Page 214 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๑๐
อาจารย์ถวัลย์ ดัชนี
ผมรู้สึ กขอขอบคุณธรรมชาติ ที่ทําให้ผมมีชีวิตอยู่มาจนถึงทุกวันนี้ มีเหตุผลเดียวที่ทําให้ผม
ชื่นชมที่ได้มีชีวิตในทุกวันนี้เพราะว่าผมได้มีโอกาสได้พูดถึงอาจารย์ประคิณผู้ซึ่งผมเคารพรักและ
ศรัทธามาตลอดชีวิตผม อย่างอื่นผมไม่รู้ว่าจะมีชีวิตมาในวันนี้ทําไม การที่ได้มีชีวิตมาจนถึ งวันนี้
เพื่อมาพูดถึงคนที่เรารัก เทิ ดทูน เคารพบู ชา และหลักอยู่ในความทรงจําของเราซึ่งผมถือว่าเป็นบุญ
อย่างยิ่งของผม เมื่อกี้อาจารย์เนาวรัตน์ ได้พูดถึงพระปรางค์สามยอด ตัวผมเองในวันนี้ผมถือว่าผม
ได้อยู่ท่ามกลางช้างเผือก อยู่ ในกลุ่มดาวทุกคนในที่นี้เป็นกลุ่มดาวพราวพร่าง เรืองรองไปหมดเลย
ผมไม่ ได้นับว่าใครเป็นศิลปินแห่งชาติบ้างเพราะมากันหลากหลาย คนที่ ผมยินดีเป็นที่ยิ่งทั้ง
อาจารย์ประคิณ ชุมสาย ณ อยุธยา ,อาจารย์ระวี ภาวิ ไล ฯลฯ และอีกหลาย ๆ ท่ านทั้งเพื่อนๆ พี่ ๆ
ซึ่งได้กระทบไหล่ดวงดาวกันทั้งหมดก็รู้สึกชื่ นชมยินดี รู้สึกขอบคุ ณที่ได้มาพบกับเพื่อนฝูงในวันนี้
คาลิล ยิบร าน (Kahlil Gibran) บอกว่า “ถ้าเมื่อใดเรามีรัก จงอย่าได้กล่าวว่า พระผู้เป็ นเจ้าอยู่ใน
ดวงใจเรา แต่จงกล่าวว่า เราอยู่ในดวงใจของพระผู้เป็นเจ้า เพราะว่าเรามีความรัก ” แต่ว่าผมอยู่
ในท่ามกลางดวงใจของพระผู้เป็ นเจ้าเพราะผมมีความรัก แต่ความรักที่อยู่ในพระผู้เป็นเจ้ าของผม
นั้นอยู่บนหิ้ง และบนหิ้งหนังสือของผมนั้นคือ “ขอบฟ้ าขลิบทอง” เป็นเล่ มแรกที่ผมอ่านมาตั้ งแต่ผม
อายุ ๑๐ ขวบ ผมอ่านหนังสือสยามสมัยมาในสมัยแรก ๆ ที่อาจารย์ประคิณเขียนประมาณสักปี
๒๔๙๒-๒๔๙๕ ผมจําได้ทุกบท จะเห็นว่ าอย่างกมลซึ่งเป็ นประธานของสภาศิลปกรรมไทยที่
สหรัฐอเมริกา กมลจะเห็ นว่า ๓๐ ปีที่เราติดต่ อกันมาไม่ ว่าจะไปที่ไหนผมมักจะเล่าให้กมลฟังอยู่
ถึงขอบฟ้าขลิบทองเสมอ ถ้าเห็นพระจันทร์เสี้ยวกมลก็จะได้ยินผมบอกว่านี่แหละคือ “เพื่อโค้ง
เคียวเรียวเดือนและเพื่อนพ้ อง เพื่อไผ่โอนพลิ้วพ้อล้อภูผา เพื่อเรียวข้าวพราวแพรวทั่วแน วนา เพื่อ
ขอบฟ้าขลิบทองรองเรือง” หนังสือขอบฟ้าขลิบทองที่พิมพ์ครั้งแล้วครั้งเล่า ผมซื้อครั้งละ ๑๐๐ เล่ม
ทุกครั้ง ผมให้คนเอาไปท่องจํ าทุกคนต้ องจําแล้วผมจะมาทดสอบว่าจําบทนี้ได้มั้ย แล้วผมก็ จะ
ชื่นชม ซึ่งผมไม่ได้อ่ านแต่ผมซึมซาบไว้ในใจแล้ ว และผมก็จําได้ ทุกบท เพราะหนังสือเล่มนี้อยู่ในหิ้ง
กลางใจผมและผมจําได้ ผมขอพูดสั้น ๆ ว่ าที่ประทับใจผมมากที่สุ ดก็คือว่ามันมีคมความ และคม
คํา คมแห่งความคิ ด มีปรัชญาและมี มนุษยธรรมอยู่ในนั้นทั้งหมดซึ่งหล่ อหลอมให้ผมได้มีชีวิตอย่าง
นั้น ก่อนที่ผมจะมารู้จั กอาจารย์ประคิณ และได้มาอยู่ในร่มเงาแห่งความกรุณาปรานีของท่านและ
ได้รู้จักตัวหนังสือของท่ านมาตลอดครึ่งค่อนชีวิต ได้ มาพบท่านและได้ มาทํางานร่วมกับท่าน ไม่ได้
เรียกว่าทํ างานร่วมกับท่านหรอกแต่ได้รับความกรุณาจากท่านตอนที่ท่านเป็นประชาสัมพันธ์ ท่าน
ได้หล่อหลอมผมให้ เป็นคนละมุนละไม ผมจึงต้องขอขอบพระคุณท่านไว้ตลอดที่ผมยังมีชีวิตอยู่
อย่างไรก็ตามผมเห็นเนาวรัตน์พู ดก็ดี เห็นธนิ สร์ขึ้นมาเป่าขลุ่ยก็ดี ผมมีอันหนึ่ งซึ่งอยากจะพูดถึง
ก่อนจะจบตรงนี้ คือ ผมรู้ สึกอาจารย์ประคิณก็ คือความรู้สึกและจินตนาการเริ่มต้นขึ้น ผมจึงขอจบมิ
ช้าฟ้าสางรางรองจากที่ผมจําได้ เมื่อ ๖๐ ปีที่แล้ ว