Page 219 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

203
6.3 ความสําเร็ จของชุมชนชาวสวนยางพาราไม้ เรียง
จากที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้นเกี่ ยวกับแนวทางการพึ่งตนเองของชุ มชนไม้เรี ยงและการ
สร้ างศักยภาพของชุมชนไม้เรี ยงโดยชาวบ้านในชุมชนไม้เรี ยง ผู ้ ศึ กษาย ังพบว่า หัวใจหลักใน
การในการแก้ปัญหาของชุ มชนไม้เรี ยง คือสมาชิ กในชุมชนไม้เรียง ร่ วมคิ ด ร่วมทํา ร่ วมนํา
ร่ วมประสาน และที่สํ าคัญคื อการจัดตั้ งสภาผู้ นํ าชุ มชนไม้ เรี ยง เพื่ อรวมตัวกันแก้ปั ญหา
ยางพาราและปั ญหาอื่น ๆ โดยเริ่ มจากมีจํานวน 40 คน ทําหน้าที่เป็ นศูนย์กลางการปรึ กษาหารื อ
และการทํายุทธศาสตร์พัฒนาตนเองของชาวบ้านในชุมชน รวมทั้ งมีการปรับทุกข์ ช่ วยกัน
แก้ไขหาทางออก อย่างมีแบบมีแผน อย่างมีข้อมูล อย่างเป็ นขั้นตอน โดยในการทํางานมี
ยุทธศาสตร์ การพัฒนาที่ชัดเจนซึ่ งมีวัตถุประสงค์สําคัญ 3 ประการ คือ
ประการแรก เพื่อเป็ นเวที แลกเปลี่ยนเรี ยนรู้ และถ่ายทอดประสบการณ์ ของคนใน
ท้องถิ่ นรวมทั้ งนํ าเอาปราชญ์ชาวบ้านสาขาต่าง ๆ ที่ มีอยู ่อย่ างจํากัดใช้ประโยชน์ ได้อย่ างมี
ประสิทธิ ภาพและสอดคล้องกับความเป็ นอยู่ของคนในชุมชน
ประการที่สอง เพื่ อเป็ นศู นย์ข้อมู ลที่รวบรวมปัญหายางพาราปั ญหาอื่ น ๆ และความ
ต้องการของคนในทุกครั วเรือนทุ กหมู่บ้านมาร่ วมกันวิ เคราะห์ปัญหา วางแผนแก้ปัญหา และ
พัฒนาในส่ วนที่ชุ มชนสามารถทําได้ เอง รวมทั้งประสานกับหน่ วยงานที่ เกี่ยวข้องเพื่อให้ ช่วย
ดําเนิ นการในส่ วนที่เกิ นความสามารถของชุมชน
ประการสุ ดท้าย เป็ นศูนย์ประสานงานเพื่อเชื่ อมโยงหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และ
องค์กรเครือข่ายชาวบ้านอย่างเป็ นระบบ
การแก้ปัญหาจะมีการสรรหาชาวบ้านมาเป็ นตัวแทนแต่ละหมู่ บ้าน โดยมีการจัดแบ่ง
บทบาทและหน้าที่ ตามความถนัด ความสามารถ และความตั้ งใจของแต่ละบุ คคล ในบางช่วงจะ
มีการปรั บเปลี่ยนหน้าที่ กันบ้างตามความเหมาะสม ส่ วนใหญ่ทํางานด้วยความตั้ งใจและ
เสี ยสละไม่ยึดติดกับตําแหน่ ง
รู ปแบบและกระบวนการพึ่ งตนเองขององค์กรชาวบ้านดังที่ ได้กล่าวแล้วนั้ น จึงเป็ น
อุ ดมการณ์และการต่อสู ้ที่มุ ่งหวังสร้างความสามารถในการพึ่ งพาตนเองให้แก่ ชุ มชน ลดความ
แตกต่ างระหว่างสมาชิ กในชุ มชนเพื่ อให้สามารถเข้าถึ งทรั พยากรได้อย่างเท่ าเทียมกัน และ
คัดค้านการเอาเปรียบจากภายนอก โดยไม่ได้ ใช้โครงสร้ างเชิ งอํานาจที่ผู กพันกับการให้อํานาจ
จากรัฐ แม้ว่ากระบวนการจะมุ่งเน้นและให้ความสําคัญกับสมาชิ กกลุ่มและสมาชิกเครื อข่ายของ