Page 249 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

233
ด้านจิตวิญญาณ ความเจริญด้ านต่าง ๆ จากภายนอกที่ แพร่ กระจายเข้ามาในชุ มชน
ส่ งผลให้ วัฒนธรรมจากภายนอกเข้ามามี อิทธิ พลต่อความคิ ดความเชื่อและการดํารงชีวิตของ
ผู ้ คน ความเชื่ อแบบเดิมมีความหมายในการดํารงชี วิตน้อยลง วัดซึ่ งเคยเป็ นศูนย์รวมจิ ตใจ
ของคนในชุมชนมีความสําคัญต่อคนรุ ่ นหลังน้อยลง ด้านการช่วยเหลือเกื้ อกูลกันของชาวบ้าน
นั้นก็มีน้อยลงเช่ นกัน โดยเปลี่ ยนเป็ นการจ้างงานเข้ามาแทนที่
สําหรับในด้านกระบวนการปรับตัวของชุมชนชาวสวนยางพารา แบ่ งเป็ น 3 ช่วง
คือ ชุ มชนชาวสวนยางพารากับวิถีการผลิ ตแบบพอเพียง (ก่อนปี พ.ศ. 2504 ) ช่วงเวลาของ
การเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ ระบบทุนนิ ยม (พ.ศ. 2504 – 2540) และช่ วงของชุมชนชาวสวนยางพารา
กับระบบเศรษฐกิ จชุมชน (พ.ศ. 2540 -2552)
ช่ วงก่อนปี พ.ศ. 2504 เป็ นช่วงที่ ชุ มชนชาวสวนยางพาราดํารงอยู่ด้วยวิถี การผลิต
แบบพอเพียง เป็ นระยะแรกที่ มีของการนํายางพาราเข้ามาปลูกในชุมชน เพียงเพื่อเสริ มรายได้
ให้แก่ชุ มชน ทั้ งนี้ เพราะในขณะนั้ นชุมชนสามารถดํารงอยู่ ได้ด้วยการพึ่ งพาแลกเปลี่ ยนกัน
ภายในชุมชน ครั วเรื อนต่าง ๆ มีการปลู กข้าว ทํ าไร่ เพื่ อใช้บริ โภคในครั วเรื อนได้อย่ าง
เพี ยงพอ รายได้สําหรับการจับจ่ายซื้ อของส่วนใหญ่ นั้ นมาจาก สวนผลไม้ หมาก มะพร้ าว
การหาของป่ า รั บจ้าง ฯลฯ ครั้ นเมื่อชาวบ้านเริ ่มมี การปลูกยางพาราในพื้นที่ ชุมชนไม้เรี ยงเมื่อ
ประมาณ ปี พ.ศ. 2470 โดยมีชาวบ้านนําเมล็ดพันธุ์ ยางพาราพันธุ ์พื้ นเมืองจากนาบอนเข้ามา
ทดลองปลูกในพื้นที่หมู ่ที่ 3 บ้านทานพอก่อน ไม่ได้ปลูกเป็ นแถวเป็ นแนวแต่ ปลูกร่ วมกับพันธุ์
ไม้อื่น ๆ ตามที่ว่างในละแวกบ้าน และเมื่ อปลูกกันมากขึ้ นทําให้มีรายได้บางส่ วนจากการทํา
สวนยางพาราเข้ามาเสริ มรายได้ที่ มีอยู่เดิม
ระบบชุ มชนชาวสวนยางพารามีปั จจัยและเงื่อนไขของความเป็ นอยู่ที่ เกิดจาก
ชุมชนผลิ ตปัจจัยในการดํารงชี พขึ้ นได้ด้วยตนเอง ที่ ผ่านกระบวนการเรียนรู ้และการสื บทอดมา
ใช้ในการผลิ ตในระยะแรก เครื่ องมือที่ใช้ในการทําสวนยางพารา ชุมชนสามารถผลิ ตขึ้ นเองได้
เกือบทั้ งหมด โดยใช้วัสดุที่มีอยู่ในท้องถิ ่ นซึ่ งสามารถทําให้เกิดผลผลิ ตได้ตามความต้องการ
ของชุ มชน เครื่ องมือที่ ชุมชนผลิ ตขึ้ นเองนั้ นส่ วนหนึ่ งทํ าจากวัสดุที่ มีอยู่ในธรรมชาติ เช่ น
กะลามะพร้าว ใบไม้ กิ ่งไม้ ฯลฯ ในส่ วนที่ซื้ อคือสิ ่งที่ไม่สามารถผลิตเองได้ ได้แก่ เครื่องมื อที่
ทําด้วยโลหะ เช่น มีดกรี ดยาง เครื่องรี ดยาง ความรู ้ในการผลิตเครื่ องมือที่ใช้วัสดุ ท้องถิ่นมี
การถ่ ายทอดมาอย่างต่ อเนื่ อง หากครัวเรื อนใดขาดแคลนปัจจัยย ังชีพ หรื อขัดสนบางครั้ งก็
สามารถหยิบยื มช่ วยเหลื อกัน ในการทํางานมีการแบ่ งหน้ าที่และบทบาทของสมาชิ กใน
ครัวเรื อน ตามลักษณะของการใช้แรงงานและลักษณะความรั บผิดชอบ