Page 115 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๐๔
๒.๑.๓ เรื่ อง พระอภัยมณี ตอนหนีนางผีเสื ้ อ
๒.๑.๔ เรื่อง พิกุลทอง ตอนที่นิยมแสดง เช่น ตอนทายไฝ ตอนชะนี
๒.๑.๕ เรื่อง ลักษณวงศ์ ตอนที่ นิ ยมแสดง เช่น ตอนตามกวาง ตอนฆ่าพราหมณ์
๒.๑.๖ เรื ่อง พระสุวรรณคันธรส ตอนที่นิยมแสดง ได้แก่ ตอนลาพระอาจารย์
เข้าเมือง
๒.๒.๗ เรื่อง วงษ์สวรรค์ จันทวาท ตอนที่นิยมแสดง ได้แก่ ตรีสุริยาพบ
จินดาสมุ ทร
๒.๒.๘ เรื่อง ขันทอง ตอนที่นิยมแสดง ได้แก่ ตอนเชือดเนื้อ
เป็ นต้น
ตัวอย่างเรื่องย่อละครชาตรีที่นํามาจากการแสดงละครนอก
เรื่อง แก้วหน้ าม้า ตอน ต่อผ้า
พระปิ่นแก้ ว โอรสของพระปิ่นทองกับนางแก้วหน้ าม้า และน้องชายต่างมารดา นามว่า
ปิ่นสินชัย โอรสของนางทัศมาลี ได้เดินทางมากลางป ่า รู้สึกเหน็ดเหนื่ อยจึงพักผ่อนเมื่อตื่นขึ ้ นมา
พระปิ่ นสินชัยหายไป พระปิ่นแก้วจึงออกตามหาน้ องชาย โดยไปพักอยู่ที่กระท่อมสองตายายในเมือง
ของท้าวสุทัต ฝ ่ายท้าวสุทัตมีเหสีสององค์ ฝ ่ายขวาชื่อ นางศรีประไพ มีพระธิดานามว่ า ดารา และ
มเหสีฝ ่ายซ้ายนามว่า วารี มีพระธิดานามว่ า ร ัชนี ทั้ งสองธิดาไม่ค่อยลงรอยกัน เนื่องจากนางร ัชนี
มีจิตใจ อิจฉาริษยานางดาราพี่สาวต่ างมารดา
ตามประเพณีนิยมในวันพระขึ ้ น ๘ คํ่า ๑๕ คํ่ า พระมหากษัตริย์จะต้องไปแจกทานให้กับ
ชาวเมือง และเมื่ อวันพระมาถึง นางดาราและนางร ัชนีก็มาเข้าเฝ้ าท้าวสุทัต เพื่อลาไปแจกจ่ายทาน
พระปิ่ นแก้วซึ่งสวมรูปม้ า ตามหาน้องชายได้ไปในงานแจกทานนั ้ นด้วย แต่พระปิ่นแก้ วมาสาย ของ
ที่แจกจ่ายหมดไปแล้ว ร ัชนีจึงได้วางแผนกลั ่ นแกล้งนางดารา โดยยุแหย่ ให้นางดารานําพระธํามรงค์
ประจําตระกูล ให้ทานแก่พระปิ่นแก้ว จากนั ้ นนางร ัชนี ก็เข้าเมืองไปทูลฟ้ องเรื่องทั ้ งหมดให้ท้าวสุทัต
ทรงทราบ ท้าวสุทัตโกรธนางดารามากจึงยกนางดารา ให้เป็ นเมียพระปิ่นแก้วซึ่งสวมหน้าม้า นาง
ดารา ร ังเกียจรูปร่างหน้าตาของพระปิ่นแก้วที่อัปลักษณ์เหมือนม้า พระปิ่นแก้วจึงถอดรูปม้าและบอก
ความจริงกับนางดารา พระปิ่ นแก้วโกรธนางร ัชนีที่ นํ าความไปทูลฟ้ องท้าวสุทัต ทําให้นางดาราต้อง
ถูกขับไล่ ออกจากเมือง จึงช่วยแก้แค้นให้นางดารา โดยลอบเข้าหานางร ัชนี บอกกับนางร ัชนีว่าตน
เป็ นเนื้อคู่ที่ เทวดาอุ ้มสมมาให้ วันต่อมาพระปิ่ นแก้วจากนางร ัชนีมาโดยอ้างว่ า ตนต้องกลับบ้านกลับ
เมือง และอีกเจ็ดวันจะมาร ับนางร ัชนีไปอภิเษก พระปิ่ นแก้วฉีกผ้าสรงพระพักตร์ไว้ดูต่างหน้าครึ่งผืน
ส่ วนนางร ัชนีได้ให้สร้อยสังวาลย์พระปิ่ นแก้วไว้ดูต่างหน้า จากวันนั ้ นมา นางร ัชนีก็ละเมอเพ้อหาแต่
พระปิ่ นแก้ว จนไม่เป็นอันกินนอน ท้าวสุทัตจึงให้ทหารไปตีฆ้องร้องป ่าวว่า หากใครมีผ้าเช็ดหน้า
นํามาต่ อผ้าของนางร ัชนีได้ จะยกนางร ัชนีให้เป็ นมเหสี กษัตริย์เมืองอื่น ๆ ไม่มีผู้ใดต่อผ้าเช็ดหน้าได้
นอกจากพระปิ่ นแก้วเพียงผู้เดียว และยังนําสร้อยสังวาลย์ของนางร ัชนี ออกมายืนยันว่าตนเป็นสามี
ของนางด้วย แต่ท้าวสุทัตกับนางร ัชนีไม่ยอมร ับ กล่าวหาว่า พระปิ่นแก้วซึ่งสวมรูปม้าไปพบกับสามี