Page 70 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ ๔
องคความรูเรื่อง “เจิง”
“เจิง” เปนศิลปะการปองกันตัว และศิลปะการตอสูของชาวลานนาที่ แสดงชั้นเชิงลีลา
อันงดงามยิ่ง องคความรูดานศิลปะการแสดง “เจิง” ของนายมานพ ยาระณะ ไดสืบทอดมา
จากครูคํา ขุนพรหม ครูคําผูนี้ นามสกุลเดิมคือ คําพรหม อยูบานสันปาขอย ตอมาไดเขาไป
ถายทอดความรูเรื่ องเจิงมวย เจิงหอกและเจิงดาบ ในวังเจานายฝายเหนือ ชาวบานใหขนาน
นามทานว า ครูคํา ขุนพรหม บุคลิกภาพของทานเปนคนสุขุม เยือกเย็น มีความเอื้อเฟอเผื่อแผ
เมื่ออายุ มากออกจากวังกลับมาอยูที่ บานสันปาขอย ชาวบานที่อยูละแวกใกลเคียงก็มักจะเดิน
ทางเขาไปหาทานเพื่อฝากตัวเปนลูกศิษยเลาเรียนวิชาความรูในศิลปะการตอสูปองกั นตัว เจิง
มวย เจิงหอก และเจิงดาบ ซึ่งมีกระบวนทาที่สงางาม ทั้งกระบวนรุก กระบวนรับ และวิธีการ
อานจิตใจคู ตอสู
องคความรู ดานศิลปะการแสดง “เจิง” ของศิลปนแหงชาติ นายมานพ ยาระณะ ที่ ได
สืบทอดมาจาก ครูคํา ขุนพรหม และไดถายทอดใหลูกศิษยจนถึงปจจุบัน มีอยูดวยกัน ๕ ชนิด
คือ
๑. เจิงมือเปลา
๒. เจิงดาบ
๓. เจิงหอก
๔. เจิงไมคอน
๕. เจิงหลาว
๑. เจิงมือเปล า
เจิงมือเปลา หรือบางครั้งก็ เรียก เจิงมวย นี้ นายมานพ ยาระณะไดอธิ บายหลักการ
โดยรวมไวดังนี้
๑. กระบวนทาตาง ๆ ของเจิง เรี ยกวาแม เชน แม บิดบั วบาน แมเกี้ ยวเกลา แมหลด
ศอก แมบูชาตะวั น ฯลฯ กระบวนทาเหลานี้สามารถแสดงไดทั้ง ๘ ทิศ อั นหมายถึงการบูชา
เทวดาทั้ งแปด กระบวนทาของเจิงนี้ อาจมีการคิดประดิ ษฐดั ดแปลงใหแตกตางกั นไปบาง
ตามแตความคิดของพ อครูในแตละสํานั ก และทุกกระบวนทาใชไดทั้งกระบวนรุก และรับ