Page 113 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

97
นอกจากนั้นต้องเตรี ยม เครื่ องบริ ขารอื่น ๆ เท่าที่จําเป็ นที่ เห็นสมควร เช่น เสื่ อ หมอน มุ้ง ปิ ่ นโต
ย่าม ร่ม รองเท้า สบู่ ขัน แก้วนํ้ า ฯลฯ ในส่ วนของการทําขวัญนาค มีการเตรี ยมสิ่ งของที่ใช้ใน
พิธี ดังนี้
1. เครื่ องบายศรี 1 สํารับ
2. เครื่ องกระยาบวช 1 สํารับ
3. มะพร้ าวอ่อน 1 ผล
4. ไข่ขวัญ 1 ฟอง
5. กล้วยนํ้าว้า 1 หวี
พิ ธีทําขวัญนาค โดยนาคจะแต่งกายใส่ เสื้อกล้ามสีขาวนุ ่งผ้าถุงมีและมีชุดครุ ยสี
ขาวโดยนั ่งในสถานที่ที่ เตรี ยมไว้ มี เครื่ องบริ ขารพร้อมบายศรี หมู่ญาติพี่น้องและมิ ตรสหาย
พร้อมกับเชิญอาจารย์มาทําขวัญ การทําขวัญนาคนับเป็ นพิธี สําคัญอันเกี่ ยวด้วยการปลุกจิตสํานึก
ของผู ้ บวชให้รําลึกในพระคุณบิดามารดาที่ ได้เลี้ ยงดูมา บางรายอาจมีการเลี้ ยงฉลองและมี มหรสพ
ฉลองด้วย
รุ ่งขึ้ นจะมีการแห่นาค ซึ่ งเป็ นการประกาศให้ ชาวบ้านได้ทราบโดยแห่ จากบ้าน
ไปย ังวัดที่จะทําพิธี นาคจะขี่ ม้าซึ่ งถือเป็ นเกียรติ และนาคจะต้องสํารวม คือ พนมมื อถื อดอกบัว
ขาว พร้อมธูปเทียนชุ ดหนึ่ ง บางแห่ งนาคจะขี่คอคนผลัดเปลี่ยนคนแบกกันจนถึงวัด แต่ต่ อมาเมื่อ
มีรถยนต์นาคนั ่งหลังรถกระบะในขบวนแห่ พ่อแม่ญาติพี่ น้อง เพื่อนฝูงของนาคจะช่วยกัน ถื อ
เครื่ องอัฐบริ ขาร และอื่น ๆ ที่ จะใช้ในการบวช พร้ อมกับแห่ แหนอย่างสนุกสนานไปด้วย เมื่อถึ ง
วัดแล้วจะแห่ นาครอบโบสถ์ 3 รอบโดยเวียนขวาที่เรี ยกว่าทักษิ ณาวรรต แล้วนาคจะนําดอกไม้ธูป
เทียนที่ถื อมาไปคารวะพัทธสีมาหน้าโบสถ์แล้วจึ งเข้าอุโบสถโดยบิดามารดาเป็ นผู้จูงเข้าไป เมื่อ
นาคเข้าไปในโบสถ์ นาคจะต้องจุดเที ยนบูชาพระประธาน แล้วจึ งกลับมาในนั ่งที่ ที่ไว้เฉพาะ
บิดามารดาจะส่ งผ้าไตรให้นาค ก่อนจะรับผ้า นาคจะต้องกราบบิดามารดาเสี ยก่อน แล้วอุ้มผ้าไตร
เดินคุกเข่าประณมมือเข้าไปขอบรรพชาต่อพระอุ ปัชฌาย์ เมื่อขอบรรพชาเสร็ จแล้วก็ออกมาครอง
ผ้าและเข้าไปรับศี ลจากพระคู ่สวด แล้วจึ งอุ ้ มบาตรเข้าไปหาพระอุปัชฌาย์ กล่าวคําขอนิสั ย แล้ว
พระอุปัชฌาย์คล้องบาตรให้ผู ้ บวช แล้วบอกชื่อ บาตร สบง จีวร (เป็ นภาษาบาลี) พระคู่สวดจะ
สมมุติตนเป็ นผู้ สอน และซั กซ้อมผู ้ บวช เมื่อซักถามเสร็ จ พระคู่สวดจะกลับไปท่ ามกลางสงฆ์
หลังจากนั้ นแล้วพระจะออกบิ ณฑบาตโปรดพ่อแม่ ที่บ้านอย่ างน้อย 3 เช้า และเมื่ อพระสึกออก
มาแล้ว ชาวไม้เรี ยงนิยมเรียกชายที่ผ่ านการบวชมาแล้วว่า เณร เช่ น เณรไข่ เณรดํา ฯลฯ ซึ่ งเณร
ไม่ ได้หมายความว่าชายนั้ นผ่านการบวชเณรเพียงอย่างเดี ยว แต่ส่ วนใหญ่ นิยมเรี ยกชายผ่านการ
อุปสมบทมาแล้ว นอกจากจะบรรพชาเป็ นพระแล้วย ังมีการบวชเณร หรื อสามเณรการบวชเณร