Page 41 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๒๗
สุวรรณกักกฎชาดก
เปนชาดกที่ปรากฏอยูในพระไตรป ฎก(นิบาตชาดก)โดยกลาวถึง ชางพระโพธสัตว ได
ทําลายปูทอง จนกระดองปูแหลกละเอียด และกามปู ทั้ง ๒ ขางหลุดกระเด็นออกจากกัน แลว
ถูกน้ําพัดพาไปตกในที่ตางกั น โดยกามปู ขางหนึ่ง เหล าอสูรนําไปสรางเป นกลองอาลัมพระ
สําหรับใชตีเป นเครื่องบอกอาณัติสัญญาณในการรบกั บเทวราช จนเมื่ออสูรพายแลวหนี ไป
พรอมกับทิ้งกลองใบนี้ไว ทาวสักกเทวราชหรือพระอิ นทร จึงยึดไปไว บนสวรรคชั้นดาวดึงส
สวนก ามปูอีกข างหนึ่ งเหลากษั ตริ ย ๑๐ พระองค นํ าไปสรางเป นตะโพน (กลอง) อานกะ
สําหรับใชเปนเครื่องดนตรีที่ให ความบันเทิงใจ ในงานเทศกาลมหรสพตาง ๆ และเปนกลอง
มงคลสํ าหรับบานเมือง ทั้ งกลองอาลั มพระและตะโพน(กลอง) อานกะ ตางก็ถื อเปนอาวุ ธ
สําคัญประการหนึ่ง ที่ทําใหศัตรูใจสั่ นสะทานได
พระวินัยดอกเดื่อ
เปนวรรณกรรมพุทธศาสนาทองถิ่นลานนา ที่กลาวถึง พระสงฆลานนามีการแตกแยก
ทางความคิดและวิ ถีปฏิบั ติ ซึ่ งมีการอธิ บายพระวินัยที่เกี่ ยวกับการออกเสี ยงสวดทําให เกิด
อักขรวิบัติ วาเป นโทษหนัก โดยกลาวอุปมาถึงเรื่องการนํากามปูมาสรางเปนกลองชั ยมังคละ
แลวมีการประดับตกแตงกลองดวยสิ่งของมีคาจนทําใหกลองเสื่อมฤทธานุ ภาพลง และเมื่อนํา
ของที่ ประดั บตกแตงออกกลองชั ยมังคละก็ มีเสียงกองกังวานดั งเดิม อั นกลองคีมปู อันนั ้น
เปรียบเหมือนพระพุทธวจนะอันพระพุทธเจาทรงแสดงไวดีแลว ถู กตองตามอักขรวิธีภาษาบาลี
แลว ยอมเป นคําสอนที่ ประเสริฐ สามารถนํ าสั ตวโลกให บรรลุถึ งนิพพานได การประดับ
ตกแตงกลองคีมปูนั้ นเหมือนกับการนําพระธรรมคํ าสอนของพระพุทธเจ าไปดัดแปลงใหม
ออกเสียงไมถูกต องจนอักขรวิบั ติ ภิ กษุรูปใดมีอวิ ชชา เขาใจวาการสวดมนต และการเทศนา
ธรรมเปนทํ านองตาง ๆ นั ้น เปนการแสดงความสามารถของตน ผู คนชอบฟงเพราะความ
ไพเราะ นาฟง มีการใสลํ านํา ขับซอ อื่อกาพย เปนสิ่งที่ผิดพระธรรมวินัย เปนการทํ าบาป ทั้งผู
สวดมนตหรือผูเทศนาธรรมและผู ฟง เมื่อตายไปแลวตองตกนรกอเวจี เหมือนกับเปรต ๕๐๐
คน ที่พระมหาอนุรุทธเถระพบที่ปาหิมพานต
หัวใจคาถาธรรม
หัวใจคาถาธรรม มีปรากฏในบทสวดมนตตาง ๆ มากมาย แตละบทเปนการสรรเสริญ
ถึงคุ ณพระพุทธเจา พระธรรม และพระสงฆ ซึ่ งบางบทก็มีความยาว บางบทก็ สั้น ดังนั้ น