Page 35 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๕
๔.๑.๒.๑.๔ บุ คคลและสิ่ งที่เกี่ยวข้อง การเข้าร่ วมประเพณี สวดด้านเกิดจากการที่
พุทธศาสนิกชนที่ ศรัทธาในพระพุทธศาสนาได้เข้ามาวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร และเพื่ อรอฟัง
พระเทศน์ จึงได้มีประเพณี นี้ เกิดขึ้ น มีบุ คคลและสิ ่งที่เกี่ยวข้องประกอบด้วย
- ผู ้ ส่ งสาร (Sender) ศิ ลปิ นหรื อผู้สวดด้ าน ซึ่ งจะเป็ นผู้ ที่อ่ าน
หนั งสื อได้คล่ อง มี ความสามารถในการสวด รู้จักเน้นเสี ยงรู้ จักเอื้อน รู ้จักเล่นลูกคอและรู้จัก
เล่นท่ าทางประกอบส่ วนใหญ่จะเป็ นนักแหล่ หมอทําขวัญนาค ครู มาลัย นายหนังตะลุง มโนราห์
- ผู ้ รับสาร (Receiver) พุ ทธศาสนิ กชนหรื อชาวบ้ านที่เลื่อมใสศรัทธา
ทั้ งในชุมชนและพื้นที่ ห่างไกล มาร่ วมกิ จกรรมเข้ าวัดฟั งธรรม ณ วิหารคดพระระเบียง(พระด้าน)
วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร
- สาร (Message) เนื้ อหา สาระ ความรู้ คติเตือนใจ การทําดีได้ดี
ทําชั ่วได้ชั่ว บาปบุญคุณโทษ จากเอกสารตํารา หนังสือ หรื อเรื่ องที่นํามาสวด เช่น เรื่องสุ บิน ตํานาน
พระบรมธาตุ วันคาร ทินวงศ์ สี่ เสาร์ กระต่ายทอง พระรถเสน เสื อโค เป็ นต้น
- ช่ องทาง (Channel) การสวด(การอ่านร้ อยกรอง) ทํานองต่าง ๆ เช่น
กาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ฉบัง ๑๖ กาพย์สุ รางคนาง อินทรวิเชียรฉันท์ เป็ นต้น
ตัวอย่างบทกลอนจากหนังสือ ตํานานพระบรมธาตุคําลอน
กาพย์ยานี ๑๑
ครั้ งนั้ นท้าวโศกราช ผู ้จอมปราชญ์เคารพสงฆ์
นับถือโดยซื่ อตรง เสด็จมาปรึ กษากัน
พระเถรอุ ปปคุต ผู ้ พิ สุ ทธิ์ พิเศษสรรพ์
นั ่งอยู่ณี่นั้น ท่ ามกลางสันนิ บาตสงฆ์............
กาพย์สุ รางคนาง ๒๘
ครั้ นดําริ ห์เสร็ จ พระจึ่ งเสด็จ มุ ่งมาตร
ปรารถนา เข้าสู่ อารัญ ผิ นผันไคลคลา ถึ งพระเถรา
ฎี กาชุมนุ ม แห่ งพระอรหันต์ ทุ กองค์พร้อมกัน ทั้ งแก่
ทั้ งหนุ ่ม ปรึ กษาปราศรัย ที่ ในประชุม ได้ใครควบคุ ม......
อิ นทรวิเชี ยรฉันท์ ๑๑
ปางนั้ นพระราชา อธิ ราชเกรี ยงไกร
เห็ นเทวะชั้ นใน พระนิวัตณะบัดดล
จึงขุดพระทนต์ธาตุ มุนินารถประสพผล......