Page 91 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

78
เมื่อสมเด็จเจ้าฟ้ าฯกรมหลวงลพบุรี ราเมศวร์สิ ้นพระชนม์ในปี พ.ศ. 2475 บรรดานักดนตรี
ในวังบางคอแหลมคิดว่าถึงเวลาที่ ต้องแยกย ้ายจากันกลับสู่ บ้านเดิมเสียที เพาระอยู่ต่อไปก็ยากที่จะ
หาความสุขสบายได้เช่นครั้ งก่ อน คล้ายกับว่าสมเด็จท่านทรงคาดการณ์เอาไว้ล่ วงหน้า ท่านจึงทรง
เตรี ยมการสําหรั บนักดนตรี ของท่านไว้อย่างเรี ยบร้อย ครู รวมได้เล่าถึงความห่ วงใยของสมเด็จฯว่า
ท่านสั่งเสี ยไว้ว่าเด็กของท่านห้ามไล่ออก ฉะนั้ นใครจะมาไล่ออกไม่ ได้เลยทุกคน นอกเสี ยจากใคร
มีอาชีพอะไรคิดกลับออกไปก็ตามใจ แล้วท่านมีหนังสือลับไว้ไปฝากกับผู้ใหญ่คื อเจ้าพระยาศรี
พิพัฒน์ เจ้าพระยาวรพงษ์ ว่าขอฝากเด็กไว้ 12 คน ให้เข้ากรมศิ ลป์ ครู รวมนั้ นได้ไปอยู่กับ
พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าหญิงเฉลิมเขตร์ พระชายาของท่านที่วังลดาวัลย์ บางคนก็ไปเป็ น
ทหารเรื อ บางคนก็ไปอยู่ กรมศิลปากร33
ในทํานองเดี ยวกันครู ไพทูรย์ จรรย์นาฎย์ (2460-2522) บุตรชายครูเพชร จรรย์นาฎย์ ได้เล่า
ว่าสมัยที่เข้าไปอยู่วังบางคอแหลมนั้ นเด็กถูกบังคับให้นั่งซ้อมเพลงอยู่ทั้งวัน การนั ่ งซ้อมเช่นนี้ ทําให้
เกิดความเคยชิ น 34
นักดนตรี ของวังบางคอแหลมมีชื่อเสี ยงทุกคน การประชันฝี มือทางดนตรี อยู่เสมอทําให้นัก
ดนตรี มีความสามารถเพราะต้องเตรี ยมพร้อมอยู่ตลอดเวลา ดังนั้ น นักดนตรี ของวงวังบางคอแหลม
จะประชันฝี มือปี่ พาทย์กับวงดนตรี ของเจ้านายต่างๆ ในโอกาสต่ างๆตลอดเวลา หากวงไหนมีนัก
ดนตรี ฝี มือดีก็ จะสร้างความภาคภูมิใจให้แก่ ท่านเจ้าของวัง
ครู ไมตรี พุ่มเสนาะ น้องชายของนายละม่อม พุ ่มเสนาะ ได้เคยเข้าไปในวังบางคอแหลม
และได้เล่าบรรยากาศสํานักดนตรี ของวังบางคอแหลม ไว้ว่า ในขณะนั้ นพี่ชายคือนายละม่ อม พุ่ม
เสนาะทําหน้าที่เป็ นคนฆ้องใหญ่ และนายถนอม วรรณมาศ พี่เขยเป็ นคนปี่ ประจําวง สมาชิกในวง
ช่ วงแรกประกอบไปด้วย นายเผือด นักระนาด เป็ นคนระนาดเอกของวง เสียงระนาดนํ้ าหนักดื่ มดํา
ไพเราะเต็มกําลัง เต็มหูมาก นายรวม พรหมบุรี เป็ นคนระนาดเอกสํารอง เสี ยงระนาดหวานเย็น
และมีความรู ้เรื่ องเพลงลิเกดี ไม่เคยจนเพลง นายเชื้ อ ลิงลม จากบ้านบางแวกเป็ นคนระนาดสํารอง
แต่ ไม่มีโอกาสออกงาน นายทองต่ อหรื อนายโองการ กลีบชื่ น ฆ้องวง ครู อ่อน เป่ าปี่ นายกระจ่าง
ตีฆ้องวงเล็ก นายไพฑูรย์ จรรย์นาฏย์ บุ ตรชายครูเพชร ครู ปี่ พาทย์ใหญ่แห่ งจังหวัด
พระนครศรี อยุธยา ตี ฆ้องวงเล็ก นายสวง จากบางขุนเที ยน ตีระนาดทุ้ ม นายชะล่ า ตีกลองสองหน้า
ส่ วนนักร้องนั้ นมี ครู เสี ยงเสนาะกรรณ(พัน มุกตวาภัย) และครู จิ้มลิ้ม กุลตัณฑ์ เป็ นผู้ขับร้ อง 35
33 เรื่ องเดี ยวกัน.
34 เสถี ยร ดวงจันทร์ทิพย์ บุญยงค์ เกตุ คง ศิลปิ นแห่ งชาติ: ระนาดไข่ มุกหล่นบนจานหยก ศิ ลปว ัฒนธรรม ฉบับพิเศษ 2535 หน้า 42.
35 อานันท์ นาคคงและ อัษฎาวุ ธ สาคริ ก หลวงประดิษฐไพเราะ(ศร ศิลปะบรรเลง) มหาดุริยกวีลุ่มเจ้าพระยาแห่ งอุ ษาคเนย์ หน้า 106.