Page 22 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศิลปะการต่อสู้ป้ องกันตัวแบบไทย: คุณค่ าแท้และกระบวนการถ่ายทอด กรณี ศึกษาครูวิ ชิต ชี้ เชิญ
13
3 . การรําเพลงอาวุธ ผู ้ แสดงที่เล่นอาวุธใดจะเลือกรําเพลงตามอาวุ ธที่ตนใช้ โดยเลือก
ท่ารํา จากท่ารําทั้ งหมดในอาวุธนั้ นตามความเหมาะสมหรื อความชํานาญของผู้เล่น ประมาณ 1 - 3 ท่า
การรําเพลงอาวุธนี้ มีมาแต่สมัยโบราณ มีประโยชน์ต่ อผู้ เล่นในด้ านการลดความประหม่าและมี โอกาส
ดู ความสามารถของคู่ต่อสู ้
ปัจจุ บันการรําอาวุ ธจะใช้อุปกรณ์กระบี่กระบองที่เรี ยกว่า “เครื่ องไม้รํา” เป็ นอาวุธ
ที่ ประดิษฐ์ ขึ้ นเพื่อใช้ในช่ วงเวลาของการรําก่อนการต่อสู ้ เครื่ องไม้รํานี้ จะประดิษฐ์ อย่างงดงามด้วย
ลวดลายไทยและผสมผสานความเชื่อของไทย เช่น โล่ห์ หน้าราหูมีความเชื่อว่าการเขี ยนหน้าของพระ
ราหู ไว้ที่เครื่ องป้ องกั นจะเป็ นการป้ องกันอันตราย เป็ นต้น เครื่ องไม้รํานี้ นอกจากจะทําสวยงามเพื่อ
การรําแล้วย ังเป็ นการจัดทําเพื่อบูชาครูและเมื่ อรวมกันเป็ นชุดจะประกอบด้วย กระบี่ ดาบ ง้าว พลอง
โล่ เขน ดั้ ง ไม้สั้ น เรี ยกว่า “เครื่องตั้ ง” หรื อ “เครื่ องไม้” ซึ่ งจะใช้ตั้งบูชาในการประกอบพิธีการไหว้
ครู ประจําปี ของแต่ละสํานัก
4. การเดินแปลง เป็ นลักษณะของการเดินที่พร้อมจะเข้าสู ่ท่าต่อสู ้ การเดิ นจะเดินไป
จนสุดสนามแล้วกลับมาที่เดิม ขณะที่อยู่ในระยะใกล้ที่จะสวนกันให้ต่างหลีกไปทางซ้ายเพียงเล็กน้อย
โดย ปลายอาวุ ธอาจจะถูกหรื อระกันเล็กน้อยได้ การเดิ นแปลงเป็ นการที่ทั้ งสองฝ่ ายต่ างจ้องดูเล่ห์
เหลี่ ยมของกันและกัน เป็ นการอ่านใจกันและคุมเชิงกันในทีก่ อนจะเข้าต่อสู้
5. การต่ อสู้ จะเป็ นการใช้ท่าทางการต่อสู ้ที่ได้ฝึ กมาทั้ งหมดในสถานการณ์จริ ง การ
ต่ อสู้นี้ จะใช้อาวุ ธของการต่อสู ้ที่เรี ยกว่า “เครื่องไม้ตี” มีลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องไม้รําแต่ไม่ ได้
ตกแต่ งให้สวยงาม
6.การขอขมา เป็ นการไหว้กันและกันระหว่างผู ้ เล่นทั้ งสองฝ่ ายหลังจบการแสดงแต่
ละอาวุธ เป็ นการขอโทษต่อการแสดงที่ผิ ดพลั้ งต่อกัน
ดนตรีกับการต่ อสู้ ป้ องกันตัว
การชกมวยและการแสดงกระบี่กระบองจะต้องมีดนตรี ประกอบการแสดง เครื่ องดนตรี ที่
ใช้ประกอบด้วยปี่ ชวา 1 เลามีหน้าที่ดําเนินทํานองเพลงต่าง ๆ กลองแขกตัวผู ้ และกลองแขกตัวเมีย มี
หน้าที่ดําเนิ นทํานองหน้ าทัพต่างๆและฉิ ่ งมีหน้าที่ควบคุมจังหวะย่อย ดนตรี ได้เข้ามามี ส่ วนในการ
แสดงมวยไทยและกระบี่ กระบองทั้ งในฐานะเครื่องประโคมประกอบพิธีกรรมและในฐานะเครื่ อง
เสริ มความครึ กครื้ นให้กับการแสดง การบรรเลงดนตรีในการชกมวยจะกระทําในขณะไหว้ครู โดยใช้
เพลงสะระหม่าและในขณะชกต่อสู้จะใช้เพลงแขกเจ้าเซ็ น (กรมวิชาการ,2546 : 20-21 ) เพลงต่าง ๆ ที่
ใช้บรรเลงประกอบการแสดงกระบี่กระบองจะเป็ นเพลงมาตรฐานแห่งการใช้อาวุธในแต่ละชนิด โดย