Page 103 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ภาคผนวก/๙๗
ภาคผนวก
ขอมูลทั่วไปของชุมชนบางหลวง
ประวัติชุมชน
ชุมชนบางหลวง เขตธนบุ รี กรุงเทพมหานคร เปนชุมชนชาวมุสลิมสืบเชื้อสายมาจากชาว
มลายู เปนมุสลิมนิกายสุหนี่ อพยพมาจากกรุงศรีอยุธยา และไดมาปลูกแพพํานักอยูที่นี่ สมัยสมเด็ จ
พระเจาตากสินมหาราช (พ.ศ. ๒๓๑๐-๒๓๒๕) ตอมาจึงไดขึ้นมาปลู กที่พั กอาศัยอยูบนบกตามฝง
คลองตรงขามมัสยิ ดตนสนและวัดหงสรัตนาราม หรือบริเวณสะพานอนุทิ นสวัสดิ์ในปจจุบัน เดิ ม
ชาวบานมีอาชีพขายเครื่องเทศ ขายขนม ผลไม ทําประมงน้ํ าจืด เมื่อมาอยู บนบก ฝายชายก็เหลือ
เพียงอาชีพประมงน้ําจืด ทอดแห ตกกุง ตกปลา ฝายหญิงค าขายอาหารการกินเล็กๆ นอยๆ ใน
หมูบาน บางครอบครั วสามีแจวทาย ภรรยาพายหั วเรือ ไปซื้อผลไมตามฤดูกาลจากบางบอน บางมด
บางชาง ภาษีเจริญ ไปขายที่ตลาดน้ําคลองบางหลวง ตลาดทาเตียน แมบานบางบานทําขนมกลวย
ขนมใสไส ขนมตาล ขนมหมอแกง สั งขยา ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง ขนมขาวแขก ขนมนม
ขนมหรุม บาเยีย อาปา ลงเรือพายขายตามริ มคลองบางหลวง คลองวัดดอกไม คลองบางไสไก
คลองบานสมเด็จ คลองสาน ดํารงชีวิตกันอยูอยางชนบทดั้งเดิม มี ความสนใจสิ่งภายนอกหมูบาน
นอยมาก เพราะมีบานอยู มีข าวกิน รายได เพียงพอกับรายจ ายในการดํารงชีวิต
ความเปนอยูของชาวบางหลวงในยุคนั้นอยูกันอยางมุ สลิม เรียนแตหนังสืออาหรับคือ
อัล-กุรอาน และวิธีละหมาด ไมมีการศึกษาวิชาสามั ญ คนในหมูบานจะแตงงานกั นเอง โยงกันไป
โยงกันมา จนเป นญาติกั นเกือบหมดทั้งหมู บาน บานเรือนปลูกแบบชนบท เปนไมทั้ งหลัง ใต ถุนสูง
คนเดินลอดได หนาแลงพื้ นดินแข็ง ใชประโยชน เปนอีกชั้นหนึ่งของบานได หนาน้ําเดือน ๑๒ น้ํา
ทวมหมูบานทุกป สูงเกือบ ๑ เมตร เกือบทุกบานจะมีเรือจอดไวที่ริมตลิ่ง แตหนาน้ําทวม เรือมาจอด
ถึงบั นไดบานได
การสัญจรในยุ คนั้นสะดวกที่สุดคือ ทางเรือ ในหมูบานมีท าน้ํา ๒ แหง คือ ท าน้ําหนามัสยิ ด
และทาน้ําสะพานยาวตรงขามวัดหงสรัตนาราม ทาน้ําทั้ง ๒ แหง เปนทั้งทาเรือ ทาอาบน้ํา ซักเสื้อผ า
ของคนทั้งหมูบาน สวนน้ํากินเกือบทุกบานจะมี ตุมรองน้ําฝนไวกินทั้งป สวนทางบกมีเฉพาะ
ทางเดินเทา ไปตลาดนกกระจอก ซึ่งภายหลังมีการสรางวัดกัลยาณมิตร ที่ปากคลองบางกอกใหญริม
แมน้ําเจาพระยา (สมัยรัชกาลที่ ๓) ทางเดินจึงอยูหลังวัดกัลยาณมิตร ตองเดิ นผานเมรุเผาศพและ
โกดังเก็บศพ
เมื่อเกิ ดสงครามโลกครั้งที่ ๒ (พ.ศ. ๒๔๘๔-๒๔๘๘) ประเทศไทยได รับผลกระทบจาก
สงคราม เกิดความขาดแคลนเครื่องอุปโภค เชน เครื่องนุงห ม ยารักษาโรค ชาวชุมชนบางหลวงก็
ไดรับผลกระทบเชนเดี ยวกัน อยางไรก็ตาม เมืองไทยยังเปนอูขาวอูน้ํา ชาวชุ มชนบางหลวงก็ไมขาด
แคลนอาหาร เพราะกุงปลาในคลองบางกอกใหญยังมีอุดมสมบูรณ เมื่อสงครามสงบ เด็กในหมูบาน