Page 131 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

116
สามเพลง คือ เพลงราตรี ประดับดาว เถา เพลงเขมรลออองค์ เถา และเพลงโหมโรงคลื่นกระทบฝั่ ง สาม
ชั้ น รวมทั้ งได้ช่ วยก่ อตั้ งวงมโหรี ส่ วนพระองค์ และวงมโหรี หญิ งในราชสํ านักรั ชกาลที่ 7 ด้วย
พระบาทสมเด็ จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานเหรี ยญดุ ษฎีมาลา เข็มศิ ลปวิทยา เมื่ อวันที่ 5
พฤษภาคม พ.ศ. 2472 และได้รั บพระราชทานตราเบญจมาภรณ์มงกุ ฎไทย ในปี พ.ศ. 2473 รับตําแหน่ ง
ปลัดกรมปี่ พาทย์และโขนหลวงในกระทรวงวัง รั บพระราชทานเงินเดื อนเดื อนละ 150 บาท เมื่ อ
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ เสด็จเจริ ญพระราชไม่ตรี ไปย ังเมืองเขมรในปี พ.ศ. 2472-2473 หลวง
ประดิษฐฯ ได้ตามเสด็จด้วยและได้ไปช่วยสอนดนตรี ให้แก่ ราชสํานักเขมรของพระเจ้ามณี วงศ์ อยู่หลาย
เดื อน เมื่ อกลับมาก็ ได้นําเพลงสําเนี ยงเขมรมาประดิ ษฐ์ขึ้ นเป็ นเพลงไทยหลายเพลง อาทิ เพลงชื่ อ
ขะแมธม ขะแมซอ ขะแมกอฮอม และเพลงนกเขาขะแมเถา เป็ นต้น
เมื่อสมเด็ จฯ กรมพระยาดํารงราชานุภาพ ทรงจัดให้มีการบันทึกเพลงไทยเป็ นโน้ตสากล หลวง
ประดิ ษฐฯ ได้ทําหน้ าที่เป็ นผู ้ บอกเพลงร่ วมกับครู ดนตรี หลายท่าน อาทิ พระยาเสนาะดุ ริ ยางค์ (แช่ม
สุ นทรวาทิน) จางวางทั ่ว พาทย์โกศล อาจารย์มนตรี ตราโมท โดยมี ขุนสานเสี ยงประจักษ์ นายพิษณุ
แช่ มบาง นายโฉลก เนตตะสูต เป็ นผู ้ช่วยเขี ยนบันทึกลงเป็ นโน้ตสากล ผลงานนี้ ได้เก็ บไว้ที่กองการ
สังคีต กรมศิลปากร และห้องสมุ ดดนตรีทู ลกระหม่อมบริ พัตรฯ เป็ นต้นฉบับเพลงเรื่ อง เพลงตับ เพลง
เถา และเพลงโหมโรงจํานวนมาก
หลวงประดิษฐไพเราะ ได้ชื่ อว่าเป็ นผู ้ มีความอารี อุ ปถัมภ์คํ้ าชูนักดนตรี ด้วยกัน รักและห่วงใย
ศิษย์ ในสมัยรั ชกาลที่ 5 มีนักดนตรี จากเมื องมอญมาอยู่กับท่ านชื่อ ครู สุ่ ม ดนตรีเจริ ญ หลวงประดิษฐฯ
ให้อุ ปถัมภ์ในตอนต้นแล้วให้ความนั บถือแลกฝี มือและแลกเพลงซึ่ งกันและกัน จึงเกิ ดเป็ นเพลงเถา
ใหม่ๆ ขึ้ นในยุคนั้ นหลายเรื่อง
กล่าวกันว่ า หลวงประดิษฐไพเราะ แต่งเพลงไว้มากกว่า 300 เพลง บางเพลงก็ร่ วมแต่ งกันนั ก
ดนตรี ท่านอื่น อาทิ เจ้าคุณครูพระยาประสาน ดุ ริยศัพท์ มีทั้งที่แต่ งขึ้ นจากเพลงสองชั้ นของเดิมที่แต่ งขึ้น
ใหม่ ทั้ งหมด และที่ ดัดแปลงมาจากเพลงของต่ างชาติ เป็ นเจ้าของเพลงโหมโรงหลายเพลง อาทิ โหม
โรงกระแตไต่ไม้ โหมโรงปฐมดุสิ ต โหมโรงศรทอง โหมโรงประชุมเทวราช โหมโรงบางขุนนนท์ โหม
โรงนางเยื้อง โหมโรงม้าสะบัดกี บ และโหมโรงบูเต็นซ็อล์ค เป็ นต้น
ในด้านเพลงเถามีอยู่เป็ นจํานวนนับร้อยเพลง อาทิ กระต่ายชมเดื อน เถา ขอมทอง เถา เขมร เถา
เขมรปากท่อ เถา เขมรราชบุ รี เถา แขกขาว เถา แขกสาหร่ าย เถา แขกโอด เถา ครวญหา เถา จี นลั่นถัน
เถา ชมแสงจันทร์ เถา เต่าเห่ เถา นกเขาขะแม เถา พราหมณ์ดี ดนํ้ าเต้า เถา มุ ล่ง เถา แมลงภู่ทอง เถา ยวน
เคล้า เถา ช้างกินใบไผ่ เถา แสนคํานึ ง เถา ระสํ่าระสาย เถา ไส้ พระจันทร์ เถา ลาวเสี่ ยงเทียน เถา แสน