Page 243 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ ๕
การอภิ ปรายผล และข้อเสนอแนะ
การศึกษาภูมิหลังทางประวัติ ศาสตร์ท๎องถิ่นของชุมชนตลาดสามชุก การทบทวนกระบวนการและ
ปั จจัยเงื่ อนไขในการฟื้นฟู ตลาดสามชุก พบวํ าการนํ าแนวความคิดเกี่ ยวกั บประวัติ ศาสตร์ ท๎ องถิ่ นมาใช๎ ใน
การศึ กษาครั้งนี้ เป็นการสนับสนุนให๎ชุ มชนได๎มีบทบาทในท๎องถิ่นมากขึ้น และได๎ มีโอกาสเขี ยนประวัติ ศาสตร์
ของชุ มชนเองซึ่งไมํเคยมีมากํอน นับเป็นการกระจายบทบาทความสํ าคัญให๎แกํ ชุมชนท๎ องถิ่นมากขึ้น ตํางจาก
เดิมที่เคยศึกษาเฉพาะประวั ติศาสตร์ของชาติ ที่ให๎ ความสําคัญกับบุคคลและเรื่องราวที่สําคัญระดับชาติ ซึ่งเป็น
เรื่องที่ คํอนข๎างหํางไกลจากวิถีชี วิตชุมชน ทําให๎ไมํได๎รั บความสนใจเทําที่ควร เมื่อชุมชนได๎เข๎ามามีสํวนรํวมใน
การศึ กษาประวัติ ศาสตร์ท๎ องถิ่นของชุ มชน จึงเห็นวํ าเป็นเรื่องที่เกี่ยวข๎ องกับชุมชนโดยตรง สามารถนํามาใช๎
ประโยชน์ ในการอนุ รั กษ์ มรดกที่ มี คํ าของชุ มชน และพัฒนาในจุ ดที่ เป็นข๎ อด๎ อยของชุมชนด๎ านตํางๆ
ประวัติ ศาสตร์ท๎องถิ่นจะเชื่อมโยงสายสัมพันธ์ของผู๎คนในชุ มชนให๎เข๎ามารํวมแรงรํวมใจกันทําภารกิจเพื่อชุมชน
เชํ น การอนุ รักษ์ บ๎านขุนจํ านงจีนารั กษ์ และอาคารเกํ าในตลาดสามชุก ซึ่ งงดงามด๎วยสถาปั ตยกรรมไว๎เป็ น
พิ พิธภั ณฑ์ของชุมชน ซึ่ งเป็ นพิพิ ธภัณฑ์ ที่ตํ างจากที่อื่นๆ คื อเป็นพิ พิ ธภัณฑ์ที่ จัดตั้งด๎วยภูมิ ปัญญาของชุมชน
ที่ต๎ องการแสดงวิถี ชีวิตชุมชนทั้งหมดไว๎ในตลาดโบราณ ที่งดงามด๎วยสถาปัตยกรรม มากกวําการนําของเกําไป
จัดแสดงไว๎เทํานั้น นอกจากนี้ชุ มชนซึ่งเป็นเจ๎าของบ๎านยังทําหน๎าที่เป็นผู๎เลําเรื่องราวที่เกี่ ยวข๎องกับความเป็ นมา
และข๎ าวของที่จัดแสดงด๎วยตนเอง นับเป็นนวัตกรรมที่เกิ ดจากภูมิปัญญาของชุมชน เป็ นการสร๎างสรรค์การ
อนุรั กษ์วัฒนธรรมแบบก๎าวหน๎า ที่เกิดจากภายในชุ มชนเอง นอกจากนี้ชุมชนตลาดสามชุ กให๎ความสําคั ญกับ
การเรียนรู๎ ในชํวงแรกๆ ของการปรั บปรุงอาคารบ๎านเรื อนนั้น มิได๎ดํ าเนินการโดยลํ าพัง แตํ ทุกขั้นตอนมี การ
ปรึกษากับสถาปนิก มีการปรับปรุงตามหลั กวิชา ในขณะเดียวกันทีมสถาปนิกก็ให๎ ความสําคัญกับการมีสํวนรํวม
ของชุมชน โดยมี การประชุมปรึกษาหารือกันอยํางใกล๎ ชิดโดยตลอด แล๎วจึงพิจารณาตั ดสินใจ เพื่อคงไว๎ซึ่ง
คุ ณคําทางสถาปัตยกรรม จะเห็นวําพิ พิธภัณฑ์แหํงนี้ กํอเกิดโดยชุมชน ดูแลรักษามาโดยชุ มชน บริหารจัดการ
โดยชุมชน โดยไมํต๎องเสี ยคําใช๎จํายในการบํารุงรั กษา มี ผู๎เข๎ามาทํ องเที่ยวเยี่ยมชมจํ านวนมาก กํอให๎เกิดรายได๎
หมุนเวียนในตลาดสามชุกเป็ นจํานวนมาก ทําให๎ชุ มชนตลาดสามชุก มีกําลังใจ กําลังทรัพย์ที่ จะดูแลพิพิธภัณฑ์
ที่ทุกคนเป็นเจ๎าของให๎คงอยูํตลอดไป จากตัวอยํางที่กลําวมานี้จะเห็นได๎ วําชุ มชนท๎องถิ่นมีศักยภาพ มี ภูมิปั ญญา
ที่สามารถบริ หารจัดการชุมชนของตนเองได๎ แตํชุ มชนท๎องถิ่นมิใชํรัฐอิสระที่จะปกครองตนเองทุ กเรื่อง ในบาง
เรื่องก็ใหญํ โตเกินกวําที่จะแก๎ไขโดยลําพั งได๎ แม๎ วําจะระดมสรรพกํ าลังทุ กด๎านแล๎วก็ ตาม จากประสบการณ์ที่
ผํานมาชุ มชนตลาดสามชุกถูกมองวําเป็นชุมชนเข๎ มแข็ง ชุ มชนสามารถดําเนินการได๎ เอง ทํา ให๎ ถูกละเลยจาก
ภาครัฐ ซึ่งบางเรื่ องชุมชนต๎องการการสนั บสนุน แตํกลับไมํได๎รั บการเหลียวแลจากภาครั ฐ ทําให๎ เกิดชํองวําง
การศึ กษาภูมิหลังทางประวัติ ศาสตร์ กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึ กษาชุมชนตลาดสามชุก ๒๐๒