Page 120 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

110
ไปไหนไกล ๆ สวนขันหมากที่ เจาบาวนํามาแตงงาน 3 ขัน เอาตั้งไว ในหองหอ ใหเจาบ าวเจาสาวหรื อคู
สมรสใหมนําขันหมากดังกล าวมาเปด คืนละ 1 ขันจนครบ 3 วัน 3 คืน จึงออกจากบ านได
การตาย เมื่ อมีการตายเกิดขึ้น สวนใหญชาวบานจะจัดงานทําบุญที่บานเอง บางราย
จัดทําที่วัดแตส วนนอยที่จะไปทํ าที่วัด กรณีที่จะทํ าบุญที่วัด เชน สถานที่ที่บ านผูตายไมสะดวก
หรือผูตายเป นคนเฒาคนแกมาก ๆ ที่มีลู กหลานมาเปน เจาภาพมากมายและตองการความอิสระ
เจาภาพสวนใหญ จะเปนสามี ภรรยา ลู ก ๆ หลาน ๆ การบอกงานของเจาภาพไมตองพิมพบั ตร
เจาของบ านไมตองเชิญ แตเพื่อนบานจะมากันเอง โดยมีการบอกตอ ๆกันไป การปฏิบัติตอผูตาย
จะเริ่มโดยการอาบน้ําศพ รดน้ําที่มือผูตายดวยน้ําที่ใสกลีบดอกไมชนิดตาง ๆ และลางหนาศพดวย
น้ํามะพราว เพราะเชื่อวาเปนน้ํ าบริสุ ทธิ์ แตงตัวด วยเสื้อผาที่ผูตายชอบหรือผาใหม และมีการเอา
เหรียญใสปากป ดตาศพ จั บศพประนมมือถือดอกไมธูปเทียน บรรจุศพใสโลง โลงศพจะต องวางไว
ดานซายมื อของพระสงฆ อีกทั้งใหศีรษะผูตายอยู ทางทิศตะวั นตก มีเครื่องประกอบหนาโลง คือ
โตะหมูบูชาใช สําหรับวางดอกไมธูปเทียน ตะเกี ยงที่ติดไฟ รูปถายของผูตาย พุมดอกไมสํ าหรับการ
ตกแตงโลงศพ มี สายสิญจน เครื่ องอาหารคาวหวานเซนไหวผูตาย แตละคื นจะตองนิมนตพระมา
สวดพระอภิ ธรรมคืนละ1-2 เตียง โดยใชพระ 4 หรือ 8 รู ปมาสวดหรือควบคูกับการแสดงเทศนา 1
กัณฑ การตั้งศพนิยมไว เปนเลขคี่ คือ 3, 5, 7 หรือ 9 คื น แลวแต ฐานะ ในวันเผาศพนิมนตพระมา
เป นผูนําทางและนิ ยมเผาศพในวันอาทิตย วันจันทร หรือวันพฤหัสบดี แตจะไม เผาวันพระวันศุกร
หรือวันเกิ ดของผูตาย กอนเผานํ าศพขึ้ นบนศาลาเพื่อสวดพระอภิธรรม แสดงเทศนาและทอดผา
บังสุกุล พระจะเปนผูวางดอกไมจันทนอันดับแรกจึ งตามดวยญาติ ๆ และแขกที่มารวมงานจนหมด
ส วนเจาภาพจะแสดงความขอบคุณกั บผูที่มารวมงาน โดยมอบของที่ ระลึกให กับแขกตอนลงมา
จากวางดอกไมจั นทนเรียกวาเผาลําลอง สวนเผาจริงเปนหนาที่ของสัปเหร อ เมื่อเผาเสร็ จแลวตอน
เชาตรูของวันรุงขึ้ น จะมีพิ ธีเก็ บกระดูกโดยนิมนตพระมาทํ าพิธีและมี ญาติพี่น องมาชวยกั นเก็บ
เสร็จแลวใชน้ํามนต พรมบนกองกระดูกและเลือกส วนสําคัญไวบูชาอาจจะนํ าไปใสโกศที่บาน หรือ
นําไปใสบัวเก็บไวที่วัด สวนที่ เหลือนํ าไปฝงดินหรือนํ าไปลอยในแมน้ําเรียกว า “ลอยพระอังคาร”
รับและสงตายาย หรือเรียกวา “รับเปรต-ส งเปรต” จุดมุงหมายสําคั ญสําหรับ
ประเพณี นี้ คือ ทํ าบุญอุทิศสวนกุศลใหแก ผูล วงลับ ไปแลวและเปนวันแสดงความกตัญู เป นวัน
รวมญาติ วันรับตายายตรงกับวันแรม 1 ค่ํา เดือนสิบ วันนี้เชื่อกันวาเปนวั นที่เปรตหรือคนตกนรก
จะไดขึ้ นมาจากนรก ชาวบานจะจั ดสํารั บคาวหวาน ดอกไมธู ปเทียนไปถวายที่ วัด ส วนวันสง
ตายายตรงกับวันแรม 15 ค่ํา เดื อนสิบ ถื อวาเปนวันที่เปรตจะตองลงสู นรกตามเดิม คนในท องถิ่นนี้
จะมีการเตรียมเครื่องคาวหวานไปทําบุญที่วัดอีกครั้งเพื่อใหตายายหรือเปรตนํากลับไป คือ มีการ