Page 82 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

66
3.2 เครื่ องมือและวิธีการสร้ างเครื่ องมือ
เครื่ องมื อที่ ใช้ ในการศึ กษาครั้ งนี้ ประกอบด้วย แบบสังเกต แบบสั มภาษณ์
แบบสอบถาม และการจัดเวที ชุมชน ซึ่ งได้ทําการศึกษาในช่ วงปี พ.ศ. 2551 – พ.ศ.2553 มี
รายละเอี ยดดังนี้
3.2.1 แบบการสั งเกต
การสังเกตเป็ นเครื่ องมื อขั้ นแรกที่ผู ้วิ จัยเป็ นพื้ นฐานสํ าหรับวิ ธีการอื่ น ๆ
ลักษณะของการสังเกตในครั้ งนี้ มีด้วยกัน 2 ลักษณะ คื อการสังเกตแบบมีการกําหนดกรอบ และ
แบบไม่ กําหนดกรอบ การสั งเกตแบบมี การกําหนดกรอบรายละในเรื่ องหรือสิ ่ งที่ ต้องการ
สังเกตไว้ล่วงหน้า ผู้วิจัยได้มีการวางกรอบในการสังเกต ดังนี้ คือ การสังเกตโครงสร้ างทั่ วไป
ของชุ มชน ความสั มพันธ์ในชุ มชน วิ ถี การดําเนิ นชี วิตของชาวบ้านชุ มชน ประเพณี และ
พิ ธีกรรมต่ าง ๆ ของชุมชน ในส่ วนสังเกตแบบไม่ กําหนดกรอบรายละเอี ยดไว้ล่ วงหน้ามีแต่
ประเด็นกว้าง ๆ ทั้ งนี้ ในการสังเกตนั้นผู ้ วิจัยจะเข้าไปมีส่ วนร่ วมเป็ นสมาชิกในกลุ ่มและไม่เข้า
ไปมีส่ วนร่ วม
3.2.2 แบบการสั มภาษณ์
ในส่ วนของเครื่ องมื อที่ ใช้ แบบสัมภาษณ์ นี้ ผู ้วิจั ยใช้การสัมภาษณ์ แบบ
สัมภาษณ์ กึ่ งโครงสร้ างและไม่มีโครงสร้ าง สําหรั บแบบสัมภาษณ์ แบบมีโครงสร้ างหรื อกึ่ ง
โครงสร้างนั้ น ผู้ วิจัยจะมีการกําหนดหัวข้อถามในคําถามต่ างๆไว้ล่ วงหน้า ในด้านที่เกี่ยวข้องกับ
ครอบครั ว เกี่ยวกับการทําสวนยางพารา และการประกอบอาชี พอื่ น ๆ ในชุมชน ในด้าน
ค่านิ ยม ความคิดความเชื่อ ฯลฯ ส่ วนแบบไม่มีโครงสร้าง นั้ นผู ้ วิจัยไม่ได้กําหนดข้อคําถามไว้
ล่วงหน้า มีกรอบคําตอบคร่าว ๆ เป็ นการป้ อนคําถามแก่ผู ้ สัมภาษณ์
3.2.3 การใช้ แบบสอบถาม
ผู ้ วิจัยได้สร้ างแบบสอบถามทั้งแบบปลายปิ ดและปลายเปิ ด เพื่อเก็บข้อมู ลใน
ประเด็น ด้านโครงสร้ างทางสั งคม ด้านเศรษฐกิ จ และด้านจิ ตวิ ญญาณ ความคิด ความเชื่ อ
พิธี กรรม ของชาวสวนยางพารา เพื่อใช้ในการแปรผลและอภิปรายผลร่ วมกับข้อมูลเชิ งคุณภาพ
ให้ได้ข้อมูลที่เที่ยงตรง ถูกต้อง และน่ าเชื่อถือ ลักษณะของคําถามมีดังนี้
1.ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับครัวเรื อนชาวสวนยางพารา ซึ่ งประกอบด้วย เพศ อายุ
สถานภาพทางการสมรส ศาสนา อาชี พหลัก อาชี พรอง ซึ่ งเป็ นตัวชี้ วัดที่จะสะท้อน
โครงสร้างโดยทั่วไปของชุ มชน