Page 114 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๐๓
ลูกคู่ร้องร ับเที่ยวที่ ๒ ใช้ท่ารําอีก ๑ ท่ า คือ ท่าพัก เป็นท่ ารําสุดวรรคของคํ าร้อง
เหมือนท่าพักท้ายวรรคการรําแม่บท โดยใช้ท่าสาวมือ (เป็นท่ารําใช้เป็ นท่าเชื่อม วิธีการทําท่า ตั ้ งวง
ไว้ข้างหน้า มือขวาตั ้ งวงสูงระดับศีรษะ มือซ้ายตั ้ งวงหน้ าสูงระดับปาก ลักษณะของการสาวมือ คือ
ดึงวงทั ้ งสองเข้าหาตัว มือขวาจีบควํ่ าแล้วม้วนไปตั ้ งวงที่ระดับศีรษะอีกคร ั ้ ง มือซ้ายดึงลงไปจีบหลัง
ขึ้นท่าเป็น “ท่ าพัก”) เป็นท่าเชื่อมขึ้ นไปท่าพัก การใช้ท่ ารําในเที่ยวที่ ๒ จะเป็นท่าเฉพาะและต้องใช้
ท่ านี้ในการรําเท่านั ้ น
ตัวอย่าง ร้องร่าย
ต้ นเสียงร้อง เมื่อนั้ น พระสังข์ศิลป์ ชัยผู้รุ่งฟ้ า
ร ับเที่ยวที่ ๑ พระสังข์ศิลป์ ชัยผู้รุ่งฟ้ า
ร ับเที่ยวที่ ๒ พระสังข์ศิลป์ ชัยผู้รุ่งฟ้ า
ต้ นเสียงร้อง ได้ฟ ังเนื้ อความที่ถามมา ปรีดาชื่นชมภิรมย์ใจ
ร ับเที่ยวที่ ๑ ปรีดาชื่นชมภิรมย์ใจ
ร ับเที่ยวที่ ๒ ปรีดาชื่นชมภิรมย์ใจ
ตัวอย่าง การใช้ท่ารํา
เมื่อนั้ น วางมือที่เข่าซ้าย เตรียมเข้าบท
พระสังข์ศิลป์ ชัยผู้รุ่งฟ้ า นํามือซ้ายเข้าอก ใช้ท่านภาพร (ท่ารําแม่บทใหญ่)
การซัดท่าร ับเที่ ยว ๑ รําซัดท่าด้วยท่าจีบยาว หรือ กินนรรํา
การซัดท่าร ับเที่ ยว ๒ ใช้ท่าเชื่อมสาวมือขึ้นท่าพักให้พอดีสุ ดวรรค
ได้ฟ ังเนื้อความที่ถามมา ใช้มือซ้ายชี้ที่ ระดับหู
ปรีดาชื่นชมภิรมย์ใจ ใช้มือขวายิ้มที่มุมปาก
การซัดท่าร ับเที่ยว ๑ รํ าซัดด้วยท่าผาลาเพียงไหล่ (หรือใช้ ท่าอื่น)
การซัดท่าร ับเที่ยว ๒ ใช้ท่ าเชื่อมสาวมือขึ้นท่าพักให้ พอดีสุ ดวรรค
๒. เรื่องและบท
ละครชาตรี เป็ นละครชาวบ้านในภาคกลาง นิยมมาตั ้ งแต่ปลายสมัยร ัชกาลที่ ๕ มาจนถึง
สมัยร ัชกาลที่ ๗ ส่ วนมาก จะนําเรื่องบทพระราชนิพนธ์ละครนอกมาแสดง หรือนําเนื้อเรื่องนั ้ น
มาแต่ งขึ้ นเองบ้าง นํานิ ทานที่มีผู้ร้อยกรองเป็ นกลอนสําหร ับอ่านเล่น ตัดบางตอนมาแสดงบ้าง
๒.๑ เรื่องที่ ใช้แสดง
เรื่องที่ใช้แสดงของละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง นําเรื่องจักร ๆ วงศ์ ๆ ที่ใช้ในการ
แสดงละครนอก เช่น สุวรรณหงส์ แก้วหน้าม้า ฯลฯ บางคร ั ้ งเล่นทั ้ งเรื่อง แต่ก็มีการตัดตอนเฉพาะ
ตอนที่สามารถแสดงให้คนดูสนุ กสนานมาแสดง เรื่องที่นิยมแสดง มีดังนี้
๒.๑.๑ เรื่อง แก้วหน้าม้า ตอนที่นิยมแสดง เช่น ตอนถวายลูก ตอนต่อผ้า ตอน
สามหน้า ตอนปิ่นศิลป์ ชัยเกี้ยวพี่ สะใภ้
๒.๑.๒ เรื่อง สังข์ทอง ตอนที่นิยมแสดง เช่น ตอนถ่วงพระสงข์ ตอนพระสังข์หนี
นางพันธุร ัตน์ ตอนรจนาเสี่ยงพวงมาลัย ตอนรจนาคลั ่ ง ตอนพระสังข์เข้าเมืองแม่หม้าย