Page 103 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

87
บทบาทของสมาชิ กในครอบครั ว
จากการศึกษาการแบ่งหน้าที่และบทบาทของสมาชิกในครอบครัวของชุ มชนไม้เรี ยงใน
อดี ตนั้น พบว่า มี การแบ่งหน้าที่กันอย่างชัดเจน ตามลักษณะของการใช้แรงงานและหน้ าที่ความ
รับผิดชอบ หรื ออาจกล่าวได้ว่างานในบ้านกับงานนอกบ้าน โดยงานที่ต้องใช้กําลังแรงงานมาก
และเป็ นงานที่มีความเสี่ ยงภัยสูงมักจะเป็ นงานของหัวหน้าครอบครัวที่จะเป็ นผู้ ชาย เช่นการตัดไม้
การไถนา งานยกร่ องสวน แม้ว่าผู ้ หญิงที่เป็ นภรรยาจะมาช่วยบ้างก็เป็ นเพียงส่วนน้อย และงานที่
เสี่ ยงภัยสูงเป็ นพิเศษ เช่ น งานเฝ้ าทรัพย์สิ นวัวควาย ซึ่ งมีโอกาสพบกับโจรผู ้ ร้ายมากก็ เป็ นหน้าที่
ของผู ้ ชายแต่เพียงผู ้ เดียว จึงกล่าวได้ว่าในอดีตนั้ นบทบาทและอํานาจของผู ้ ชายมี มากทําให้ในสมัย
นั้นผู ้ ชายที่เป็ นหัวหน้าครอบครั วจึงมีอํานาจในการปกครองครอบครั วของตนเองสู งไปด้วย โดย
อํานาจเบ็ ดเสร็จเด็ดขาดในการทําการใด ๆ อยู่ที่ ผู ้ นําครอบครัวแต่ เพียงผู้ เดี ยว สมาชิ กคนอื่นใน
ครอบครัวไม่ว่าจะเป็ นลูกหรื อภรรยา ต้องอยู ่ ในกรอบของผู ้ นําครอบครั วอย่างเคร่ งครัด ส่ วนงาน
บ้านทั ่วไปแม่ บ้านมีหน้าที่รับผิดชอบทั้ งหมดไม่ว่าจะเป็ นการอบรมเลี้ยงดูบุ ตรธิดา งานเย็บปั กถัก
ร้ อย และการจัดเตรี ยมข้าวปลาอาหารไว้เลี้ ยงคนในครอบครัว ซึ่ งการที่ภายในครัวเรื อนสามารถ
แบ่งหน้าที่กันได้อย่างชัดเจนในสมัยนั้ น เนื่ องจากย ังไม่ ต้องกังกลหรื อต้องแบกรั บภาระการดํารง
ชี พที่เกิดจากภาวะเศรษฐกิ จมากนัก มีเพี ยงการหาหรื อสร้างปั จจัยสี่ ที่เพี ยงพอแก่การดํารงชี วิต
มิได้แสวงหาเพื่อให้ได้มาซึ่ งรายได้ หรื อเพื่อการสะสมทุน การที่สามารถเก็ บเกี่ ยวผลผลิตจาก
ธรรมชาติมาใช้ในครัวเรื อนได้อย่างเพียงพอ ทําให้ไม่จําเป็ นต้องดิ้นรนขวนขวายมากนัก ทําให้มี
เวลาทําหน้าที่ ในครัวเรือนได้อย่ างสมบูรณ์ รายจ่ ายต่าง ๆในครอบครั วมีไม่ มากนัก เนื่ องจาก
ครอบครั วมีการพึ่ งพิ งตนเองเป็ นส่ วนใหญ่ ถึงแม้จะต้องหาปั จจัยมาทําการผลิตบ้างก็มีเพียง
จํานวนเล็ กน้อยและส่วนใหญ่ มั กจะหาได้จากธรรมชาติ อาจมี บ้างที่ ไม่ สามารถหาได้จาก
ธรรมชาติหรื อไม่มีในชุ มชนของตนเอง จึงจําเป็ นต้องซื้ อ เช่นการซื้ อเครื่ องมื อต่าง ๆ จําพวก
ขวาน จอบ เสียบ หรื อซื้ อเสื้ อผ้าของใช้บางชนิ ดเหล่านี้ เป็ นต้น
ส่ วนบทบาทของเด็กหรื อบุ ตรหลานในครัวเรื อนชาวสาวนยางพารา เมื่อประมาณ 30 ปี
ที่ผ่ านมานั้ นจะเห็นว่ าเด็กผู ้ หญิ งส่วนใหญ่ ต้องช่ วยมารดาทํางานบ้าน ทํางานเบา ๆ ถูบ้าน ปั ด
กวาดบริ เวณบ้านเรื อน เด็กผู้ชายช่วยเหลืองานของบิ ดาตามกําลังความสามารถ และเมื่อเด็กมีอายุ
ประมาณ 11-12 ปี ก็สามารถช่ วยบิดามารดาในการเก็บนํ้ ายางจากต้นยางพารามาทําเป็ นแผ่นยาง
ต่ อมาเมื่อเจริ ญวัยมากขึ้นอายุ ประมาณ 15-16 ปี ก็สามารถออกไปกรี ดยางได้เหมื อนกับผู ้ ใหญ่
เด็กผู้ชายหลายคนจึงออกไปช่วยบิดากรี ดยาง