Page 31 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

20
การเปลี่ ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมนี้ เราอาจจําแนกได้เป็ น 2 ประการ คือ
1.การเปลี่ ยนแปลงทางสังคม
การเปลี่ ยนแปลงทางสังคม เป็ นการเปรี ยบเทียบที่ เกี่ยวข้องกับระดับพฤติ กรรมการ
ปฏิบัติ การแสดงออกต่าง ๆ ที่เกิดจากการปะทะสังสรรค์ของสมาชิกสังคม
2.การเปลี่ ยนแปลงทางวัฒนธรรม
การเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม หมายถึ ง การเปลี่ยนแปลงในระดับปทัสถาน ได้แก่
การเปลี่ ยนแปลงของระบบกฎเกณฑ์ต่ าง ๆ ที่ครอบคลุมสั งคมนั้ น ซึ่ งวัฒนธรรมเป็ นสิ่ งที่ ถู ก
สร้ างขึ้ นมาจากระบบความสัมพันธ์ และการจัดระเบี ยบการอยู่ ร่ วมกันของคนในชุ มชน
วัฒนธรรมเป็ นความเชื่ อ เป็ นอุดมการณ์ เป็ นคุณค่า เป็ นมาตรฐานที่คนในชุมชนมีร่ วมกัน คน
ในชุ มชนจะมีความยึดโยง เกาะเกี่ ยว และสามารถดําเนิ นชีวิตได้อย่างราบรื่ น สมาชิกของชุ มชน
มีวัฒนธรรมที่เกี่ยวโยงกับมิติ ต่ าง ๆ ของชีวิตชุมชน เช่ น การผลิต การบริ โภค การรั กษาโรค
เป็ นต้น (วิเชียร รักการ. 2529 : 2-17)
ดังนั้ นหากกล่าวถึ งการเปลี่ยนแปลงทางสั งคมและวัฒนธรรมจึงครอบคลุมไปถึงระเบียบ
กฎเกณฑ์ ทัศนคติ ค่านิ ยม แบบแผนของความสั มพันธ์ สถานภาพและบทบาทกฎหมายต่างๆ ฯลฯ
การเปลี่ ยนแปลงทางสังคมมี การเปลี่ ยนแปลงในลักษณะแบบค่ อยเป็ นค่ อยไป การ
เปลี่ยนแปลงดังกล่ าวนั้ นจะเกิดขึ้ นใน 2 ระดับทั้งระดั บการเปลี่ยนแปลงในความสัมพันธ์
ย่อยๆ และระดับโครงสร้ าง ซึ่ งความสั มพันธ์ย่อยนี้ จะมีการเปลี่ ยนแปลงอยู่ เสมอเช่น มี การ
เปลี่ ยนแปลงพฤติกรรมการบริ โภคและค่านิยมต่ าง ๆ รวมทั้ งกระบวนการ เรี ยนรู ้ พัฒนา การ
สร้ างสภาพแวดล้อมและความสัมพันธ์ของผู ้ คนในการดํารงอยู่ร่ วมกัน และระดับที่สองการ
เปลี่ ยนแปลงในระดับสถาบันโดยเฉพาะสถาบันทางเศรษฐกิจเกี่ ยวกับความผันผวนของรายได้
ทําให้ชาวบ้านต้องปรับตัวเพื่อความอยู ่รอดในสถานการณ์ ดังกล่าวอยู่ ตลอดเวลา ในขณะที่
ความสัมพันธ์ในระดับโครงสร้างจะย ังไม่เปลี่ ยนแปลงแต่เมื่อถึงระยะเวลาหนึ่ งระดับโครงสร้าง
จึงจะเปลี่ยนแปลง ทั้ งนี้ เป็ นเพราะว่าอาจเป็ นความสัมพันธ์ ใหม่ที่ถือปฏิ บัติเกิดขึ้ นมาแทนที่ ทําให้
สังคมอยู่ในสภาพที่ สมดุ ลเคลื่ อนที่ต่ อไปได้ ส่ วนนี้ สั งคมที่ไม่ มีการติดต่ อกับสังคมอื่ นอาจไม่มี
การเปลี่ยนแปลงอะไรเลย เพราะย ังไม่เห็ นตัวอย่างการเปลี่ยนแปลง ไม่เห็นตัวอย่างของสังคมอื่ น
ที่ดี หรื อที่แตกต่างไปจากตน (นภาภรณ์ หะวานนท์ และคณะ. 2550 : 21-25)
ส่ วนสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมแบ่งออกได้เป็ น 2 ประการ
ใหญ่ ๆ คือ การเปลี่ ยนแปลงทางสังคมที่มีสาเหตุ มาจากภายในระบบสังคม และการ
เปลี่ ยนแปลงทางสั งคมนั้ นมี สา เหตุ มาจากภายนอกระบบของสั งคมซึ่ งมี ลักษณะดั งนี้
(วิเชียร รักการ. 2529 : 10-14 )