Page 48 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

37
ด้าน เกิดพฤติ กรรมการลอกเลียนแบบวัฒนธรรมจากภายนอกทําลายวิถีวัฒนธรรมดั้ งเดิ มของ
ชุมชน
หากพิจารณาการเปลี่ยนแปลงที่ เกิดขึ้ นกับสังคมเกษตร ในภาคส่วนต่าง ๆ นั้ น การเข้า
มาของระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิ ยมได้ปรับเปลี่ยนวิถีการดําเนิ นชีวิตและผลกระทบต่อเกษตรกร
ในหลายๆด้าน และจากการศึ กษาถึงการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจข้าวในภาคกลางกับผลกระทบ
ต่อสั งคมไทย ซึ่ งเป็ นตัวอย่างของการเข้ามาของระบบทุนนิ ยมที่ส่ งผลต่อภาคการเกษตรของไทย
พบว่า การเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิ จของชาวนาได้เกิ ดขึ้ นเป็ นเบื้องต้นก่อน ซึ่ งการเปลี่ยนแปลง
สามารถแบ่งออกเป็ นได้ 4 ช่วง คือ
ช่วงที่ 1 ภาวะข้าวยากหมากแพง วิกฤติ การณ์ข้าว ปี 2460 – 2463
ช่วงที่ 2 เศรษฐกิจโลกตกตํ่าปี 2473
ช่ วงที่ 3 สงครามโลกครั้ งที่ 2 การเข้ามาของกองทัพญี่ปุ่ น
ช่ วงที่ 4 หลังสงครามโลกครั้ งที่ 2
เงื่อนไขดังกล่าว สัมพันธ์กับการเปลี่ ยนแปลงของปั จจัยด้านอื่ น ๆ เช่น ปัญหาด้านที่ดิ น
แรงงานทุน และการเก็งกําไรของราคาข้าว แม้รัฐบาลจะกําหนดมาตรการแก้ปั ญหาทางเศรษฐกิจ
ด้วยการควบคุมการค้า การส่งเสริ มผลิตข้าว ด้วยมาตรการภาษี แต่เศรษฐกิ จของไทยก็ย ังมี
ลักษณะถดถอย คื อ มูลค่าของสิ นค้าข้าวลดลง ในขณะที่ปริมาณการผลิ ตและการส่ งออกเพิ่มขึ้ น
ตลอดช่วงพ.ศ. 2460 - 2498 และย ังพบว่า ชาวนา เจ้าที่ดิ นบางส่วน และพ่อค้าคนจีนต่างก็ได้รั บ
ผลกระทบจากการเปลี่ ยนแปลงของเศรษฐกิจข้าว ชาวนา เจ้าที่ดินต้องสู ญเสียที่ดิน พ่อค้าข้าว ไม่
สามารถค้าข้าวได้กําไรเท่าเดิม นอกจากนี้ นโยบายของรัฐบาลกลับทําให้พ่อค้าสามารถผูกขาด
การค้าไว้ได้ กลับทําให้เป็ นการผูกขาดการค้าข้าวในกลุ่ มพ่อค้าคนจีน หลังสงครามโลกเป็ นต้น
มา (ธรรมรักษ์ จําปา . 2538 : 143-155)
นอกจากนั้ นย ังมีงานวิจัยที่ศึกษาลักษณะการเปลี่ ยนแปลงและการปรับตัวดังกล่าวที่เกิ ด
ขึ้นกับชาวสวน ซึ่ งมีการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงวิถีชี วิตของชุมชนชาวสวน เช่นกรณี ในจังหวัด
สมุทรสงคราม มีเปลี่ยนแปลงวิ ถีการดําเนินชีวิตของชุมชนชาวสวน เป็ น 3 ช่ วงใหญ่ คือ
1. ก่อน พ.ศ. 2510 เป็ นช่วงที่วิถีการผลิ ตย ังคงพึ่ งพาฐานทรัพยากร ในท้องถิ่นอยู่มาก
ชี วิตวัฒนธรรมชุมชนย ังคงแบบแผนของสั งคมประเพณีที่ ดําเนิ นควบคู่ ไปกับระบบการผลิตเพื่อ
การค้า
2. พ.ศ. 2510-2530 เป็ นช่วงที่ทําให้เห็นการเปลี่ยนแปลงปรับตัวของชุ มชนเข้าสู่วิถีชี วิต
สมัยใหม่อย่างเต็มตัว ไม่ว่าจะพิจารณาจากวิถี การผลิตที่พึ่งพาปั จจัยการผลิตจากภายนอกมากขึ้ น