Page 112 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

102
นอกจากนั้ นสมเด็จเจ าฟ าภาณุรั งสียั งไดทรงสรุปชีวิตความเป นอยู ของชาวเกาะ
พะงันสมั ยนั้ นวา “พวกราษฎรชาวเกาะถื อกันว ามีความสุข เสียคาส วยแลวก็ตองถู กหมายขอแรง
บาง ไมถึงกับเดือดรอน”
สมัยที่ เกาะพะงันขึ้นตอเมื องไชยา ที่วาการของเมื องเกาะพะงันตั้งอยูที่บ านวกตุม ซึ่ง
สถานที่แห งนี้เจริญกวาที่อื่ นๆ ทุกแหงในเกาะ เพราะอาววกตุมเปนอ าวที่ เหมาะสมกับการจอด
เรือใบ และเปนอ าวที่ใกลกั บอาวพุมเรียงไชยา ซึ่งเปนจุ ดที่ใชติดตอระหวางเมื องเกาะพะงันและ
เมืองไชยามากที่สุด ผูปกครองเมืองเกาะพะงันในสมัยนั้นเรียกว า “หัวเมือง” หัวเมืองเกาะพะงันคน
สุดทาย คือ หลวงสมุทรคี รี ซึ่งพระยาวจีสั ตยารักษ (ขํา ศรียาภัย) เจาเมืองไชยาไดสงมาปกครอง
ตอมาใน พ.ศ. 2440 มีการจัดระบบการปกครองทองถิ่น เมืองเกาะพะงันจึงถูกยุบไป
รวมกับเมืองเกาะสมุย เรียกว าอําเภอเกาะสมุย ขึ้นตอเมืองไชยา ดั งนั้นเมืองเกาะพะงันจึ งมีฐานะ
เปนตําบลมี 2 ตําบล คือ ตํ าบลเกาะพะงันและตําบลบานใต จนเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2513
กระทรวงมหาดไทยไดแยกเขตทองที่ เมืองเกาะพะงัน เป นกิ่งอําเภอและยกฐานะเปนกิ่งอําเภอ
เกาะพะงัน เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2513 ในขณะนั้นใชอาคารรับรองแขกของวัดราษฎรเจริ ญ
เปนที่ทําการอําเภอ และยกฐานะเปน “อําเภอเกาะพะงัน” เมื่ อวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2520 โดย
มีที่ว าการตั้งอยู หมู ที่ 2 ตําบลเกาะพะงัน สําหรับการปกครองท องถิ่ นเคยจัดตั้งเป นสุขาภิบาล
เกาะพะงั น เมื่อปพ.ศ. 2516 และยกเลิ กเมื่อป พ.ศ. 2519 ต อมาในป พ.ศ. 2528 อําเภอเกาะ
พะงันได ดําเนินการขอจัดตั้งสุ ขาภิบาลตําบลเกาะพะงัน และกระทรวงมหาดไทยได ประกาศ
จัดตั้งสุขาภิ บาลตําบลเกาะพะงัน อําเภอเกาะพะงั น เมื่อวั นที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ.2533 ตาม
ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเลมที่ 107 ตอนที่ 222 ลงวันที่ 6 พฤศจิ กายน พ.ศ. 2533 ตอมา
ไดยกฐานะเปนเทศบาล เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2543
พัฒนาการของชุ มชน
ชุมชนเกาะพะงันเปนชุมชนโบราณชุมชนหนึ่งที่มีผู คนอาศัยอยูนานนับพั นป ตามบั นทึก
ของพระครูสุ ภัทรธรรมาภิรมย ผูริเริ่มก อตั้งวนอุทยานการุณเมตต ไดกลาวถึ งพัฒนาการของชุมชน
เกาะพะงัน โดยได แบงเปน 4 ชวง (ไพฑูรย ปุนสุวรรณ และกั ลญา แกวประดิษฐ, 2552) ดังนี้
1. ชวงระยะก อตั้งชุมชน นักประวัติศาสตรและโบราณคดี บางทานไดทําการศึกษา
คนควาและลงความเห็นวา เกาะพะงั นเปนเกาะที่มี ผูคนอาศั ยมาชานานนับพันป แลว จากการ
สันนิษฐานเขาใจวาผู อพยพมาตั้งหลั กแหลงอยูบนเกาะพะงั นเปนกลุมแรกนาจะเปนชาวพื้นเมืองที่
อยูแถบจังหวัดนครศรี ธรรมราช หรือไมก็ มีพื้ นเพมาจากจังหวัดปตตานี ซึ่งไดมาประกอบอาชีพทํ า
ประมงเปนหลัก ที่ สันนิษฐานเชนนี้เพราะสั งเกตจากชื่อของเกาะและสถานที่บางแหงของจะมีชื่อไป