Page 143 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

127
ประเพณีวัฒนธรรมและพิธีกรรมต่ าง ๆ
ประเพณี วัฒนธรรมและพิธีกรรมของชาวบ้านในชุมชนไม้เรี ยง ปั จจุบันพิธีกรรม
หลาย ๆ อย่างมีการเปลี่ยนแปลงไป พิธีกรรมส่วนบุ คคลจึงเป็ นเรื่องเกี่ ยวกับการประกอบพิธีที่ทํา
กันในครอบครัว และในเครื อญาติหรื อผู้ ที่ มีความเกี่ยวข้ องสัมพันธ์ใกล้ชิ ด และประเพณี
บางอย่างกลายเป็ นเรื่ องล้าสมัยมี และแนวโน้มว่ ามีผู ้ ปฏิบัติลดลง มีการปรับปรุ งให้เหมาะสมกับ
ยุคสมัยตามสภาพปั จจุบันและลดทอนขั้ นตอนพิธีกรรมหลายอย่างลงดูรวบรั ดรวดเร็วขึ้ น เช่ น
ประเพณี การบวชของชายวัยเบญจเพสที่ นิยมบวชเพื่ อเข้าพรรษาในช่วงเดื อน 8 ถึงเดือน 11 เป็ น
เวลา 3 เดื อน แต่ปัจจุ บันจะมีน้อยลงส่ วนใหญ่นิยมบวชกันในระยะเวลาอันสั้ นเพียง 7 วัน 15 วัน
หรื อ 1 เดือน เนื่องจากบุ ตรหลานในยุคปั จจุบันนิ ยมทํางานประจําทําให้มีเวลาในการบวชน้อยลงมี
เพียงการบวชเป็ นพิธีเท่านั้ น ไม่ใช่บวชเพื่อเล่าเรี ยนเช่นอดีต
ส่ วนพิ ธีแต่งงาน ในอดีตนั้ นช่วงก่อนวันแต่ งงานที่ เรียกว่ าวันสุ กดิบ ในวันนี้ จะมี
ญาติ พี่น้องและเพื่อนบ้านจะมาช่วยเตรี ยมงาน รวมทั้ งมีการเลี้ ยงฉลองกันที่บ้านเจ้าสาวด้วย แต่
ในยุคปั จจุ บันมีการปรั บปรุ งเปลี่ยนแปลงให้เหมาะสมกับยุคสมัย ดําเนิ นการอย่างรวบรัด เช่ น
หลังจากการสู่ขอแล้ว ผู้ ใหญ่ทั้ ง 2 ฝ่ าย ก็ดูฤกษ์ยามที่เหมาะสมและจัดพิธีหมั้น และแต่งงานในวัน
เดียวกัน คือ ในตอนเช้าจะมีทั้ งการหมั้ นหมายและหลั่งนํ้ าพระพุทธมนต์ให้กับบ่ าวสาว ซึ่ งอาจจะ
ให้พระภิกษุ สงฆ์หลั่งนํ้ าพระพุทธมนต์ ให้หรื อเจ้าภาพจัดพิธีให้ญาติ มิตร แขกผู้ อาวุโส ได้รดนํ้ า
หลั ่งนํ้ าสังข์ให้กับเจ้าบ่าวเจ้าสาวและเลี้ ยงอาหารแขก ญาติมิตรหลังเสร็ จพิธี จากนั้ นตอนเย็นจัด
งานฉลองมงคลสมรส นิ ยมเลี้ ยงฉลองสมรสกันในสถานที่นอกบ้านในตอนเย็น มั กจะเป็ น
ร้ านอาหาร หรื อหอประชุมต่ าง ๆ เช่นที่ศาลาสมาคมในตลาดทานพอ เป็ นต้น โดยจะมีการจ้าง
เหมา จัดแบบโต๊ะจีน ในอดีตเมื่ อแต่งงานแล้วส่ วนใหญ่ฝ่ ายชายจะไปอยู่บ้านของฝ่ ายหญิง อยู่
บ้านพ่อตาแม่ ยายก่อนจึ งค่อยขย ับขยาย แต่ปัจจุ บันหนุ ่มสาว เมื่อแต่งงานแล้วมักจะแยกตัว
ออกไปอยู่กันตามลําพังระหว่างสามีภรรยามีชีวิตที่เป็ นอิสระ เมื่อมีลู กจึงมักจะนํากลับมาให้ปู่ ย่า
หรื อตายายช่วยเลี้ ยง
สําหรับการช่ วยเหลือเกื้ อกูลกันของชาวบ้านนั้ นมีน้อยลง ในงานพิธีกรรมอื่น ๆ ไม่
ว่าจะเป็ นงานศพ งานบวช ปั จจุบันนิ ยมการให้ค่ าจ้างเป็ นค่าแรงงาน เช่น จ้างทํากั บข้าว จ้างล้าง
จานในงาน ซึ่ งแตกต่างจากอดี ตที่จะมี การช่วยเหลือซึ่ งกันและกันอย่างเต็ มที่จนกระทั่ งเสร็ จงาน
โดยไม่มีค่ าตอบแทนใด ๆ เลย โดยเฉพาะหากเป็ นงานศพ เพื่อนบ้านจะให้ความสําคัญในการให้
ความช่วยเหลือมากซึ่ งถือว่ าได้ช่ วยผู ้ ตายเป็ นครั้ งสุ ดท้าย โดยจะมี การช่วยในทุกกิจกรรม เช่ น
ข้าวสาร อาหาร พืชผักผลไม้ ส่ วนในช่วงกลางคื นก็จะมี การละเล่นต่าง ๆ เพื่ อช่วยเจ้าบ้านเฝ้ า
ศพ เช่นการร้องพลงบอก แต่ปั จจุบันการละเล่นหรือสิ่ งเหล่านี้ ไม่ค่ อยมีให้ พบเห็นแล้ว