Page 71 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลป นแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๕๗
๒. กระบวนทาในแตละแมจะจบดวยท า“ติดกะ”และทา“โหยงเหยง” ซึ่ง“ติดกะ”มี
ความหมายวาพรอมแลว และ“โหยงเหยง”เปนทาที่แสดงการหมดขุมเจิง พรอมจะเขากระบวน
ทาในแมตอไป พอครูเจิงทั้งหลายจะบอกวาให “ตาดู หู ฟง” เปนการใชสติ ป ญญา และสมาธิ
ใหมั่นคง เมื่อคูตอสูรุกมาในกระบวนใด เราก็สามารถออกกระบวนรับไดอยางทันทวงทีและใน
ขณะเดียวกันก็เปลี่ ยนจากกระบวนรับเปนกระบวนรุกได
๓. การแสดงเจิงมือเปลาจะแสดงกระบวนท าใดกอน – หลังก็ ได เปนอิสระของผูแสดง
ทั้งนี้จะตองแสดงใหสอดประสานกลมกลืนกันไป
๔. ผู ที่ฝ กหั ดเจิง จะตองประพฤติ ปฏิบั ติตนดี ไม อวดตน ไมคิดข มเหงทําร ายผู อื่น
เพราะเจิงเป นทั้งศิ ลปะการป องกันตั ว และศิลปะการตอสู ของลูกผู ชายที่จะต องมีความเป น
สุภาพบุรุษ
๕. การฝกหัดเจิงมือเปล าจนชํานาญ จะเปนฐานอันสําคัญในการฝกหัดเจิงอาวุธตอไป
องคความรูเจิงมือเปล าของพอครูมานพ ยาระณะ แบงออกเปน ๕ สวน ประกอบดวย
๑. ตนเจิง เปนสวนเริ่มตนของการฝกหัดเจิง เพื่ อใหผูฝกมีความเขาใจ ในเรื่องการใช
อวัยวะสวนตางๆของรางกายใหถูกต อง การยางขุม การยอตัว การขยมรอบตั ว การหมุนตัว
แปดทิศ การนั่งแป การเตรียมพรอม(ติดกะ กวางเหลียว โหยงเหยง) การปองกันตัวในทานั่ ง
๒. เจิ งที่เปนส วนหนึ่ งของการไหวครู ก อนการแสดงเจิงตางๆ และกลองพื้ นบาน
ลานนา(ในกระบวนการแสดงกลอง เรี ยกการไหวครู นี้วา การอ อนหน ากลอง) เจิงส วนนี้
ประกอบดวย การตบมะผาบ การขอพรแมธรณี การเขยาะกา(กากระโหยง) การปดสิ่งชั่วราย
หรือสิ่งอั ปมงคลทั้ งหลายใหออกไปไกลตั ว การออนวอนเทพยดาทั ้งหลายใหชวยอํานวยพร
(นายมานพ ยาระณะเรียกวาการวานอินทร วานพรหมขอให บุญที่ เกิ ดจากการแสดงนี้ไปถึง
สรวงสรรคเบื้องบน และใตบาดาลในเบื้องลาง) ฟอนยุม สาวไหมแมงบง( บงเปนภาษาลานนา
หมายถึงตัวไหม กอนจะเขาดักแดและเจริญเปนผีเสื้อ)
๓. แมเจิง ไดแก แมบิ ดบั วบาน สางหลวงหรือสางวงเกวี ยน แมเกี้ยวเกลา แมหลด
ศอก แมปรมะ แม หานเจิง แมบู ชาตะวัน แมธรณีรีดผม แม หมอกมุงเมื อง แมเกาขุมหลวง
แมสิบเอ็ดขุมลา แมตางเจิง แมออกวงเกวียน
๔. แมเจิงที่เลี ยนแบบมาจากทาการตอสูของสรรพสัตวนานาชนิด ไดแก แมเขยาะกา
(กากระโหยง ในตํานานธรรมแมกาเผือก) แมเสือลากหาง แมแมงมาหางงอน(ตั๊กแตนตําขาว)
แมโขลงชางระวังภัย แมมหิงสาระวังฝูง แมหมาตะหมาเยี่ยว เขยาะกาหางยู ง