Page 117 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

104
บทที่ 4
สรุป
จากการศึกษาเรื่ องย่านบางโคล่กับการอนุ รักษ์ดนตรี ไทยสามารถสรุ ปได้ดังนี้
(1) ชุ มชนบางโคล่เป็ นชุมชนที่ตั้งอยู่ริมฝั่งซ้ายของแม่ นํ้าเจ้าพระยา ปัจจุ บันบางโคล่มี
ฐานะเป็ นแขวงและเป็ นส่วนหนึ่ งของเขตบางคอแหลม พื้นที่ ทางกายภาพนั้ นถึงแม้ว่า การคมนาคม
ทางบกจะเข้าถึงยาก แต่การที่เป็ นชุมชนริ มฝั่งนํ้ า ทําให้สะดวกในการติดต่อกับโลกภายนอกโดย
ทางนํ้ า ขณะเดี ยวกัน คนจากชุมชนภายนอกที่ อยู่รอบอ่าวไทยก็สามารถเข้ามาติดต่อค้าขาย และ
แลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมได้ กระบวนการแลกเปลี่ยนทําการค้าและถ่ายทอดทางวัฒนธรรมของ
คนที่อยู่บริเวณอ่ าวไทยนี้ มีมาตั้ งแต่ในอดีต นับตั้งแต่ก่อตั้ งชุมชนขึ้นมาแล้ว ด้วยเหตุนี้ ดนตรี ไทยที่
บางโคล่จึงวัฒนธรรมที่ รั บและแลกเปลี่ยนกับชาวชุมชนอื่นตั้ งแต่อดี ตเช่ นกัน
ชุ มชนบางโคล่ก็ เช่นเดียวกับชุมชนชาวไทยที่อื่นๆ ก่ อตัวขึ้นโดยมี วัดเป็ นศูนย์กลางของ
ชุ มชน วัดที่เก่าแก่ที่สุ ดในบริ เวณนี้ คือวัดจันทร์นอกและวัดจันทร์ใน ก่อตั้ งเมื่อประมาณปี พ.ศ.
2313 ในสมัยกรุ งธนบุรี ต่ อจากนั้ นในสมัยต้นรัตนโกสิ นทร์ก็มีการจัดตั้ งวัดขึ้ นมาอีก 3วัดคือวัด
เรื องยศสุทธาราม (วัดบางโคล่ใน) วัดบางโคล่นอก และวัดไทร คนกลุ่มแรกที่เข้ามาอยู่ที่บางโคล่
จากเรื่ องเล่าภายในท้องถิ ่นนั้ นเชื่ อว่าเป็ น เป็ นผู ้ อพยพมาจากกรุงศรี อยุธยา อพยพหนี ภัยสงครามมา
ซ่อนตัวในป่ าลึก ชุ มชนแห่งนี้ ต่อมาได้เป็ นชุมชนขยาย มีผู ้เข้ามาจับจองพื้นที่ทําสวนกันมากขึ้ น
ตั้ งแต่สมัยต้นรัตนโกสินทร์ เมื่อบ้านเมืองสงบและปลอดภัยจากสงครามจากภายนอก ในระยะแรก
กลุ่มผู ้ เข้ามาจับจองพื้นที่ ทํากินเป็ นชาวไทย คนกลุ่มนี้ ได้กลายเป็ นเจ้าของที่ดิ นรายใหญ่และเป็ นผู ้ ที่
มีฐานะทางเศรษฐกิจที่ดี ในบางโคล่ต่อมา
จากการเป็ นที่ พื้นดินที่ อุดมสมบูรณ์ริมฝั่งแม่นํ้ าเจ้าพระยา ทําให้สวนบางโคล่ เป็ นสวน
ผลไม้ที่มีชื่อเสี ยงในฐานะสวนล่างของกรุ งเทพฯ ผลไม้ที่มีชื่อเสี ยง ได้แก่ ทุเรี ยน มะปราง สละ
ลําไย ลิ ้นจี่ มะม่วง ส้มโอ มังคุ ด เป็ นต้น ผลไม้ของสวนบางโคล่เป็ นที่ ต้องการของผู ้ บริ โภคที่มี
ฐานะดีของสังคมในกรุงเทพฯ ผลไม้จากสวนบริ เวณนี้ จึงสร้างรายได้ให้ แก่ผู ้ เป็ นเจ้าของอย่างมาก
โดยเจ้าของไม่ต้องเหนื่ อยแรงมาก ในบางครั้ งพ่ อค้าได้เข้ามารับซื้อผลไม้เองโดยที่เจ้าของสวนไม่
ต้องนําออกไปขายให้เหนื่ อยแรง
ตลาดผลไม้ทั้ งที่เป็ นตลาดนํ้าและตลาดบก ที่ให้ชาวสวนนําผลไม้ของตนออกมาแลก
เปลี่ยน และซื้อขายกับชาวต่ างถิ่ นมีอยู่ ตลอดแนวลํานํ้ าเจ้าพระยา รวมถึงลําคลองสายที่แยกออกจาก
แม่นํ้ าเจ้าพระยา ตลาดนํ้ าที่ปากคลองบางคอแหลมนั้ น จัดว่าเป็ นตลาดนํ้ าที่ขายผลไม้ที่ใหญ่ที่สุ ด
แห่ งหนึ่ งของกรุงเทพฯ ก่ อนสงครามโลกครั้ งที่ 2 ตลาดแห่ งนี้ ได้หายไปเมื่อเกิดการเปลี่ยน แปลง