Page 58 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๔๔
นายมานพไดมีโอกาสเรียนรู ศิลปะการตีกลองไชยมงคลจากครูบามหาวรรณ พรอม
กันนั้นก็ได รับการขั ดเกลาจิตใจจากครูบาซึ่งคนในหมู บานและคนทั่ วไปต างใหการยอมรั บวา
เปนเกจิ อาจารย ใหรูจั กรักหวงแหนวั ฒนธรรมและการดําเนิ นชี วิตที่ดี งามจนกระทั่งพ อครู
มีภูมิความรูแตกฉาน
การสื บทอดศิ ลปะการตีกลองไชยมงคลจากครู บามหาวรรณ วั ดแม จอง เกิ ดขึ้น
ภายหลั งที่นายมานพ ยาระณะไดมาอยูที่ บานสั นป าขอยแลว เมื่ อมีเวลาวางก็ จะไปที่บ าน
แมกะ ไปมนั สการครูบาเจ ามหาวรรณ วัดแมจ อง และครูบาวงศ วั ดแมกะมิ ได ขาด และ
ทุกครั้งที่ไปก็จะไดรับคํ าสอนใหเปนคนดีใหอยูในศีลในธรรมเปนทางดําเนินชีวิต มีวันหนึ่งไดไป
เห็นกลองไชยมงคลตั้งอยู ที่ศาลาวัด จึงเกิ ดความสนใจอยากรูและอยากจะตี จึงไดเอ ยถาม
ครูบาเจามหาวรรณ และหลั งจากนั้นก็เทียวไปเที ยวมาหลายครั้ ง จนไดรับความเมตตาจาก
ครูบามหาวรรณ วั ดแมจ อง รับเป นลู กศิษย ไดถายทอดวิ ชาการตีกลองไชยมงคลในเพลง
ตาง ๆ ให พร อมกับเลาเรื่องราวเกี่ ยวกั บกลองไชยมงคลใหฟงว า กลองไชยมงคลเป น
สิ่งศักดิ์สิทธิ์ คูบานคูเมือง ซึ่งมีจารึกไวในคัมภีรใบลาน กลองไชยมงคลแตเดิมเป นกลองของ
เจ าเมือง จะใช ตีเป นอาณัติสัญญาน เช นเวลาจะไปออกศึกก็ จะใหตีเพลงออกศึก เวลา
ออกไปต อสู ขาศึ กและได รับชั ยชนะมา ก็จะมี การตีกลองไชยมงคลในเพลงชนะศึ กหรือ
ขอฝนแสนหา นอกจากนี้ ยั งมี อีกเพลงหนึ่งชื่อวาแปดหมื่ นสี่พันพระธรรมขั นธ จะใชกับงาน
มงคล ซึ่งคนตีกลองในสมั ยกอนมีความเคร งครัดในจารีตแบบแผน จะต องถือศีลแปด และ
นุงขาว หมขาว ในส วนทํานองเพลงของกลอง จะถูกกํ าหนดดวยคาถาธรรม เช น พุ ทโธ
อรหัง ธรรมโมอรหั ง สังโฆอรหัง พุทธคุณนัง ธรรมคุ ณนัง สังฆคุณนัง พุทธอินตา ธรรม
อินตา สังฆอินตา นะอุด นะอัด นะปด นะป ด เปนตน และครูบาเจามหาวรรณไดพูดเปน
ปริศนาธรรมวา ถาตีธรรมดาก็ จะไมไดไปถึงสวรรค หลังจากไดรับการถายทอดความรูเรื่ อง
กระบวนเพลงของกลองไชยมงคลทั้งหมดแลว ครู บามหาวรรณ วัดแมจ องไดกําชับไวว า ให
ชวยกันรักษาของดีบานเราไวใหดี จะเปนสิริมงคลแก ตัวเองและบานเมือง เวลาถายทอดวิชา
ใหใคร หามเก็บเงินคาสอน
ในระหวางที่นายมานพ ยาระณะ อยูที่บานสันปาขอย ก็ไดแสวงหาความรู เพิ่มเติมจาก
ครูที่ มีความรูทางดานศิลปะการแสดงพื้นบานลานนาจากที่ตางๆ โดยเฉพาะอยางยิ่ งในโอกาส
ที่ครูเหลานี้ไดรวมแสดงในงานประเพณีตางๆ
เรียนการฟอนเจิง ตบมะผาบ ฟอนดาบ ฟอนหอก จากครูคํา ขุ นพรหม
เรียนฟอนสาวไหมหรือฟอนแมงบง จากครูเผชิญ สุ วรรณรังษี
เรียนศิลปะการตีกลองปูเจ จากครูหลา กุหมาชาวไทใหญ ครูใหม อภิบาล