Page 245 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๒๓๐
ทํ าใหนายมานพ ยาระณะ ผู กพั นคลุกคลีอยู กับศิลปะการแสดงพื้ นบานเหล านี้ จนเปน
สวนหนึ่งในชีวิตประจํ าวันจนกระทั่งทุ กวันนี้
๑.๓ แรงบันดาลใจที่เกิ ดจากตํานาน ชาดก และคาถาธรรมตาง ๆ
นายมานพ ยาระณะ เปนผูที่ ยึดมั่นตามหลักธรรมคําสอนในพระพุทธศาสนาตํานาน
ชาดกธรรมตาง ๆ และคําสอนของผูแกผูเฒาในทองถิ่น ซึ่งเกี่ยวโยงกับศิลปะการแสดงพื้นบาน
ลานนาและวัฒนธรรมประเพณีของลานนา อาทิ เชน คําสอนของ ครูบามหาวรรณที่วา “ถา
ตีธรรมดาก็จะไมไดไปถึงสวรรค” คําพู ดของคนแก คนเฒาที่วา “เวลาไปวัดก็ตองเปนคนของ
วัด มิ ใชเป นมาร” หมายถึง การไปแหดนตรี ตีกลอง ฆ อง ก็ต อง ทําใหดีจะได บุญ การนํ า
ตํานานพื้นเมืองเรื่องกลองไชยมงคล ธรรมกาเผือก อานิสงส ของการจุดผางประทีป เขามา
เชื่อมโยงกับการแสดง ซึ่ งในเวลาตอมาไดเกิ ดเปนแรงบันดาลใจ ในการนําตํานาน ชาดก คาถา
ธรรม มาเปนสวนหนึ่งในกระบวนการสร างสรรคผลงานและถ ายทอดไปยังลู กศิษย ให การ
อบรมสั่งสอนตามที่ได สืบสานมาจากพระเถระและผู แก ผูเฒาในทองถิ่ น แรงบันดาลใจ
ดังกลาว นายรักเกียรติ ปญญายศ ครูดนตรีพื้นเมือง วิทยาลัยนาฏศิลปเชียงใหม ไดสะทอนวา
“จากการไดมี โอกาสร วมงานในการสรางสรรค ผลงานกับพอครู มานพ
ยาระณะ แล วพบวาแรงบันดาลใจในการสร างสรรค ผลงาน มีความโน มเอี ยง
ไปในทางจิตนิ ยม กล าวคือ เชื่ อในเรื่องพลั งของจิ ตที่อยูเบื้ องหลังของการแสดง
ความงาม ความไพเราะ เปนเรื่องของภายในหรือจิต ที่เปนตนเคาแหงการสรางสรรค
แลวแสดงออกมาสูภายนอก ดังนั้นการตั้งสติสัมปชัญญะจึงเปนพื้นฐานสําคัญที่พอครู
มานพ ยาระณะ มักจะกลาวถึงตลอดเวลา”
๒. กระบวนการสรางสรรคผลงานที่โดดเดนของนายมานพ ยาระณะ
๒.๑ นําอั ตลักษณที่โดดเดนของตนเองมาสรางสรรค ผลงาน
นายมานพ ยาระณะ ได ชื่อว าเป นผูที่ มี ความเชี่ยวชาญด านศิ ลปะการฟอน
ศิลปะการตอสู เจิ งมวย เจิงดาบ เจิงหอก ศิลปะการตีกลองพื้ นบานลานนา และศิลปะการ
ตีฉาบ ทานมีการแสดงเปนอัตลักษณที่โดดเดน เชน การตีฉาบ จะมีลีลาสนุกสนาน หยอกลอ
ตามบุคลิกภาพของทาน ที่เปนคนสนุกสนาน ราเริง และทวงทํ านองของการตีฉาบในบางครั้ง
จะแสดงออกมาเปนเสียงของสัตวตาง ๆ เช น เขียด โขด สร างความประทับใจแกผูชม ผู ฟง
โดยเฉพาะอยางยิ่งทักษะสวนบุคคลดานศิลปะการตอสูจากการเปนนักมวยอาชี พ เปนความ
ชํานาญอยางยิ่งทั้ งการตอสูเจิงมือเปลา ทํ าใหเกิดการแสดงสรางสรรคชุ ดฟอนเจิง ประกอบ