บทที่
2
เอกสาร และงานวิ
จั
ยที่
เกี่
ยวข้
อง
การศึ
กษาวั
ฒนธรรมชาวสวนยางพาราท่
ามกลางกระแสทุ
นนิ
ยมเป็
นการศึ
กษา
กระบวนการปรั
บเปลี่
ยน และการสื
บต่
อวิ
ถี
วั
ฒนธรรมด้
านการเกษตรของชุ
มชน ที่
นั
บวั
นถู
ก
พั
ฒนาไปสู
่
ความทั
นสมั
ย อั
นส่
งผลต่
อการเปลี่
ยนแปลงโครงสร้
างของชุ
มชน เพราะได้
ปรั
บเปลี่
ยนจากการผลิ
ตแบบพึ
่
งตนเอง ไปสู
่
การผลิ
ตเพื่
อการค้
า ทั
้
งนี
้
เพื่
อตอบสนองการพั
ฒนา
ประเทศตามระบบทุ
นนิ
ยมโลก การศึ
กษาครั
้
งนี
้
มุ ่
งสะท้
อนวั
ฒนธรรมของชุ
มชนชาวสวน
ยางพาราท่
ามกลางกระแสทุ
นนิ
ยมที่
เกิ
ดขึ
้
นอย่
างเป็
นพลวั
ต โดยเริ
่
มจากฐานคิ
ดที่
ผู
้
วิ
จั
ยศึ
กษาและ
ประมวลจากเอกสาร บทความ รวมทั
้
งและงานวิ
จั
ยต่
าง ๆ ที่
เกี่
ยวข้
องในประเด็
นหลั
ก 5
ประเด็
น คื
อ
2.1 แนวคิ
ดเกี่
ยวกั
บชุ
มชน
2.2 แนวคิ
ดเกี่
ยวกั
บการเปลี่
ยนแปลงทางสั
งคมและวั
ฒนธรรม
2.3 แนวคิ
ดเกี่
ยวกั
บการปรั
บตั
ว
2.4 แนวคิ
ดเกี่
ยวกั
บเศรษฐกิ
จชุ
มชนและเศรษฐกิ
จทุ
นนิ
ยม
2.5 บริ
บทชุ
มชนไม้
เรี
ยง
2.1
แนวคิ
ดเกี่
ยวกั
บชุ
มชน
มนุ
ษย์
เป็
นสั
ตว์
สั
งคมที่
ต้
องอยู
่
ร่
วมกั
บผู
้
อื่
น และพึ
่
งพาอาศั
ยให้
ประโยชน์
แก่
กั
นและ
กั
น (พั
ทยา สายหู
. 2540 : 3) มี
ความสั
มพั
นธ์
ที่
ละเอี
ยดอ่
อนมากกว่
าสั
ตว์
อื่
น ๆ การอยู
่
ร่
วมกั
นของ
มนุ
ษย์
มี
ลั
กษณะเป็
นระเบี
ยบแบบแผนและมี
ระบบ เรี
ยกว่
า “มนุ
ษย์
มี
วั
ฒนธรรม” ทั
้
งนี
้
เพื่
อให้
สั
งคมมี
ระเบี
ยบแบบแผน มี
ความสงบสุ
ข ความปลอดภั
ย และสร้
างสรรค์
ความเจริ
ญ เป็
นเบ้
า
หลอมให้
เป็
นสมาชิ
กที่
ดี
ของสั
งคมตามขนบธรรมเนี
ยม ประเพณี
และกฎหมาย เป็
นกรอบในการ
ดํ
าเนิ
นชี
วิ
ต ซึ
่
งผู
้
คนในแต่
ละสั
งคมต่
างมาจากกลุ
่
มของหน่
วยย่
อยทางสั
งคม นั
้
นคื
อครอบครั
ว
หลายๆ ครอบครั
ว รวมกั
นเป็
นชุ
มชน หลาย ๆ ชุ
มชน ๆ กลายเป็
นสั
งคมใหญ่
เป็
นภู
มิ
ภาค
ระดั
บชาติ
“ชุ
มชน” จึ
งเกิ
ดจากเป็
นกลุ ่
มคนที่
อยู
่
รวมกั
นเป็
นสั
งคมขนาดเล็
ก ในอาณาบริ
เวณหรื
อ
พื
้
นที่
ทางภู
มิ
ศาสตร์
เดี
ยวกั
น มี
ปฏิ
สั
มพั
นธ์
และมี
ผลประโยชน์
ร่
วมกั
น โดยมี
วั
ตถุ
ประสงค์
เป้
าหมาย และจุ
ดหมายในการที่
จะดํ
ารงชี
วิ
ตอยู
่
ร่
วมกั
นอย่
างมี
ความสุ
ข มี
ความผู
กพั
นทางเชื
้
อชาติ
เผ่
าพั
นธุ
์
ศาสนา และวั
ฒนธรรม ตลอดจนการใช้
ประโยชน์
และบริ
การทางสั
งคมร่
วมกั
น มี
การ
ถ่
ายทอดดํ
ารงรั
กษาคุ
ณค่
าและมรดกทางวั
ฒนธรรมและศาสนา มี
อาชี
พคล้
ายคลึ
งกั
น ชุ
มชน เป็
น