• หน้าแรก
  • งานวิจัย
    • กรุงเทพมหานคร
    • ภาคเหนือ
    • ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
    • ภาคกลาง
    • ภาคใต้
  • กลุ่มงานวิจัยที่น่าสนใจ
    • กลุ่มงานวิจัยทั่วไป
    • กลุ่มงานวิจัยผ้า
    • กลุ่มงานวิจัยวัฒนธรรมวัฒนธรรมชนชาติไท และมรดกร่วมแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
  • วิจัยวัฒนธรรมแห่งชาติ
  • วารสารวิจัยทางวัฒนธรรม
  • พัฒนาองค์ความรู้มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
ให้เรตสมาชิก
ไม่ดีดี 
Print

วัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร : การศึกษาวิชาช่างสิบหมู่สมัยกรุงรัตนโกสินทร์

ผู้วิจัย
รุ่งอรุณ กุลธำรง
ปี
พ.ศ. ๒๕๔๐
กลุ่มงาน
กลุ่มงานวิจัยกรุงเทพมหานคร | งานวิจัย
ภาค
กรุงเทพมหานคร
จังหวัด
กรุงเทพมหานคร
รหัส
กท ๐๐๓
จำนวน
๔๐๙ หน้า
PDF
(792 Hits)
บทคัดย่อ

                งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาวิชาช่างสิบหมู่สมัยกรุงรัตนโกสินทร์  ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ ๑ – สมัยรัชกาลที่ ๙ (พ.ศ.๒๕๔๒) และวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร 

ผลงานวิจัยแสดงให้เห็นว่า สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ มีคำว่า “ช่างสิบหมู่”  ปรากฏในสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย  ซึ่งเป็น “กรมช่างสิบหมู่”  ที่มีมาจนถึงสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว  แล้วเปลี่ยนแปลงหน่วยงานตลอดมาจนกระทั่งเป็น “ส่วนช่างสิบหมู่”  ของสถาบันศิลปกรรม   กรมศิลปากร  กระทรวงศึกษาธิการในปัจจุบัน   โดยมีการศึกษาวิชาช่างสิบหมู่  ได้แก่  ช่างเขียน  ช่างแกะ  ช่างสลัก  ช่างกลึง  ช่างหล่อ   ช่างปั้น   ช่างหุ่น   ช่างรัก   ช่างบุ  ช่างปูน  ฯลฯ  ทั้งการศึกษาวิชาช่างสิบหมู่แผนโบราณในวัง   วัด  และบ้านมาสู่การศึกษาวิชาช่างสิบหมู่ในระบบโรงเรียน  ของกระทรวงศึกษาธิการที่โรงเรียนเพาะช่างเมื่อสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเล้าเจ้าอยู่หัว   และอีกแห่งหนึ่งที่โรงเรียนศิลปศึกษาในสมัยรัชกาลปัจจุบัน  ส่วนการศึกษาวิชาช่างสิบหมู่นอกระบบโรงเรียน  เริ่มจัดการศึกษาที่สโมสรช่างในสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ  พระนครในสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว  และวิทยาลัยในวังหญิง  วิทยาลัยในวังชาย ในสมัยรัชกาลปัจจุบัน

การศึกษาวิชาช่างสิบหมู่  มีจุดหมายเพื่อการสืบสานวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร  ๗ ด้าน  คือ ๑) กลุ่มช่าง ที่มีทั้งช่างหลวง  ช่างสงฆ์  ช่างพื้นบ้านพื้นเมือง  ๒) ถิ่นที่อยู่ช่างที่อยู่กันในวัง วัดต่าง ๆ และหมู่บ้านช่าง  ๓) ความเป็นอยู่ของช่าง  ที่มีความแตกต่างกัน  ๔) การประกอบอาชีพ มีทั้งการรับราชการ รับจ้าง ค้าขาย  ๕) ความเชื่อ มีการนับถือผี  ครู  ฤกษ์  สถาบันพระมหากษัตริย์  ๖) พระพุทธศาสนา ที่เป็นแรงบันดาลใจทำให้เกิดการสร้างสรรค์ผลงานวิชาช่างสิบหมู่  ๗) ประเพณี มีประเพณีที่วิชาช่างสิบหมู่เกี่ยวข้องคือ พระราชพิธีต่าง ๆ วัฒนธรรมไทยเหล่านี้ล้วนแสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตไทยส่วนหนึ่งในกรุงเทพมหานครตลอดมาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์.

  • Voting
    • 1
    • 2
    • 3
    • 4
    • 5
    (7 votes)
  • Hits
    7132 views

มี 124 ผู้มาเยือน และ ไม่มีสมาชิกออนไลน์ ออนไลน์