Page 118 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

105
ในระบบคมนาคมที่ใช้ทางบก และที่สําคัญคือสวนผลไม้ของบางโคล่ค่ อยๆหมดไปหลังจากนํ้ า
ท่วมใหญ่ในกรุ งเทพฯ พ.ศ. 2485
ชาวจีนฮกเกี้ ยนได้มีบทบาทสําคัญในการช่วยพัฒนาสวนที่บางโคล่ให้ เป็ นสวนที่มีชื่อเสี ยง
ชาวจีนฮกเกี้ ยนได้นําความรู้เรื่ องการทําสวนมาตั้ งแต่เมื องจีน กลุ่มแซ่ ตันเป็ นกลุ ่มที่เข้ามาอยู่ มาก
ที่สุ ด โดยทําสวนอยู่แถวคลองบางโคล่น้อยและบางโคล่สาร การทําสวนของชาวจีนนั้ นใช้การดูแล
เอาใจใส่ในต้นไม้และผลไม้ ไม่ได้ปล่อยไปอย่ างธรรมชาติ พันธุ์ผลไม้หลายชนิ ดที่มาจากเมื องจีน
ก็เริ ่ มแพร่พันธุ์จากพื้นที่ บริเวณนี้ ได้แก่ ลิ ้นจี่ ลําไยและส้มโอ เป็ นต้น ต่อจากนั้ นจึงนําไปสู่ การ
ขยายพันธุ ์ไปย ังที่ต่ างๆทั ่วประเทศ
การที่ชาวจี นสามารถเข้ามาทําสวนในบริเวณนี้ ได้ก็ เนื่องจาก กลุ่มชาวไทยที่เป็ นผู้ จับจอง
พื้นที่ รุ ่นแรกนั้ นมีค่านิยมที่ จะส่งให้ลูกหลานเรี ยนหนังสือและเข้ารับราชการ เจ้าของสวนชาวไทย
ที่เป็ นเจ้าของที่ดิ นรายใหญ่ในบริ เวณนี้ จึงนิ ยมที่จะให้ชาวจีนเช่ าสวนของตนโดยพอใจกับรายได้
จากค่าเช่า ปรากฏการณ์นี้ เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 เป็ นสมัยปฏิ รูปประเทศและมี การพัฒนาใน
ทุกๆด้าน ได้แก่ การยกเลิกระบบไพร่- ทาส ซึ่ งเป็ นการยกเลิ กระบบการควบคุมคนแบบสมัยศักดิ
นาเดิม พร้ อมกับการจัดตั้ งระบบโรงเรี ยน การพัฒนาระบบคมนาคม มี การตัดถนนและนํารถรางมา
ใช้ในการขนส่ งมวลชน และมีการเปิ ดรับบุคลากรเข้าทํางานในกระทรวงใหม่ที่จัดตั้งขึ้ นถึง 12
กระทรวง
การเปลี่ยนแปลงที่ เกิดขึ้ นนี้ ทําให้สามัญชนชาวสวนบางโคล่มีโอกาสที่จะส่ งลูกหลานเข้า
เรี ยนและเข้ารับราชการ หรื อทํางานให้กับห้างร้านของชาวจีน และชาวตะวันตกที่จัดตั้งกันขึ้นมา
อย่างมากมายในสมัยนั้ น โดยเฉพาะในเขตบางคอแหลม บริ เวณที่ติดกับถนนเจริ ญกรุ งและริ มแม่นํ้ า
เจ้าพระยา มี ชาวตะวันตกและชาวจี นตั้ งห้างร้านอยู่กันมาก
วิถีชาวสวนของบางโคล่ค่ อยๆหมดไปเมื่อเกิ ดการเปลี่ยนแปลงในบริบทที่แวดล้อมและ
ภายในพื้นที่ บางโคล่เอง กรุงเทพฯได้พัฒนาไปสู่เมื องที่เป็ นศูนย์กลางของราชการและศูนย์กลาง
ธุรกิจ ในขบวนการพัฒนาเมืองไปสู่ ความทันสมัย ตั้ งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ในสมัยที่ใช้แผนพัฒนา
ประเทศไปสู่ประเทศอุตสาหกรรม กรุงเทพฯก็ ได้กลายเป็ นศูนย์กลางอุ ตสาหกรรมเพิ่มขึ้ นอีกอย่าง
หนึ่ ง บางโคล่ซึ่ งเป็ นเขตพื้นที่สวนตอนล่ างนี้ ได้กลายเป็ นพื้นที่ รองรับการพัฒนาที่มีการเพิ ่มขึ้ น
ของประชากรในกรุ งเทพฯ และการเคลื่อนย ้ายของคนจากต่างถิ่นเข้าสู่ เมืองหลวงมาเป็ นระยะ
พื้ นที่สวนในบางโคล่ได้เปิ ดให้คนต่างถิ ่นเข้ามาอยู่อาศัย ทั้ งในรู ปแบบเข้ามาเช่าที่และซื้ อพื้นที่ดิ น
ต่ อมาเมื่อมีการขยายตัวของเมืองลงใต้ บางโคล่ ก็เป็ นส่ วนหนึ่ งของการพัฒนาเมือง พื้นบางโคล่ถู ก
ตัดแยกออกเป็ นส่วนๆด้วยถนนสายต่างๆที่ วิ ่งผ่านเข้ามา ความเป็ นสวนผลไม้ของบางโคล่ก็ต้องยุติ