Page 104 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ภาคผนวก/๙๘
เริ่มโตเป นหนุมเปนสาว ตองการที่อยูอาศัยและอาชีพเพื่อหารายไดเลี้ยงตัวเอง การประกอบอาชีพ
ดั้งเดิ มเริ่มไมพอเพียง ที่ทํานา ทําสวนก็ไมมี จึงเริ่ มออกจากหมูบานไปหางานทําภายนอก ก็ทําได
เพียงอาชีพใชแรงงาน เนื่องจากไมมีความรูในวิชาสามัญ
ในชวงหลังสงครามโลกครั้งที่ ๒ ชาวบานเริ่มทําฟมทอผาขายกันเกื อบทั้งหมู บานโดยบาน
ที่มีเงินทุน ได ลงทุนจัดซื้ อหาอุปกรณทําฟมทอผ า เชน ม านั่งผูกฟม ไมคุม ไมไผ เชือก โดยผูชายทํา
อุปกรณ เริ่มจากไมคุ ม ซึ่งมีลักษณะคล ายตนหวาย มีผิ วแข็ง เนื้อออนใน นํามาจักตอก แลวชักกับ
ใบมีดปกแทนไม ชักปาดเอาเนื้อออนออกใหเหลือแตผิว ซึ่งครั้งแรกเรียกวาชักขี้แก แลวจักผาซีกให
ไดขนาดตามตองการ ชักปาดเอาเนื้อออนออกอีกครั้งหนึ่ง ใหไดความหนาตามที่ตองการ เรียกวา
ชักขี้ออน แล วตั้งใบมีด ๒ ใบ บนแทนไม ประกบคมเขาหากัน ใหเหลื อชองกลางตามกําหนด แล ว
นําเส นคุมสอดตรงกลาง ชักปาดปกเสนคุมออกทั้ง ๒ ขาง จะไดเสนคุมที่มีความกวางตามตองการ
จากนั้นใชมีดขูดลบเหลี่ ยมดวยมือ แลวมั ดเปนกําๆ เปนอันแลวเสร็จ
สําหรับผูหญิง ผูลงทุนตองทํามานั่งผู กฟมให เป นไมทอนแบน กว างประมาณ ๘ นิ้ว หนา
ประมาณ ๓ นิ้ว ยาวประมาณ ๒ เมตร หัวทายมีเสาสู งประมาณ ๑ ฟุต เจาะรูที่เสา ดานละ ๒ รู
สําหรับรอยไมไผขนาด ๑ เซนติเมตร ๒ เสนคู ทั้ง ๒ รู กวางประมาณ ๑ คื บ พรอมกับใสไมประกบ
ไว แลวใชลิ่มตรึงกานไมไผทั้งคู ไวกับเสาใหตึง จากนั้ น นําไมคุ มที่ทําเสร็จแลวมาหักกับเหล็กแบบ
ตามขนาด แลวจึ งเริ่มขึ้นจากการรอยเชือกรัดแผนไมไผขนาด ๑ เชนติเมตร อันเป นการเริ่มผูกหัวฟม
จากนั้นจึงใชไมคุ มผูกทีละซี่ในแบบตั้ ง ใสไมคุ ม ๑ แผน รอยเชือกรัด แล วใชไมกระทบใหแน น ทํา
อยางนี้เรื่อยไปจนยาวตามตองการ เชือกที่รอยรัดจะเปนขมวดหัวแมลงวัน ผูใดมีฝมือปราณีต หัว
แมลงวันจะเปนแนวตรงสวยงาม ไดค าแรงดี ผูใดฝมือดอย หัวแมลงวันจะคด ไปคดมา คาแรงจะได
ลดลงไป
การผูกฟมเมื่ อไดความยาวตามตองการแลว จะปดทายฟมด วยการผูกไม ไผ เชนเดียวกับการ
ขึ้นตน แลวถอดออกจากเสา ตัดหัวตัดทายของกานใหพอดี เปนอันเสร็จ ๑ อั น เรียกวา หวี ใชเวลา
ผูกประมาณ ๑ หวีต อ ๑ วัน คาแรงประมาณ ๒.๕๐ บาท แมบานจะใชเวลาวางจากงานบาน ดู แลเด็ก
และคนชรา มานั่งผูกจนเสร็จ
สวนผูชายจะทําทั้งวัน คาแรงคิ ดเปนมัดๆ เริ่มจากผาซีกไมคุม ไดมัดละ ๕๐ สตางค ชักขี้แก
มัดละ ๑ บาท ชักขี้ออนมัดละ ๑.๕๐ บาท และเหลาลบเหลี่ ยม มัดละ ๒.๕๐ บาท เฉลี่ยรายไดงาน
งายจะไดวันละประมาณ ๓ บาท งานยากจะไดวันละ ๕ บาท ฟ มทอผานี้พอคาคนจีนจะมาจางทํา
และรับซื้อถึงบ าน เปนชนิดฟนหยาบบาง ฟ นละเอียดบาง จนกระทั่งประมาณ พ.ศ. ๒๕๐๐ มี
โรงงานทอผาทันสมัย ฟมทอผ าไมคุมก็หมดความตองการ โรงงานทอผู ใชฟ มที่ทําจากโลหะทั้งหวี
หัตถกรรมพื้ นบานในการทําฟมทอผาของหมู บานบางหลวงก็สูญหายไปตั้งแตบัดนั้น เสียดายที่ ตอง
ลมหายไปกั บกาลเวลาและความเจริญทางเทคโนโลยียุคใหม (ชาย จอนสุข, ๒๕๔๘)