Page 192 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

176
สําคัญเพื่อลดการพึ่ งพิงจากภายนอก ชาวชุ มชนได้ร่ วมกันสร้างอาคารโรงเรื อนของชุ มชนขึ้ นใน
หมู่ที่ 9 บ้านตรอกไม้แดง ในปี พ.ศ. 2541 เพื่อเป็ นศูนย์ประสานงานที่จะเน้นให้ทุกคนในชุมชน
เข้ามามี ส่ วนร่ วมจัดตั้ งเป็ นศูนย์ปฏิ บัติ การ และต่อมาย ังมีศู นย์การศึกษาผ่านทางเทคโนลียี(ศูนย์
IT)ตั้ งอยู่ในเขตเทศบาล ในปี พ.ศ. 2546 ซึ่ งได้รั บความช่วยเหลือจากมหาวิทยาลัยรามคําแหง
ชาวบ้านในชุ มชนไม้เรี ยงกลุ่มหนึ่ งเริ่ มมีแนวที่จะแก้ไขปั ญหาเศรษฐกิจในชุมชนของ
ตนเอง เป็ นการจุดประกายและสร้ างวิสั ยทัศน์ใหม่ที่ ผลักดันให้ชุ มชนรวมตัวกันแก้ไขปั ญหา
ยางพาราของเกษตรกรรายย่อย โดยทําแผนพัฒนาชุมชนขึ้ นมา ส่งผลให้รั ฐบาลได้นําแนวทางใน
การจั ดตั้ งและบริ หารจั ดการโรงงานผลิ ตยางขนาดเล็กระดั บชุ มชนไปเป็ นนโยบายใน
ปี งบประมาณพ.ศ. 2539 ในชื่ อโครงการว่า “โครงการพัฒนาการผลิตยางแผ่ นผึ่งแห้ งและยาง
แผ่นรมควัน” โดยการสนับสนุ นให้กลุ่มชาวบ้านในพื้นที่ 18 จังหวัดที่ปลูกยางพารามีโรงงานแปร
รู ปเป็ นของชุ มชนรวมทั้ งสิ้ น 300 โรงงาน รวมทั้ งชุมชมไม้เรี ยงด้วย ซึ่ งในเวลาต่ อมาโรงงาน
แปรรู ปยางพาเหล่านี้ ส่ วนใหญ่ได้ล่ มสลายลงไปและถู กทิ้ งร้าง มีโรงงานเพี ยงไม่ กี่ โรงที่ ย ัง
สามารถดําเนิ นการได้หนึ่ งในโรงงานเหล่ านี้ คือโรงงานในชุ มชนไม้เรี ยง ขจร ทิพาพงศ์1 เล่ าให้
ฟังว่า “เนื่ องจากความสามารถในการจัดการโรงงานแปรรู ปยางพาราของชุ มชนไม้เรี ยงได้พัฒนา
มาจากการริ เริ่ มก่ อตัวจากเรี ยนรู้และจัดการผ่านสมาชิ กในชุมชนที่ ร่วมกันเรี ยนรู้ จากกลุ่มสมาชิก
เล็ก ๆ แล้วจึงค่ อย ๆ ขยายผลเป็ นกลุ ่มใหญ่ขึ้ นมีการสั ่งสมประสบการณ์ ไปทีละขั้ นตอน อีกทั้งย ัง
ผ่ านการสั ่ งสม คิดค้น ปรั บปรุ ง แนวคิ ดและกระบวนการโดยเชื่ อมโยงคนในชุ มชนและ
ผสมผสานกับองค์ ความรู้ ภายนอก ยึดหลักการการพึ่ งตนเองทั้ งวิธี คิ ด ทุน และทรัพยากรของ
ชุ มชนเป็ นอันดับแรก ก่ อนที่จะอาศัยหน่วยงานจากจากภาครั ฐ หรื อหน่วยงานอื่น ๆ จาก
ภายนอกทั้ งภาครัฐและองค์กรพัฒนาเอกชน”
การจัดตั้ งโรงงานแปรรู ปยางพาราของชุ มชนไม้เรี ยง พบว่ า ในช่วงแรกของการ
ดําเนินงานของกลุ ่มมีภาวการณ์ ขาดทุนอย่างต่อเนื่อง แต่ ทางกลุ่ มได้แก้ปัญหาโดยการนําเงิ น
สํารองที่ ฝากไว้ในธนาคารพาณิ ชย์มาทดรองจ่ายจนสามารถฟื้ นตัว และขายได้กําไรใน พ.ศ.
2545 เป็ นต้นมา ขณะเดี ยวกันชุมชนไม้เรี ยงได้คิดหาวิ ธีการบริ หารจัดการของกลุ่มเพื่อความอยู่
1 ขจร ทิพาพงศ์(ผู ้ ให้ สัมภาษณ์), สุ ธิรา ชัยรักษา (ผู ้ สัมภาษณ์ ), หมู่ที่ 9 ตําบลไม้เรี ยง อําเภอฉวาง
จังหวัดนครศรี ธรรมราช เมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2553.วันที่ 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2553.