Page 85 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

69
แบบเจาะลึ กทั้ งสั มภาษณ์เดี่ยวและสั มภาษณ์กลุ่ม คําถามที่ใช้ในการสั มภาษณ์ดําเนินการใน
ลักษณะพูดคุ ยเป็ นธรรมชาติมากกว่าการพู ดคุ ยอย่างเป็ นทางการ มี การเตรี ยมประเด็ นการ
สัมภาษณ์ ไว้ล่วงหน้า ก่อนการสัมภาษณ์สร้ างความสนิทสนมและสร้างความสั มพันธ์ที่ ดีต่ อกัน
ในลักษณะการมีส่ วนร่ วม ในการสัมภาษณ์คํานึงถึงความยืดหยุ ่น เพื่อให้ได้ข้อมูลเชิ งลึกและใน
กระบวนการสัมภาษณ์มีการแลกเปลี่ ยนข้อมูลซึ่ งกันและกัน ผู ้วิจัยจึงต้องมี การเลือกเฟ้ นผู ้ ให้
สัมภาษณ์ โดยเฉพาะผู้ที่ มีความรอบรู้ เกี่ ยวกับการทําสวนยางพาราในระดับลึ ก และผู้ที่
สามารถเห็ นความเกี่ ยวโยงของเรื่ องราวต่ าง ๆในชุ มชนตั้ งแต่ อดีตและปั จจุบันอย่างถี่ ถ้วน
บุคคลที่สัมภาษณ์ ได้แก่
1) ชาวบ้านผู ้สู งอายุที่เคยทําสวนยางพารา
2) ชาวสวนยางพาราที่ เป็ นเจ้าสวนยางพาราและกําลังทําสวนยางพาราอยู่ใน
ปัจจุ บัน
3) แรงงานในสวนยางพารา (รับจ้างกรีดยาง ตัดหญ้า ฯลฯ)
4) พ่อค้าคนกลางซึ่ งรั บซื้ อยางแผ่น/นํ้ ายางสดในหมู่บ้าน
5) เจ้าของร้านค้า ร้านขายของชําในหมู่บ้าน
6) ผู้นําชุมชน
7) สมาชิกกลุ ่มกิจกรรมต่าง ๆ ในชุ มชน
8) เจ้าหน้าที่เกษตรอําเภอ และเจ้าหน้าที่ในองค์การกองทุนสวนยาง
จากกลุ ่มบุคคลทั้ง 8 กลุ ่มที่กําหนดไว้เพื่ อการสัมภาษณ์ ภายหลังจากที่ได้เลือก
เฟ้ นแล้ว ผู ้ วิจัยได้แยกการสัมภาษณ์เป็ น 2 กลุ่ม คื อผู้ให้ข่ าวสารสําคัญทั ่ วไปและกลุ่มตัวอย่าง
ในการสัมภาษณ์ผู ้ ให้ข่าวสารสําคัญทั ่วไป ใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้ าง เพื่อศึ กษาเกี่ยวกับ
วิวัฒนาการของการทําสวนยางพาราด้านต่างๆ เช่น ระบบนิเวศ ระบบการผลิ ต ระบบตลาดและ
การติดต่อสัมพันธ์ กับภายนอก แหล่งทุนและสิ นเชื่อ การถื อครองทรัพยากรและ การใช้แรงงาน
ทางการเกษตร บทบาทของรัฐ การจัดการทรั พยากรในชุมชน การจัดตั้ งกลุ่ มชาวสวนยางพารา
กลุ่มออมทรั พย์ และ หรื อกลุ ่ มอื่น ๆ และการกําหนดกฎระเบียบภายในชุ มชน ในการ
สัมภาษณ์จะมุ่งเน้นเกี่ยวกับเหตุการณ์ต่ างๆ เหล่านั้ นว่าเริ่ มต้นขึ้ นเมื่อใด มีการเปลี่ยนแปลงไป
จากเดิมอย่างไร มีข้อตกลงระหว่างคนที่เกี่ ยวข้องอย่างไร และผลที่เกิดขึ้ นส่ งผลกระทบต่อ
ชุ มชนอย่างไร ในขั้ นนี้ จะดําเนิ นการสัมภาษณ์จนกว่าข้อมูลที่ ได้มีการซํ้ าซ้อนหรื อเหมือนกัน
จึงจะเป็ นการเพียงพอ สําหรับการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่าง เป็ นการสัมภาษณ์เกษตรกรที่ ผู ้ วิจัย
ได้ดําเนินการคัดเลือกมาจากแต่ละหมู่ บ้าน โดยใช้การสัมภาษณ์แบบมี โครงสร้าง เพื่อศึ กษา