Page 93 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๘๖
เขาทอดนํองเอื่อยๆเดิ นลงบันไดไปเตรํอยูํใต๎โค๎งสะพาน มองลอดโค๎งนั้นไปเห็นดวง
อาทิตย๑แดงก่ํายังกั บไขํแดงฟองโต เรือที่ผูกไว๎กระสั บกระสํายอยูํ ใต๎เงาสะพานพึมพําอะไรงํวน
อยูํกั บท๎องน้ํา กิ่งไม๎ เล็กๆโผลํ ออกมาจากซอกหินโบกมืออยูํไหวๆ ...
(เพียงแค่เม็ดทราย : คําตอบในสายน้ํา, หน๎า ๒๕๗)
ความพรรณนาอีกตอนหนึ่งจากเรื่องเดี ยวกันนี้ ซึ่ งให๎ทั้งภาพและอารมณ๑เหงา เศร๎า ของคนไร๎ ที่
พํ านักพักพิงคนหนึ่ ง
เขากลืนก๎อนขมๆ ที่จุกอยูํตรงคอหอยลงไปด๎วยความยากเย็ น สายน้ําคงรู๎และ
เข๎าใจจึงไหลราบเรียบ ดูอํ อนช๎อยสงบเสงี่ยมและนํารัก “มั นเกิดอะไรขึ้นกับเราเลําสายน้ํา ?”
พึมพํ าออกไป “มันเกิดอะไรขึ้นกับเรา ?” เสียงกระซิ บตอบมานุํมนวลอํอนห วาน
ประเล๎าประโลมเหมือนสายลมอํ อน สายน้ํานั้นเสมือนพยายามเหลือเกินที่จะยิ้มพรายอยูํ
กลางประกายเดือน เป็นยิ้มที่เศร๎าละมุน ประหลาด ไมํอาจบอกได๎ วําหัวใจสํ งน้ําตาคลออยูํ
เต็มตาตั้งแตํเมื่อไร
(เพียงแค่เม็ดทราย : คําตอบในสายน้ํา, หน๎า ๒๕๙)
กลําวได๎วํา ความพรรณนาซึ่ งให๎ภาพอันแจํมชัด หรือให๎อารมณ๑ความรู๎สึ กอยํางลุํมลึกจั บใจ
เชํนนี้ เป็นลั กษณะซึ่งปรากฏเกือบจะทุกบททุกตอนในบทประพันธ๑ความเรียงของ “นิด นรารักษ๑” เป็ น
ฝี มือพรรณนาความอันโดดเดํนที ่ให๎ภาพหรืออารมณ๑ความนึกคิด ทั้งพร๎ อมด๎วยความงามและความจับ
ใจอันเร๎าอารมณ๑ เป็ นความโดดเดํนด๎ านภาษาของวรรณกรรมชุดนี้
๒.๒ ภาพพจน์
ภาพพจน์ เป็นกลวิธีทางภาษาวิธีหนึ่งที่จะสร๎างความสะดุดใจ สะดุดอารมณ๑ ทั้งทําให๎
ซึมซาบความหมายอยํางกระจํางแจ๎ง ได๎อารมณ๑อันลึกซึ้ ง หรือเกิดภาพหรื อจินตนาการ
ตามเจตนาของผู๎สํ งสาร
“นิด นรารั กษ๑” ได๎สร๎ างสรรค๑โวหารภาพพจน๑ในงานเขียนแตํละเรื่ องอยํางเร๎า
อารมณ๑ยิ่ ง ด๎วยกลวิธีตํางๆ ดังนี้
๑) อุปมาและอุปลักษณ์1
1 รายงานวิจัยฉบับนี้ เสนอภาษาเปรียบเทียบเป็นภาพรวม ไมํแยกอุปมาและอุปลักษณ๑ เพราะไมํมีความแตกตํ างทางอารมณ๑
ความรู๎สึกหรือการรับรู๎ความของผู๎อําน ในตําราภาษาไทยสมั ยกํอน ใช๎คําเรี ยกรวมกันวํา “อุปมาอุปมัย”