Page 107 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๙๖
นอกจากนี ้ การใช้บทสนทนามาช่วยในการดําเนินเรื่องแล้ว สิ่งที่นิยมนํามาแทรก
อีกอย่างหนึ่ง คือ ความสามารถเฉพาะตัวของนายโรง และความสามารถของตัวเบ็ดเตล็ด ในเรื่อง
ของการรําเพื่อเป็นการอวดฝีมือ เช่น การขึ้นลอย ในการต่อสู้ ในอุปกรณ์ ต่าง ๆ เช่ น ดาบ กระบอง
ระหว่างมนุษย์กับยักษ์ การเต้นม้ า การรํากฤช เป็นต้น
การสร้างอารมณ์ ในการดําเนินเรื่องมีทั ้ งความสุข ความทุกข์ และความ
สนุ กสนานกับบทบาทของผู้แสดง ตัวละครในท้องเรื่องสามารถแก้ป ัญหาได้อย่างไร จะดําเนินเรื่อง
เป็ นไปตามบทที่ กําหนดไว้ในแต่ ละเรื่องได้ดีอย่างไร
๑.๓ การปิ ดเรื่ อง
การปิ ดเรื่อง คือ การจบเรื่อง ในการแสดงละครชาตรีแต่ละคร ั้ ง หัวหน้ าคณะเป็นผู ้
กําหนดเนื้อเรื่องเนื้ อเรื่องการแสดงไว้ ว่าต้องการให้จบลงตัวด้วยความสุข หรือ ต้องการเชิญชวน
ให้ผู้ชมติดตามการแสดงตอนต่ อไป แต่ส่วนใหญ่ในการแสดงละครชาตรีเพื่อการแก้บน ในจังหวัด
อ่ างทอง จะจบลงเพราะหมดเวลาในการแสดงแต่ละคราว
เมื่อถึงเวลาจบการแสดง เจ้าของคณะหรือตัวตลก เป็ นผู้ตัดตอนการแสดง และจบลง
ด้วยการให้ศีลให้พรเจ้าภาพ และผู ้ ชมการแสดง
ปี่พาทย์บรรเลงเพลงกราวรํา หรือเพลงสรรเสริญพระบารมี (ตัด) ได้นําเสนอไว้แล้วใน
ส่ วนเพลงประกอบการแสดง
๒. ลักษณะการแสดงการแสดง
ลักษณะการแสดงละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง ในป ัจจุบัน พบว่า หลังจากที่ศิลปะ
การแสดงด้านการละคร ได้พัฒนาในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ละครนอก ละครพันทาง ลิเก เหล่ านี้ล้วน
ส่ งผลต่อ รูปแบบการแสดงละครชาตรีแบบดั ้ งเดิม การแสดงละครชาตรีมีลักษณะเป็ นแบบผสมผสาน
จากการสังเกตการแสดงละครชาตรี ซึ่งเป็ นการแสดงแก้บน ของละครในจังหวัดอ่างทอง พบว่า มี
การปร ับเปลี่ยนรูปแบบไป โดยผู้แสดงนํ าความสามารถ ในการแสดงละครประเภทอื่นที่ ตนหรือคณะ
มีอยู่มาผสมผสาน เพื่อให้เกิดการแสดงได้ และขณะเดียวกันยังสร้างความพึงพอใจแก่ ผู้ติดต่อ ใน
ฐานะเป็นสื่อกลางระหว่างผู้แก้บนกับสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ ซึ่งรูปแบบการแสดงละครชาตรีมักมีการผสมผสาน
การแสดงแบบละครนอก ละครพันทางหรือลิเก ถึงอย่างไรก็ตามการแสดงแบบละครชาตรี ละครนอก
และละครพันทางนั ้ น มีรูปแบบคล้ายคลึงกัน มีการร้องเชิญสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ รํ าถวายมือและการบอกบท
มีเครื่องประกอบจังหวะทําจากไม้ไผ่ เรียกว่า“กร ับ” คนดูละครหรือผู ้ หาละครเพื่อแก้บน แยกลักษณะ
เพลง หรือรูปแบบการแสดงไม่ได้ เห็นเป็นละครแสดงเพื่อแก้บน ก็เรียกว่า ละครชาตรี ติดปากกัน
ต่อ ๆ มา ในการแสดงละครชาตรีป ัจจุบัน พบว่ามี ๓ รูปแบบ ดังนี้
๒.๑ ละครชาตรีผสมละครนอก
ละครนอก เป็ นละครที่พัฒนามาจากละครชาตรี แสดงแพร่หลายทั ่ วไปในหมู่ราษฎร
นิยมเล่ นเรื่องจักร ๆ วงศ์ ๆ นิทานชาวบ้าน นิทานชาดก มีคติสอนใจ เช่น การเกด คาวี ไชยทัต
พิกุลทอง พิมพ์สวรรค์ มโนห์รา โม่งป ่า มณีพิชัย สังข์ทอง สังข์ศิลป์ชัย สุวรรณหงส์ เป็นต้น โดยใช้
ผู้แสดงเป็นชายล้วน ต้องเป็นผู้ที่ มีความคล่องแคล่วในการรําและการร้อง การพูด ที่ทันเหตุการณ์