Page 154 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๔๓
๔.๒.๕.๑ เพลงโหมโรง ใช้เพลงโหมโรงมหรสพ บรรเลงก่อนเริ่มการแสดง
ในภาคเช้า ภายบ่ ายใช้เพลงกราวในแทนเพลงโหมโรงกลางวัน และเลิกแสดงใช้เพลงกราวรําหรือ
เพลงสรรเสริญพระบารมี (ตัด)
๔.๒.๕.๒ เพลงรําถวายมือ ใช้เพลงช้าและเพลงเร็ว มีเพลงรําเป็นชุด
ก่อนการรําถวายมือ เช่น เพลงระบําพรหมาตร์ ระบํากฤษฎาภินิหาร เป็ นต้น
๔.๒.๕.๑ เพลงหน้าพาทย์ ใช้บรรเลงประกอบกิริยาอาการ ของตัวละคร
เช่น แสดงกิริยาการไป-มา ใช้เพลงเสมอ เชิดฉิ่ง เชิดกลอง โคมเวียน เป็ นต้น แสดงกิริยาเศร้าโศก
เสียใจ ใช้เพลงโอด ทะยอย โอด เป็นต้น แสดงกิริยาการแผลงฤทธิ ์ ใช้เพลง ร ัว เหาะ เป็นต้น แสดง
การเคลื่อนไหวต่าง ๆ ใช้เพลง ฉิ่ ง แสดงการยกพล ใช้เพลงกราวนอก แสดงการปลอมตัว ใช้เพลง
ตระนิ มิต แสดงกิ ริยานอน ใช้เพลงตระนอน เพลงเชิดฉิ่ง ส่วนใหญ่เป็ นเพลงหน้าพาทย์ง่าย ๆ
๔.๒.๕.๒ เพลงร้อง มีดังนี้
๑) เพลงร่าย ใช้ ร้องเพื่อเดินเรื ่ อง หรือโต้ตอบกันของตัวละคร ส่วนใหญ่
ใช้เพลงร่ายนอก และร่ายชาตรี
๒) เพลงร้องทั ่ วไป ส่วนใหญ่ ใช้เพลงในอัตรา ๒ ชั ้ นและชั ้ นเดียว โดย
เลือกเพลงที่ มีอารมณ์เพลง เหมาะสมกับบทนั ้ น ๆ
๓) เพลงลิเก ใช้เพลงราชนิ เกลิง
๔) เพลงแหล่ ใช้ร้องเพื่ออวยพรเจ้าภาพ
๔.๒.๖ เครื่ องแต่ งกาย แต่งแบบยืนเครื่องพระ นาง รวมทั ้ งตัวแสดงอื่น ๆ ที่มี
ความสําคัญ เช่น ยักษี ยักษา ผีโขมด เป็ นต้น ส่วนตัวเบ็ดเตล็ดนุ่งผ้าสี ใส่เสื้อคอกลมสี
อภิ ปรายผล
จากการศึกษา สภาพ พิธีกรรม และรูปแบบการแสดงละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง
มีประเด็นสําหร ับอภิปรายผลดังนี้
๑. สภาพละครชาตรีในจังหวัดอ่างทอง
ประวัติความเป็ นมาของละครชาตรี สันนิษฐานว่า เกิดขึ้ นหรือเข้ามาในพื้นที่อ่างทอง ใน
สมัยกรุงร ัตนโกสินทร์ เชื่อว่ ารูปแบบเป็ นละครชาตรี ต่อมาได้ร ับวัฒนธรรมการแสดงแบบละครนอก
ละครพันทางและลิเก จึงทําให้รูปแบบการแสดงปร ับเปลี่ยนไป ในลักษณะผสมผสานแต่ยังคงรู ปแบบ
ละครชาตรีเดิมไว้บ้าง สอดคล้องกับงานวิจัยของอมรา กลํ่าเจริญ (๒๕๓๗ : ๑๕๑) ทําการวิจัยเรื่อง
การแสดงละครชาตรีแก้บน ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบว่า การแสดงละครชาตรี ได้สืบทอดต่อ
กันมาประมาณ ๒๐๐ ปี แต่รู ปแบบการแสดง ไม่ใช่เป็นของดั ้ งเดิมก่อนการเสียกรุ งศรีอยุธยา เป็ น
รูปแบบการแสดง ที่เข้ามาในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ในสมัยร ัตนโกสินทร์ ทางสายละครที่ย้ายถิ่น
มาจากนครศรีธรรมราช ซึ่งจังหวัดอ่างทองเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ ติดต่ อกับ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
จึงน่าจะมีวัฒนธรรมหลายด้านที่มีความคล้ายคลึงกัน รวมถึงการแสดงละครชาตรีด้วยเช่นกัน