Page 7 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ ๑
บทนํา
๑. ความเป็ นมาของปัญหาในการวิจัย
การนําพาประเทศเข้าสู่ ความทันสมัยในการปฏิ รู ปประเทศของรัชการที่ ๕ ในทศวรรษ
๒๔๓๐ เป็ นต้นมาได้เริ่ มต้นพาประเทศเข้าสู่ประชาคมโลก กระทั ่ งการปฏิ วัติ เขียว หรื อการเกษตร
แผนใหม่ หรื อการเกษตรเชิงเดี่ ยว ที่มุ่งการผลิ ตเพื่อจําหน่ าย ทําให้กระแสการปลูกพื ชเพียงอย่าง
เดี ยว ทํานาอย่างเดี ยว ทําสวนยางพาราอย่างเดี ยวมี มากขึ้ น กระทั ่งกระแสนี้ ถู กโหมกระหนํ่าด้วย
แผนพัฒนาเศรษฐกิ จแห่งชาติ ฉบับที่ ๑ พ.ศ.๒๕๐๔ สังคมไทยทุ กหย่อมหญ้าก็ให้ความสําคัญกับ
กับการเพิ่มศักยภาพในการผลิต ให้ความสําคัญกับมู ลค่า กระแสนิ ยมเงินเข้าไปจับเกาะอยู ่ในจิตใจ
ของผู ้ คนทุกระดับ ทุกคนพยายามไขว่คว้าหาเงินอย่ างไม่มีสิ ้นสุ ด เพราะคิดว่าเงิ นคือสิ่ งที่บันดาลทุก
สิ ่ งทุกอย่างได้ สังคมไทยเริ่ มก้าวกระโดด จากเดิมเป็ นวิถี การผลิตแบบพอเพียง ผลิตเพื่อการบริ โภค
ที่เหลื อก็จําหน่ายจ่ายแจกและทําบุญ มีวัฒนธรรมภูมิปั ญญาของท้องถิ่นเป็ นเครื่ องมือสร้างความสุ ข
ให้เกิ ดขึ้ นกับชุมชน แต่ในระบบคิดแบบใหม่ นี้ มุ ่งที่การผลิ ตเพื่อจําหน่ายเป็ นหลัก ความเอื้ ออาทรที่
เคยมี ของผู ้ คนลดลงตามลําดับ การแบ่งปันกลายเป็ นการซื้อขาย พิ ธีกรรมความเชื่อที่เคยรํ่ ารวยอยู่คู่
กับการผลิ ตเกี่ยวกับสิ ่ งศักดิ์ สิ ทธิ์ พระแม่โพสพ พระแม่ธรณี พระแม่คงค่า ผีป่ า นางไม้ ถู กตีค่าเป็ น
เรื่ องงมงายไร้ สาระ เป็ นเรื่ องของคนไม่ มีการศึกษา ทั้งที่ สิ ่งเหล่านี้ คือเครื่ องมือคํ้ าจุ นสังคมไทยให้
อยู่รอดและยืนอยู่ได้อย่างมีศักดิ์ ศรี นับเวลาเป็ นพันปี
แนวทางการพัฒนาประเทศที่ยึดถือแผนพัฒนาเศรษฐกิ จและสังคมแห่ งชาติถู กนํามาใช้
ในลักษณะนี้ จนถึงแผน ๗ รัฐบาลจึ งเริ ่ มตระหนักถึงปั ญหาของประเทศและสังคม ความสุ ขไม่ได้
เกิ ดขึ้ นเพราะมี เงินจํานวนมาก ความเจ็บไข้ได้ป่ วยไม่ ใช่ แก้ไขด้วยการสร้ างโรงพยาบาล ความ
ตระหนักดังกล่ าวเกิ ดขึ้ นเมื่ อปั ญหาของประเทศตามแนวทางการพัฒนาแบบเดิมถึ งทางตัน และ
นับวันปั ญหาต่าง ๆ ก็ เกิ ดขึ้ นอย่างทบทวี การพัฒนาที่ผ่ านมาได้ทําลายรากฐานของประเทศ
โดยเฉพาะฐานวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่นลงอย่างย ับเยิน ผู ้ คนในท้องถิ่นเริ่ มไม่รู้ จักชีวิตแบบเดิม
ลูกหลานที่ ถู กส่งไปรํ่ าเรี ยนในเมืองใหญ่ไม่ รู้จักชุ มชนตัวเอง ลืมรากเหง้าของตัวเอง เพราะมัวแต่
เรี ยนรู ้ถึงเรื่ องราวประเทศของเรา - เพื่อนบ้านของเรา – โลกของเรา ความรู ้ที่ ได้ไปรํ่ าเรี ยนก็มักถูก
นําพาเข้าสู่ ตลาดแรงงานที่รับใช้ระบบทุน
อย่างไรก็ตามเมื่ อเริ่ มต้นการใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสั งคมฉบับที่ ๘ ๙ และ ๑๐ (ที่
กําลังจะถึ ง) และการได้มาซึ่ งรัฐธรรมนูญแห่ งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.๒๕๔๐ กระแสของการ
พัฒนาก็ ได้เบนเข็มออกจากวิธีเดิ ม ซึ่ งให้ความสํ าคัญกับความเป็ นมนุ ษย์และให้เน้ นการพัฒนาคน
มากยิ ่งขึ้ น ให้ความสําคัญกับคุณค่ ามากกว่ามูลค่ า ให้ความคุ ้ มครองมนุ ษย์และสิ ทธิ ของชุมชน
โดยเฉพาะในเรื่ องของวั ฒนธรรมและภูมิปั ญญาท้องถิ่ นไว้อย่ างชัดเจน ภาวการณ์ เช่ นนี้ การ