Page 198 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ 6
การพัฒนาศักยภาพและการสร้ างเครื อข่ายของชุ มชน
ชาวสวนยางพาราไม้ เรี ยง
ก่ อนที่จะกล่าวถึงศักยภาพและการสร้างเครื อข่ายชุมชนของชาวสวนยางพาราไม้
เรี ยง ผู ้ ศึกษาได้นําพัฒนาการของการพึ่ งตนเองของชุมชนมากล่าวถึงไว้ก่ อน ทั้ งนี้ เพื่ ออธิบาย
ให้เห็นว่าชุ มชนไม้เรี ยงมี แนวความคิดและวิธีดําเนิ นการพึ่งตนเองมาอย่างไร ต่อจากนั้ นผู้วิจัย
จึงนําเสนอการดําเนินการพัฒนาศักยภาพและการสร้างเครื อข่ ายของชุมชนให้มีความเข้มแข็ง
และประสบความสําเร็ จในการพัฒนาตนเอง
6.1 การพึ่งตนเองของชุ มชนไม้เรี ยง
ในอดี ตชุ มชนไม้ เรี ยงมีการผลิ ตแบบพอเพี ยง โดยพึ่ งพาสภาพแวดล้อมทาง
ธรรมชาติและการแลกเปลี่ยนแรงงานและผลผลิตระหว่ างครัวเรื อน ชุมชนเกิ ดการรวมตัว2 จ2 าก
ความมี นํ้ าใจ ระบบเครื อญาติ ระบบอาวุโส ระบบอุปถัมภ์ และระบบพึ่งพา ข่ าวสารความรู้
ต่ าง ๆ จากภายนอกชุมชนย ังมีบทบาทน้อย ประกอบกับสภาพภายในชุมชนไม่ซับซ้อน การ
ติ ดต่อปะทะสัมพันธ์กับภายนอกก็ ย ังมีความจํากัด การพึ่ งพาตนเองของชุมชนย ังคงมี สู ง
ต่ อมาภายหลังจากการสร้ างทางรถไฟสายใต้ ได้ทําให้ชุมชนขยายตัว และติดต่อกั บภายนอก
สะดวกขึ้ น สภาพของชุมชนเริ่ มเปลี่ยนแปลงด้ วยการพึ่ งพาภายนอกมากขึ้ นตามลําดับ การมี
เส้นทางรถไฟจึงเป็ นจุดเปลี่ ยนที่ สําคัญของชุ มชนนี้ ครั้ นต่อมาภายหลังสงครามโลกครั้ งที่ 2
ซึ่ งประเทศไทยต้องเกี่ ยวข้องสั มพันธ์กับนานาประเทศอย่ างกว้างขวางและในเวลาที่ ต่อเนื่ องกัน
นั้นประเทศไทยได้ประกาศใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิ จแห่ งชาติใน ปี 2504 โดยนโยบายการพัฒนา
ของรัฐมุ ่งพัฒนาทางเศรษฐกิจและสาธารณู ปโภคพื้ นฐานของประเทศ สภาพดังกล่าวส่ งผลให้
ชุ มชนชนบทของประเทศไทยเกิดการเปลี่ ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ชุ มชนไม้เรี ยงก็ตกอยู่ในสภาพ
เดี ยวกัน การเคลื่อนย ้ายและการขยายตัวของกลุ ่มคนมีมากขึ้ น เกษตรกรถูกกระตุ้นให้ผลิ ต
เพื่อการค้าและเพิ่มปริ มาณการผลิต ขณะเดียวกันความไม่สมดุลของการพัฒนาและเงื่อนไขการ
สนับสนุนของภาครั ฐในการจัดตั้ ง กองทุนสงเคราะห์ การทําสวนยาง เมื่อ พ.ศ. 2506 ได้เข้ามา