Page 29 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

19
หากพิจารณาให้ชิ ดใกล้ลงไปอีกชั้นหนึ่งต่อจากนั้ น ก็พบได้ว่าระหว่างสองกลุ่ มอารยธรรม
ของโลกตะวันออกทั้ งอินเดียและจีน ดิ นแดนตั้งอยู่กึ่งกลางคื อ ภูมิ ภาคเอเชียตะวันออกเฉี ยงใต้ที่มี
ลักษณะภูมิ ศาสตร์ที่มีความโดดเด่ นดังเห็นได้ว่าเป็นภูมิภาคที่ ตั้งอยู่บน “ภาคพื้นน้ํา” ทางตอนล่างกับ
“ภาคพื้นทวีป” ทางตอนบน โดยมี “คาบสมุทรมลายู” เชื่อมกลางอยู่ระหว่างน้ํากั บบก
คาบสมุทรมลายูนี้ นอกจากเป็นสะพานเชื่ อมดินแดนของภูมิ ภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
แล้ว ช่องแคบมะละกา (the Straits of Malacca) ที่ ตั้งอยู่ตอนใต้สุดของคาบสมุทรมลายู นับได้ว่า
เป็นเส้นทางการเดินทางทางทะเลสําคั ญใช้เชื่อมต่อระหว่างมหาสมุทรอินเดียกั บมหาสมุทรแปซิฟิ ก
ด้ วยความสําคัญทางภูมิ ศาสตร์ดังกล่าวของคาบสมุ ทรมลายู ที่มีต่ อการค้าและการเดินทาง
ทางทะเล โดยเฉพาะในช่วงแรกๆ ของประวัติศาสตร์ การเดินทางทางทะเลในเอเชีย เงื่อนไขข้อจํ ากัด
ของเทคโนโลยีการต่อเรือในสมัยโบราณไม่สามารถต่ อเรือให้ สามารถเดินทางอ้อมช่องแคบมะละกาได้
ยิ่งทํ าให้คาบสมุ ทรมลายู ทางตอนบนทวีความสําคัญเพิ่ มมากขึ้น อี กทั้ งการเดินเรื อที่ต้ องอาศัยลม
มรสุม 1 จึงจําเป็นต้ องมีสถานที่ พักเรือและสินค้า ส่งผลให้บริ เวณชุมชนต่างๆ ในคาบสมุ ทรมลายูและ
บริเวณภาคใต้ของไทยในขณะนั้นมีส่วนร่ วมในการค้าทางทะเล
ทั้ งหมดนี้ทํ าให้ คาบสมุทรมลายู ถู กใช้เป็ นพื้นที่ กลางในการพั กสิ นค้าและขนส่ งข้าม
คาบสมุทรเพื่ อการค้ าของผู้คนทั้งสองฝั่ งของมหาสมุทร จากการศึ กษาลั กษณะทางภูมิ ศาสตร์ ของ
คาบสมุทรมลายูที่ส่งเสริมต่อการค้าและการเดินทางทางทะเลในสมั ยโบราณนั้น ศ.ประเสริ ฐ วิทยา
รัตน์ ได้เสนอข้อวิเคราะห์ไว้ดังนี้ 2
1. ฤดูกาลของลมมรสุ ม เนื่องจากลมมรสุมมีความสําคั ญต่อการเดิ นเรือในสมัยนั้นเป็นอย่าง
มาก โดยเฉพาะลมมรสุมตะวั นตกเฉียงใต้ (พฤษภาคม - กั นยายน) ซึ่งเรื อจากทางด้านตะวันตกของ
คาบสมุ ทรมลายู เช่ น อินเดีย อาหรับ ได้ อาศัยเดิ นเรือเข้ ามา และลมมรสุ มตะวันออกเฉี ยงเหนือ
(ตุลาคม - มกราคม) ก็เป็นลมที่ เรือจากทางตะวันออกของคาบสมุทรมลายู เช่น จีน ใช้ เดินทางเข้ามา
บริเวณนี้ ในทางกลับกันลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือเป็นลมที่เรื อจากทางฝั่งตะวันตกใช้เดินทางกลับ
และลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้เป็นลมที่เรื อจากทางฝั่งตะวั นออกใช้เดินทางกลับ ด้วยเหตุนี้ในแต่ละปี
พ่อค้ าจากทั้งสองฝั่งจึงไม่มีโอกาสแลกเปลี่ยนสินค้ากันโดยตรง ทํ าให้ต้ องมีสถานที่พักสินค้าซึ่งส่งผลให้
คาบสมุทรมลายูเข้ ามามีบทบาทรองรับข้อจํากัดส่ วนนี้
1เอิ บเปริม วัชรางกูล. (2544). ประวัติศาสตร์การพาณิชย์ นาวีไทย. หน้า 20 – 22.
2ประเสริฐ วิทยารัตน์ . (2528). สภาพภูมิศาสตร์ของคาบสมุทรสทิงพระ. ใน ประวัติศาสตร์และ
โบราณคดีคาบสมุทรสทิ งพระ. หน้า 15 – 16.