Page 9 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑
บทที่ ๑
บทนํ า
๑.๑ ความเป็ นมาของปัญหาในการวิจัย
“อันชาติใดไร้ช่างชํานาญศิลป เหมือนนารินไร้โฉมประโลมสง่า
ใครใครเห็นไม่เป็ นที่ จําเริญตา เขาจะพากันเย้ยให้อับอาย
ศิลปกรรมนําใจให้สร่างโศก ช่วยป ัดเทาทุ กข์ในโลกให้เหือดหาย
จําเริญตาพาใจให้สบาย อีกร่างกายก็พลอยสุขให้สราญ
แม้ผู้ใดไม่นิยมชมสิ่งงาม เมื่อถึ งยามเศร้าอุราน่าสงสาร
เพราะขาดเครื่องระง ับดับรําคาญ โอสถใดจะสมานซึ่งดวงใจ”
อันเชิญพระราชนิ พนธ์บทกลอนของพระบาทสมเด็จพระมงกุ ฎเกล้าเจ้ าอยู่หัว (อ้ างใน
วัฒนะ จูฑะวิภาต. ๒๕๓๕ : ๑๗) ได้กล่าวถึงงานศิลปะว่ าเป็นสิ่งที่เชิดชู และนําพามาสู ่การ
จรรโลงใจและสร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้แก่ ชุมชนในที่สุด ศิลปะซึ ่งมีจุดกําเนิดและเชื่อมโยงกั บวิถี
ชุมชนชัดเจนที่สุ ดคงจะหนีไม่พ้น ศิลปะพื้นบ้าน (Folk Art) อันเป็นองค์ประกอบแขนงใหญ่แขนง
หนึ่ งของวัฒนธรรมพื้นบ้าน หมายถึ งสิ่งต่ างๆ ที่ชนในพื้ นที่นั ้นๆ สร้างขึ้น ซึ่งมีความหมายต่อการ
ดํารงชีวิตและมีคุณค่าในการบํารุงขวัญ (Folk art is man-made objects with Function ;
beauty and design with soul) ซึ่งเกิดขึ้นมาพร้อมๆ กับชาวบ้าน โดยที่ชาวบ้านพยายามสร้าง
ขึ้ นเพื่อประโยชน์ โดยตรงและเห็นพ้องต้องกันว่ ามีความเหมาะสม มีรูปแบบงดงามซึ ่ งอาจจะถื อตาม
ปริมาณของการตกแต่งเป็นพื้นฐาน สอดคล้องกับแนวความคิดของวิบูลย์ ลี้สุ วรรณ (๒๕๓๒ : ๓๒)
ที่ ได้กล่าวถึงศิลปหัตถกรรม (Folk Crafts) ว่ าเกิดขึ้นจากฝีมือช่างของคนในท้องถิ่นใดท้องถิ่นหนึ่ง
การประดิษฐ์สร้างสรรค์เป็ นไปตามเทคนิคและรูปแบบที่ถ่ายทอดกันในครอบคร ัวโดยตรงจากพ่อแม่
ปู่ ย่า ตา ยาย โดยมีจุดประสงค์หลักคือ ทํ าเพื่อใช้สอยในชีวิตประจําวัน งานศิลปหัตถกรรมมี
อิทธิพลแก่กันและกัน เช่นเดียวกับคติพื้นบ้าน หากแต่ต้องได้ร ับการปร ับให้เข้ากับสภาพเฉพาะถิ่น
จนเกิดเป็ นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นของตนเอง
วิบูลย์ ลี้สุวรรณ (๒๕๓๘ : ๓๕) ได้ให้แนวความคิดว่า มนุ ษย์สร้างสรรค์งานหัตถกรรม
ขึ้นมาก็เพื่อประโยชน์ ใช้สอยทั้ งทางกายและทางจิตใจเป็ นสําคัญ จากการประดิษฐ์คิดค้นที่กระทํา
สืบต่ อกันมาเป็นเวลานับพันปี ช่วยให้มนุ ษย์เกิดความชํานาญ และเรียนรู้ในการเลือกสรรวัตถุดิบ
เรียนรู้ในการปร ับปรุ งพัฒนารูปแบบของหัตถกรรมประเภทต่ างๆ ให้สามารถสนองประโยชน์ได้
สมบูรณ์ที่สุ ดเท่าที่จะทําได้ และเมื่ อหัตถกรรมนั ้ นๆ มี ความสมบูรณ์ ในการใช้สอยแล้ว ความ
ชํานาญความจัดเจนในกรรมวิธีจะช่วยให้ ช่างหรือผู้สร้างงานหัตถกรรมประเภทต่างๆ ได้พัฒนาฝีมือ
ให้สู งขึ้น ส่งผลให้งานหัตถกรรมมีความงามและมี คุณค่ าทางศิลปะ เป็ นการพัฒนา หัตถกรรม