117
คํ
านึ
ง เถา สาวเวี
ยงเหนื
อ เถา สาลิ
กาเขมร เถา โอ้
ลาว เถา ครุ
่
นคิ
ด เถา กํ
าสรวลสุ
รางค์
เถา แขกไทร เถา
สุ
ริ
นทราหู
เถา เขมรภู
มิ
ประสาท เถา แขไขดวง เถา ล่
องเรื
อ เถา พระอาทิ
ตย์
ขงดวง เถา กราวรํ
า เถา ฯลฯ
ในกระบวนเพลงเถาต่
างๆ ได้
ทํ
าเพลงสี่
ชั
้
น สามชั
้
น สองชั
้
น และชั
้
นเดี
ยว ไว้
หลายเพลง อาทิ
สุ
ริ
นทราหู
เขมรไทรโยค แขกพราหมณ์
ดาวจระเข้
เป็
นต้
น
ในกระบวนทางเปลี่
ยน ได้
ทํ
าทางเปลี่
ยนไว้
มากมาย อาทิ
ช้
าปี่
ลาวดํ
าเนิ
นทราย ตามกวาง ทอง
ย่
อน พราหมณ์
ดี
ดนํ
้
าเต้
า สร้
อยเพลง นกจาก ฯลฯ
ในกระบวนเพลงสามชั
้
น ได้
แก่
ตั
บขะแมกอฮอม ฝรั
่
งจรกา เทพรํ
าพึ
ง ฝรั
่
งรํ
าเท้
า ดอกไม้
ทอง
ใบ้
คลั
่
ง จี
นนํ
าเสด็
จ ฯลฯ
หลวงประดิ
ษฐเป็
นต้
นคิ
ดบั
นทึ
กเพลงไทยออกเป็
นโน้
ต 9 เสี
ยง เป็
นต้
นกํ
าเนิ
ดเพลงกรอ เป็
นต้
น
กํ
าเนิ
ดวิ
ธี
ระนาดแบบสะบั
ด ขยี
้
รั
ว กวาด กรอ แบบพิ
สดารต่
างๆ เหลื
อจะพรรณนาได้
ศิ
ษย์
ของท่
านมี
มากมายกระจายไปทั
่
วทุ
กทิ
ศ มี
ทั
้
งชายและหญิ
ง อาทิ
นายเผื
อด นั
กระนาด จางวางผาด นายลาภ ณ
บรรเลง โชติ
ดุ
ริ
ยประณี
ต ชื
้
น ดุ
ริ
ยประณี
ต ฉั
นทิ
ชย์
กระแสสิ
นธุ
์
ร.อ.โองการ กลี
บชื่
น (ทองต่
อ) แสวง
คล้
ายทั
บทิ
ม ดร. อุ
ทิ
ศ นาคสวั
สดิ
์
ประสิ
ทธิ
์
ถาวร บุ
ญยงค์
เกตุ
คง พิ
มพ์
นั
กระนาด เสนาะ หลวง
สุ
นทร อุ
ทั
ย แก้
วละเอี
ยด ศิ
ริ
นั
กดนตรี
สงั
ด ยมคุ
ปต์
ฉลาก โพธิ
์
สามต้
น รวม พรหมบุ
รี
กิ ่
ง พลอย
เพ็
ชร สวั
สดิ
์
บู
รณพิ
มพ์
สมภพ ขํ
าประเสริ
ฐ พระพรหมปรี
ชา (กล่
อน จั
นทร์
เรื
อง) ชฏิ
ล นั
กดนตรี
สุ
เทพ มี
สวั
สดิ
์
บุ
ญมี
พู
นเจริ
ญ ฯลฯ
ศิ
ษย์
ที่
เป็
นผู
้
หญิ
งมี
บุ
ตรี
ทั
้
งสอง คื
อ คุ
ณหญิ
งชิ
้
น ศิ
ลปะบรรเลง และนางมหาเทพกษั
ตรสมุ
ห
(บรรเลง สาคริ
ก) จั
นทนา พิ
จิ
ตรคุ
รุ
การ จิ
้
มลิ
้
ม กุ
ลตั
ณฑ์
ลม่
อม อิ
ศรางกู
ร ณ อยุ
ธยา ลม่
อม บู
รณพิ
มพ์
ศิ
ริ
กุ
ล นั
กดนตรี
สุ
คนธ์
พุ
่
มทอง ประชิ
ต ขํ
าประเสริ
ฐ ฯลฯ
ชี
วิ
ตครอบครั
วนั
้
น แต่
งงานครั
้
งที่
1 กั
บภรรยาชื่
อ โชติ
มี
บุ
ตร 4 คน ชื่
อ คุ
ณหญิ
งชิ
้
น อาจารย์
บรรเลง (สาคริ
ก) นายประสิ
ทธิ
์
และนางชั
ชวาล (รุ ่
งเรื
อง) กั
บภรรยาคนที่
2 ชื่
อ ฟู
มี
บุ
ตร 4 คน ชื่
อ พั
ลลิ
กา ขวั
ญชั
ย น.อ.สมชาย และนายสนั
่
น ศิ
ลปะบรรเลง
หลวงประดิ
ษฐไพเราะถึ
งแก่
กรรม เมื่
อวั
นที่
8 มี
นาคม พ.ศ. 2497 รวมอายุ
73 ปี
ความสามารถ
ของท่
านในเรื่
องระนาดนั
้
นเป็
นที่
ประจั
กษ์
ชั
ดแจ้
งว่
าไม่
มี
ใครสู
้
ได้
ที่
สู
้
ไม่
ได้
เพราะท่
านได้
ทดลองกั
บ
ตนเองไว้
มาก ได้
สร้
างเทคนิ
คต่
างๆ ไว้
ใช้
บรรเลงในวงการปี่
พาทย์
มากที่
สุ
ดไม่
มี
ผู
้
ใดเสมอเหมื
อน ท่
าน
ที่
ปรารถนาจะทราบว่
าเทคนิ
คระนาดของหลวงประดิ
ษฐไพเราะมี
อะไรบ้
างสมควรที่
จะไต่
ถามจากศิ
ษย์
ของท่
านที่
มี
มาจากอาจารย์
ประสิ
ทธิ
์
ถาวร จากวิ
ทยาลั
ยนาฎศิ
ลป์
หรื
อถามจากอาจารย์
บุ
ษกร สํ
าโรง
ทอง คณะศิ
ลปกรรมศาสตร์
จุ
ฬาลงกรณ์
มหาวิ
ทยาลั
ย หรื
ออาจจะของชมจากแถบบั
นทึ
กภาพ ของศู
นย์