Page 21 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๐
สมัยกรุ งธนบุรี ความเจริญรุ่งเรืองด้านนาฏศิลป์มีมาก มีการแสดงละครนอก ละครผู้ชาย
ละครใน ละครผู้หญิง การแสดงเหล่านี้ เกี่ยวข้องกับพระราชพิธีต่าง ๆ เช่น งานพระบรมศพ งาน
พระศพ รวมทั ้ งงานสมโภชสําคัญอื่น ๆ ซึ่งมีทั ้ งนอกกรุงและในกรุง และจากการที่พระเจ้ากรุงธนบุรี
ยกทัพไปปราบเมืองนครศรีธรรมราช ปี พ.ศ. ๒๓๑๒ นั ้ น เกิดประโยชน์ให้กับวงการนาฏศิลป์ ไทย
เป็ นอันมาก เพราะในขณะที่ละครผู้หญิงของหลวงมีน้อยลง ได้ละครชาตรีแบบอย่างทางใต้ จากเมือง
นครศรีธรรมราชมาด้วย ส่งผลให้ละครผู้หญิงของหลวง จึงมีความประณีตตามรสนิยมของราชสํานัก
ยิ่งขึ้น ส่งผลทําให้ละครนอกวังมีความหรูหรา งดงามตามไปด้วย และเรียกชื่อใหม่ว่า ละครนอก
นอกจากนี้ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงรวบรวมและชําระบทละครนอก ที่ชํารุดเสียหายไป
เมื่อคร ั้ งเสียกรุ ง ขึ้นใหม่ คือ การะเกด คาวี ไชยทัต พิกุลทอง พิมพ์สวรรค์ มโนห์รา พิณสุริยวงศ์
โม่งป ่า มณีพิชัย สังข์ทอง สังข์ศิลป์ ชัย สุวรรณศิลป์ สุวรรณหงส์ โสวัต ไกรทอง ไชยเชษฐ์
พระรถ ศิลป์สุริยวงศ์ รวมทั ้ งทรงพระราชนิพนธ์บทละครสําหร ับการแสดงละครหลวง คือ รามเกียรติ ์
ตอนหนุ มาน เข้าห้องนางวานริน วิรุ ฬจําบังล้ม ท้าวมาลีราชว่าความ ทศกัณฐ์ตั ้ งพิธี เผารูปเทวดา
พุ่งหอกกบิลพัสด์ หนุ มานผูกผมทศกัณฐ์กับนางมณโฑ ปล่อยม้าอุปการและบุตรลพ
สมัยร ัตนโกสินทร์ ศิลปะการละคร ฟ้ อนรํา เจริญรุ่งเรืองมาก ในราชกาลที่ ๒ ทรงสร้าง
ละครนอกแบบหลวงขึ้น สมัยร ัชกาลที่ ๓ เกิดละครกลาย และละครชาตรีแก้บน เป็ นต้น ในสมัย
ร ัชกาลที่ ๔ เกิดละครแบบใหม่ ๆ เช่น ละครเสภา ละครชาตรี (โนรา) เลียนแบบละครนอก ละคร
ชาตรีของหลวง ละครหน้ าจอ และละครพันทาง สมัยร ัชกาลที่ ๕ เกิดละครพูด ละครพูดสลับลํา
ละครดึกดําบรรพ์ ละครร้อง และในสมัยร ัชกาลที่ ๖ พระองค์ทรงโปรด ฯ ให้ ตั ้ งกรมมหรสพขึ้น
ต่อมาในสมัยร ัชกาลที่ ๗ ได้มีการโอนศิลปิ นมาสังกัดกรมศิลปากร ตลอดร ัชกาลที่ ๑ ถึ ง ร ัชกาลที่ ๗
มีพัฒนาการทางด้านนาฏศิลป์ การละครอย่างมากมาย (สุรพล วิรุฬห์ร ักษ์, ๒๕๔๗ : ๓๕๙-๓๗๖)
ประวัติความเป็ นมาของละครไทย เริ่มชัดเจนขึ ้ นในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น ในร ัชสมัย
สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ และพัฒนาการมาโดยลําดับ ส่วนละครชาตรีนั ้ นมีประวัติความเป็นมา
ชัดเจน ในสมัยกรุงธนบุรี และสืบเนื่องมาจนถึงป ัจจุบัน
๓. ประเภทของละครไทย
ละครไทย สามารถแบ่งแบ่งออกได้เป็ น ๓ ลักษณะใหญ่ ๆ คือ ละครรํา ละครร้อง และ
ละครพูด
ละครรํา เป็นละครที่ใช้ศิลปะในการร่ายรําดําเนินเรื่อง และมีการขับร้องและเจรจา เป็น
กลอนบทละคร ซึ ่ งละครรําแบบฉบับดั ้ งเดิมของไทยนั้น ได้พัฒนาเป็นละครรํา ๒ ประเภท คือ
๒.๑ ละครรําแบบดั ้ งเดิม ประกอบไปด้วย
๒.๑.๑ ละครโนรา หรือ ชาวภาคกลางเรียกว่า ละครชาตรี (มนตรี ตราโมท :
๒๕๓๗ : ๑๒๑) ละครชาตรี เป็ นละครที่เก่าแก่ ที่สุด เป็ นละครชนิดแรกที่ไทยเริ่มมีการแสดงเป็ น
เรื่อง มีการร่ายรําตามบทร้องที ่ มีเนื้อเรื่อง ระยะแรกมีผู้แสดงเป็นชายล้วน มีตัวละครเพียง ๓ คน
คือ นายโรง (พระเอก) นางและตัวตลก หรือจําอวด ซึ่งแสดงเป็ นตัวประกอบทุกอย่าง เช่น ฤๅษี
พราน ม้า หรือสัตว์ต่าง ๆ ตามท้องเรื่อง