Page 16 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศิลปะการต่อสู้ป้ องกันตัวแบบไทย: คุณค่ าแท้และกระบวนการถ่ายทอด กรณี ศึกษาครูวิ ชิต ชี้ เชิญ
7
ดาบคู่และดาบดั้ ง จะเห็นได้ว่าอาวุธดังกล่าวส่ วนมากเป็ นอาวุธที่ เป็ นเครื่องมื อที่ใช้ในชีวิตประจําวัน
และทํามาหากิ นในยามปกติ แต่เมื่ อมีสงครามก็สามารถคว้าอาวุธที่ใช้อยู่ประจําวันมาใช้เป็ นอาวุ ธใน
สงครามได้ทันที นอกจากนี้ คนไทยย ังรู้จักการนําสัตว์ที่ใช้เป็ นพาหนะในยามปกติมาจัดกําลังทัพด้วย
เช่ น ม้าที่ เป็ นพาหนะส่ วนตัวของบุ คคลที่ทุ กบ้านมักจะมี ไว้ใช้เป็ นพาหนะในการติ ดต่อระหว่าง
หมู่ บ้านก็สามารถนํามาใช้ในการสงคราม ในการหาข่ าว ติดต่อสื่ อสารระหว่างกองทัพและต่อสู ้ สัตว์
อี กประเภทหนึ่ งที่ นํามาใช้ในชี วิตประจําวันและการสงครามได้ แก่ ช้ าง ช้างเป็ นสัตว์พาหนะที่ใช้
ลําเลียงสิ ่งของและผู ้ คนในท้องถิ่ นทุรกันดาร นอกจากช้างจะใช้เป็ นพาหนะและสัตว์ใช้งานแล้ว คน
ไทยถือว่าช้างเป็ นสัตว์คู่บุญบารมี ของพระมหากษัตริ ย์ ในยามสงครามผู้ที่ใช้ช้างเป็ นพาหนะ ได้แก่
พระมหากษัตริ ย์ พระบรมวงศานุวงศ์และแม่ทัพ การที่พระมหากษัตริ ย์ทรงกระทําการรบบนหลัง
ช้างที่เรี ยกว่าการกระทํายุทธหัตถีถือได้ว่าเป็ นลักษณะของการรบที่กล้าหาญอย่างยิ ่งและสมควรได้รับ
การยกย่องพระเกียรติยศ ( สุ จิตรา สุ คนธทรัพย์,2540 )
จากความสําคัญของการต่อสู ้นี้ เองทําให้เกิ ดวิชาการต่อสู ้ต่ าง ๆ ของคนไทยอัน ได้แก่ มวย
ไทยซึ่ งเป็ นวิชาการต่ อสู้ด้วยมือเปล่าที่ไม่ใช้อาวุธและกระบี่ กระบองเป็ นวิชาการต่อสู ้ที่ใช้อาวุธ รวม
ทั้งการต่ อสู้บนหลังสั ตว์ที่เป็ นพาหนะได้แก่ ม้า และช้าง ทําให้เกิดเป็ นวิชาอัศวกรรมซึ่ งเป็ นวิชาการ
ต่ อสู้โดยใช้อาวุธบนหลังม้า วิชาคชกรรมเป็ นวิชาการต่ อสู้ โดยใช้อาวุธบนหลังช้าง รวมทั้ งตําราพิชัย
สงครามอันเป็ นเรื่ องการวางแผนและกลยุทธ์ในการรบ วิ ชาต่าง ๆ เหล่ านี้ ล้วนแต่ เป็ นวิ ชาที่มีคุ ณ
ประโยชน์ แก่คนไทยอย่างใหญ่หลวงในการที่ทําให้ประเทศสามารถดํารงความเป็ นเอกราชมาได้จน
ถึงปั จจุบัน การยืนย ันถึงความเป็ นมาของศาสตร์การต่อสู้ป้ องกันตัวนี้ ตั้งแต่สมัยกรุ งสุโขทัยเป็ นต้นมา
พบได้ในตัวอย่างของวรรณกรรมต่อไปนี้
สมัยสุ โขทัย : กฎมณเฑี ยรบาลได้กล่าวถึ งการต่อสู้ป้ องกันตัวที่แสดงในกระบวนแห่ในพิธี
คเชนทรั ศวสนานซึ่ งเป็ นพิธีสร้างความสวัสดิมงคลแก่ช้าง ( กรมศิลปากร, 2521: 136-137 ) ดังนี้
...เมื่อแรกเสด็ จออกพ่อช้าง รันแทะวัวชน กระบือชน ชุมพา
ชนช้าง ชนคน..…โคนปลํ้ ามวย ตีดั้งฟั นแย ้งเชิงแวงเล่นกล
คลี ม้า...เสด็จออกเบิ กราชกุลถวายบังคมตี 7 ลา เรี ยกม้าฬ่อ
ช้าง ระเบงซ้ายขวา รําดาบซ้ายขวา ระบําออกหม่งครุ ่ มพัน
พานนําหม่งครุ ่ม หน้ ากลอง ตีไม้พุ่งหอก...
ข้อความดั งกล่าวแสดงให้เห็นลักษณะของการแสดงความสามารถในการขี่ช้างม้าและการต่ อสู้ เช่น
การแสดงหม่งครุ ่ ม ชกมวย รําดาบของทหารในสมัยนั้ น