Page 17 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศึกษาประเพณีการแต งงานแบบดั้งเดิมของชาวมุ สลิมในจังหวัดสตูล :
กรณีศึกษา “เบิ รซันดิง”
๑๑
พระธรรมปิ ฎก (ป.อ.ปยุตฺโต) ได้ให้ความหมายของ “วัฒนธรรม” คือ วิ ถีชี วิตความเป็ นอยู่
ทั้ งหมดของสั งคม ตั้ งต้นแต่ ภายในจิ ตใจของคน มีค่ านิ ยมคุณค่าทาวจิ ตใจ คุณธรรม ลักษณะนิ สั ย
แนวความคิด และสติปั ญญาออกมาจนถึงท่ าทีและวิธีปฏิบัติของมนุ ษย์ต่อร่ างกายและจิตใจของคน ของ
มนุ ษย์ ต่อธรรมชาติ แวดล้อม ถ้าพูดให้ เข้าใจง่ าย วัฒนธรรมเป็ นทั้ งการสั ่งสมประสบการณ์ ความรู ้
ความสามารถ ภู มิธรรมทั้ งหมดที่ ได้ช่ วยมนุ ษย์ในสั งคมนั้ นๆ อยู่รอดและเจริ ญสื บต่ อกันมาได้ และ
เป็ นอยู่อย่างที่เป็ นอยู่ในบัดนี้ โดยสรุ ป วัฒนธรรมคือ ประสบการณ์ ความรู ้ ความสามารถที่สั งคมนั้ นมีอยู ่
หรื อเนื้อตัวทั้ งหมดของสังคมนั ่นเอง (สํานักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่ งชาติ.๒๕๔๖:๓-๔)
ความหมายทั่วไปของวัฒนธรรม
วัฒนธรรม คือ วิถี ชีวิตของคนในสั งคม เป็ นแบบแผนการประพฤติปฏิ บัติ และการแสดงออกซึ่ ง
ความรู้ สึ กนึกคิดในสถานการณ์ต่ างๆ ที่สมาชิ กในสังคมเดี ยวกันสามารถเข้าใจ ซาบซึ้ ง ยอมรั บ และใช้
ปฏิบัติ ร่วมกัน อันจะนําไปสู่ การพัฒนาคุณภาพชี วิตของคนในสังคมนั้ นๆ
ศาสตราจารย์นายแพทย์ประเวศ วะสี ชี้ ให้เห็นว่ า ถ้าเข้าใจความหมายของวัฒนธรรมแล้ว จะ
สามารถสรุ ปคุ ณลักษณะของวัฒนธรรมได้ ๘ ประการ
๑. มีความหลากหลายและกระจายอํานาจ วัฒนธรรมมีลักษณะหลากหลายไปตามชุมชนท้องถิ่น
ต่ างๆ ถ้าเห็นคุณค่าของความหลากหลายทางวัฒนธรรมต้องส่ งเสริ มความเป็ นตัวเองทางวัฒนธรรมของ
ชุ มชนท้องถิ่นต่างๆ เท่ากับเป็ นการกระจายอํานาจและส่งเสริ มการเมืองระบอบประชาธิ ปไตย การเห็น
คุณค่าและส่ งเสริ มวัฒนธรรมของชุมชนท้องถิ่นจึงเป็ นการพัฒนาระบอบประชาธิ ปไตย
๒. กระจายรายได้และสร้ างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิ จ จุดแข็งของคนไทยที่คนอื่นไม่ มีคื อ
วัฒนธรรมไทย ควรคิดเรื่ องเศรษฐกิ จกับวัฒนธรรมให้เชื่ อมต่อกัน เพราะเศรษฐกิจในรู ปแบบปั จจุบันมี
ลักษณะกระจุกรายได้สู ง วัฒนธรรมมีบทบาทสําคัญในการกระจายรายได้
๓. ส่งเสริ มศักดิ์ ศรี ของชุมชนท้องถิ่น วัฒนธรรม คือ ภูมิปัญญาของชุมชนท้องถิ่นซึ่ งมีรากย ้อน
ไปไกล ถ้าเห็นคุ ณค่ าของวัฒนธรรมชุ มชนท้องถิ ่นย่อมมี ศักดิ์ ศรี ถ้ าชุ มชนท้องถิ่ นมี ศักดิ์ ศรี คนทั้ ง
ประเทศก็จะมีเกี ยรติมีความสุ ข เป็ นการเปิ ดทางเลือกกว้างขวางให้ผู ้คนลดความเครี ยดและความขัดแย ้ง
ในสังคมลง
๔. มีความเป็ นบูรณาการ วัฒนธรรมเป็ นเรื่ องของความเชื่อมโยงอย่ างเป็ นบูรณาการทุกมิ ติ
วัฒนธรรมเป็ นเรื่ องของคนทั้ งหมดในชุ มชนหรื อสังคมที่มี ความเชื่อและระบบคุ ณค่ าและการปฏิบัติ
ร่วมกันเป็ นทั้ งเรื่ องของเศรษฐกิจ จิตใจ การเมื อง สังคม สิ่งแวดล้อม พร้ อมกันไปหมดเป็ นเรื่องเดี ยวกัน
๕. สร้างความบรรสานสอดคล้องและความสมดุ ลย ั ่งยืน เพราะความเป็ นบูรณาการและความที่มี
รากลึกยาวนาน วัฒนธรรมจึงมีลักษณะผสานหรื อมีความบรรสานสอดคล้องระหว่างมนุษย์ทั้งกายและใจ
กับสังคม และกับสิ ่งแวดล้อม ซึ่ งเป็ นปฏิสัมพันธ์ระหว่างสิ ่งทั้งหลายทั้งปวงตามธรรมชาติ