Page 176 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๗๒
๒. อัษมา
ความนา
“อัษมา” เป็ นนิยายคากลอนพื้นบ้านขนาดยาวทีมีสี สัน และถ่ายทอดต่ อๆกันมาแบบปาก
ต่อปากนานหลายชั่วอายุคนโดยชนเผ่าชานีในมณฑลยูนนาน เป็นเรื่องราวของสาวน้อยชาวชนบท
นามว่า “อัษมา ” และพี่ชายของเธอที่ชื่ อ “อาเฮย์ ” ภาษาที่ใช้ เป็นแบบเรียบง่ ายปราศจากการ
ตกแต่งให้เพราะพริ้ง เป็นเรื่องเล่า ถึงการต่ อสู้อย่างเด็ดเดี่ ยวของอัษมา ให้ พ้นจากอานาจกดขี่ของ
เจ้าของมูลนายผู้ครองกรรมสิทธิ์ที่ดิน ซึ่งเป็นผู้ลั กพาตัวเธอไป อาศัยพลังชีวิตและความปรารถนา
อย่างแรงกล้าที่จะให้มาซึ่งอิสรภาพและความผาสุก หนุ่มอาเฮย์และอั ษมาจึงเป็นเสมือนตัวแทน
ของชาวชานีทั้งเผ่าที เดียว
ชนชานี เป็ นสาขาหนึ่งของชาวยี ซึ่ งเป็นชนกลุ่มน้อยกลุ่ มหนึ่งที่พานักอาศัยอยู่ทาง
ตะวันตกเฉียงใต้ ของประเทศจีน ชาวชานีดาเนินชีวิตอยู่ที่ตาบลก๋วยชาน ทางตะวันออกเฉี ยงใต้
ของคุนหมิงซึ่งเป็นเมืองหลวงของยูนนาน ชาวชานีมีภาษาพูดของตนเองและมีตัวอักษรแบบง่ายๆ
เป็นชาวชนที่รักดนตรีและการเต้นรา แสดงความรู้สึ กและความปรารถนาของตนเองออกมาได้โดย
อาศัยเครื่องดนตรีทาด้วยไม้ไผ่แผ่ นเรียบง่ ายที่ชื่อ “โมชิน”
นับตั้งแต่อายุ ๑๒ ปี ขึ้นไปจนถึงเวลาแต่งงาน เยาวชนชาวชานีจะใช้ชี วิตอยู่ห่างบ้านตาม
หอพั กซึ่งจัดขึ้นเป็นพิเศษสาหรับเด็กหนุ่มสาว ซึ่ ง ณ ที่นั้นทุกค่าคื นพวกเขาสนุกสนานกันด้ วยการ
ร้องราทาเพลง ผิวขลุ่ยหรือเล่นเครื่องสาย หรือร่วมรักกัน อย่างไรก็ตาม ในอดีตถึงแม้พวกเขาจะรัก
กันได้อย่างอิสรเสรี แต่ก็ใช่ ว่าจะแต่งงานกับใครก็ได้ตามที่ตนพอใจ แต่ต้องปฏิบัติตามการ
ตัดสินใจของพ่อแม่ซึ่งเป็ นผู้เลือก คู่ให้ ด้วยเหตุนี้จึงเป็นที่เข้าใจกั นว่าเพราะเหตุใด ชาวชานีจึ ง
อาศัยนิ ยายกลอนพื้นบ้านที่มีชื่อ “อัษมา” นี้แสดงออกซึ่งความโหยหาอิสรภาพและความผาสุกมา
เป็นเวลานานนับหลายชั่วอายุคน
ในอดีต ชาวชานีจะถู กเอารัดเอาเปรียบโดยเจ้าของที่ดินในระบบเจ้าขุนมูลนาย ซึ่งจะมา
ริบเอาผลผลิตด้วนน้าพักน้าแรงไปทุกปี และทอดทิ้งห้พวกเขาอยู่อย่าง อดๆอยากๆ นี่ คือคาอธิบาย
ว่าเหตุใดนิยายกลอน “อัษมา” จึงเป็นที่กระบอกเสียงที่แสดงถึ งความเกลียดชังอย่างรุนแรงที่ชาว
ชานี มีต่อผู้ที่กดขี่บีบคั้นตน
“อัษมา” เป็นบทกลอนซึ่งเป็นที่นิยมชมชอบมากที่สุ ดของชา วชานี เมื่อใดที่ มีงานวิวาห์ผู้
เฒ่าผู้แก่ก็ จะขึ้นนั่งขัดสมาธิ อยู่บนม้าและนั่งและขับร่ายนิยายกลอน “อัษมา” เป็นทานองเสนาะ
คนหนุ่มสาวก็จะน้าตาไหลไปตามกันในความทุกข์ ทรมานของอัษมา และพากันดี อกดีใจเมื่อเธอได้
ชัยชนะในที่สุ ด ผู้มีเหย้าเรือนแล้ว แต่ไม่มีความสุขก็ จะขั บลานา “อัษมา” ซ้าแล้วซ้าเล่ า เพื่อซึมซับ
พลังความกล้าหาญจากนิ ยายกลอนเรื่องนี่ไว้ในตน เด็กสาวที่ทางานในไร่นาก็จะขับลานา “อัษมา”