งยืนเครื่อง
เรื่องที่แสดง สามารถแสดงได้ทุ กเรื่อง ยกเว้น ๓ เรื่อง คือ อิเหนา อุณรุฑ และ
รามเกียรติ ์ ในสมัยโบราณมีบทละครนอกอยู่ จํานวนมาก ปรากฏหลักฐาน ๑๔ เรื่ อง คือ การะเกด
คาวี ไชยทัต พิกุลทอง พิมพ์สวรรค์ พิณสุริยวงศ์ มโนห์รา โม่งป ่า มณีพิชัย สังข์ทอง สังข์ศิลป์ ชัย
สุ วรรณศิลป์ สุวรรณหงส์ และโสวัต ต่อมาในสมัยร ัตนโกสินทร์ มีบทพระราชนิ พนธ์ละครนอกใน
ร ัชกาลที่ ๒ อีก จํานวน ๖ เรื่อง คือ สังข์ทอง ไชยเชษฐ์ ไกรทอง มณีพิชัย คาวี และสังข์ศิลป์ชัย
ดนตรี ใช้วงปี่ พาทย์เครื่องห้าบรรเลงประกอบ ก่อนการแสดงปี่ พาทย์บรรเลง
เพลงโหมโรงเย็น หรือที่เรียกว่า โหมโรงมหรสพ