Page 243 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

227
ชุ มชน คือประยงค์ รณรงค์ ต้องผ่ านกระบวนการต่าง ๆ เริ ่ มจากเรี ยนรู้ ชุ มชนของตนเอง รู ้
บริ บทของชุ มชนชน รู ้จักพื้ นฐานและรากเหง้า รู ้จักทรั พยากรคุณค่าคุ ณประโยชน์ของ
ทรัพยากรในชุมชน รู ้สภาพแวดล้อมของชุ มชน รู้ ปัญหาต่าง ๆ ของชุมชน รู ้หลักการความรู ้
หลักการทางการตลาด เรี ยนรู้เทคนิคการผลิต เรี ยนรู ้เทคโนโลยีต่าง ๆ ทั้ งการเรี ยนรู้จากเอกสาร
จากผู ้ รู้ จากประสบการณ์ ไม่ ใช่ว่าเราจะต้องไปเรี ยนในตําราอย่างเดี ยว จากการศึกษาดู งาน จาก
ภายนอกและภายในชุ มชน จนนําไปสู่การปฏิบัติโดยการนํามาใช้จริ งในชุมชน ลองถู กลองผิด
จนในที่ สุ ดเข้าสู่ หลักการปฏิ เวธ เกิดการรู ้ แจ้งเห็นจริ งสามารถมาปรับใช้ กับชุมชนของตนเอง
เกิดองค์ความรู ้ใหม่แก่ ชุมชน สร้างต้นแบบของชุมชนตนเอง เช่น สร้างศูนย์การเรียนรู ้ต่าง ๆ ให้
เกิดขึ้ นกับชุมชน ขยายไปย ังการสร้างเครื อข่ายกับชุมชนอื่น
แนวทางที่ผู ้ วิจัยเสนอเพื่อเป็ นทางเลือก หรื อประยุกต์ใช้กับชุมชนชาวสวนยางพารา
และชุ มชนเกษตรกรรมอื่น ๆ เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้ แก่ ชุมชน ลดภาวะการณ์เข้ามาของ
กระแสทุนนิยม เสริ มสร้ างเศรษฐกิจชุ มชน ดังนั้ นผู ้ วิจัยจึ งขอเสนอตั วแบบ (Model) ซึ่ ง
สอดคล้องกับหลักธรรมทางพุ ทธศาสนา คือ การแก้ปั ญหาหรื อการเรี ยนรู้ ชุ มชนที่ เรี ยกว่า
ปริยัติ-ปฏิ บัติ- ปฏิเวธ โดยเริ่ มจากอาศัยหลักการ ปริยัติ คือรู้ จักตนเองและรู ้จักชุมชนของ
ตนเอง เริ ่ มตั้งแต่รู ้จักรากเหง้าของตนเอง รู้จักระบบเครื อญาติ และรู้บริ บทชุมชน รู้ ปัญหาของ
ชุ มชน รู้จักศักยภาพความสามารถของตนเองและชุ มชน รู้จักทรัพยากร/คุ ณค่าของ ทรัพยากรใน
ชุ มชน รู้ หลักวิชาการต่าง ๆ รู้การตลาด รู ้เทคนิ คการผลิต การแปรรู ปยางพาราการใช้เทคโน
โยลี รู้วิธีการทําบัญชี รู้ ระบบการจัดการ รู้ จักการใช้ระบบการสื่อสารโดยการหาความรู ้ต่ าง ๆ
นี้ จากผู้ รู้ จากปราชญ์ชาวบ้าน จากเอกสารตํารา ฯลฯ รวมทั้งจากการศึ กษาดูงานในพื้นที่อื่ น ๆ
แล้วจึงนําไปปฏิ บัติในวิถี การใช้ชี วิต เช่ น ไม่ ตามกระแส ให้ความสําคัญของระบบเครื อญาติ
รั กษาขนมธรรมเนียมประเพณีที่ ดีงามของชุ มชน มีการวางแผนในครัวเรื อน ลดการพึ่ งพิง
ปัจจัยภายนอก เป็ นผู้นําดีและผู ้ ตามที่ดี มีคุ ณธรรม เสี ยสละ เคารพกฎกติกา ใช้ปัญญานําหน้า
เงิน ติดตามข้อมูลข่าวสาร และวิถี การผลิต เช่น เน้นรวมกลุ่มในชุ มชน ผลผลิตมีคุ ณภาพ
ตามความต้องการของตลาด สร้างเศรษฐกิ จชุมชน ไม่เน้นพืชเชิงเดี่ ยว/เน้นการผลิตในการ
บริ โภคในชุมชน เกษตรผสมผสาน การนําวิถี ดังกล่าวมาฝึ กปฏิ บัติ ในชุมชน ลองถูกลองผิด
หากใช้ได้ผลดี ก็นําไปต่ อไป และไม่ได้ผลต้องเลื อกวิ ธีการใหม่ ปรับปรุ งประยุ กต์ใช้ต่ อไป ใน
ที่สุ ดชุมชนเข้าสู ่หลั กการปฏิ เวธ มีความรู้แจ้ งเห็นจริ งได้วิธีการปฏิ บัติ ที่เป็ นเอกลักษณ์ เฉพาะ
ของชุมชนตกผลึ กในองค์ความรู ้ สามารถมาปรับใช้กับชุมชนของตนเอง เกิ ดองค์ความรู ้เฉพาะ
ของชุมชน เช่ น สร้ างศูนย์การเรี ยนรู้ในชุมชน และขยายองค์ความรู ้ไปย ังเครื อข่ายกับชุมชนอื่ น
สรุ ปเป็ นภาพตัวแบบของชุมชนดังนี้